Ο Στέφανος Τσιτσόπουλος και ο Θανάσης Γεωργίου μεταφέρουν τις 45 ιστορίες τους για τη Θεσσαλονίκη στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Η «Χρονοστιβάδα» δεν έμεινε για πολύ καιρό περιορισμένη στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Το βιβλίο του Στέφανου Τσιτσόπουλου και του Θανάση Γεωργίου, το οποίο συνθέτει ένα γοητευτικό πορτρέτο της Θεσσαλονίκης μέσα από 45 ιστορίες και ισάριθμα χαρτογλυπτικά έργα, αλλάζει υπόσταση και από την 1η έως τις 20 Σεπτεμβρίου ξεδιπλώνεται σε μια εικαστική εγκατάσταση στο Case Studio του MOMUS-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.

Πρόκειται για τη φυσική εξέλιξη μιας πορείας που μετακομίζει από τις τυπωμένες σελίδες στον ευρύτερο εκθεσιακό χώρο, μεταφέροντας τις ιστορίες του τόμου των εκδόσεων Επίκεντρο απευθείας στην ίδια την πόλη.

Το εγχείρημα δεν εκπλήσσει όσους γνωρίζουν το βιβλίο, αφού ο ίδιος ο πυρήνας του κουβαλούσε αυτή τη διπλή ταυτότητα από την απαρχή της σύλληψής του. Όπως εξήγησε ο Στέφανος Τσιτσόπουλος κατά τη δημοσιογραφική ξενάγηση στην έκθεση, «είναι ένα υβριδικό βιβλίο, το οποίο από την αρχή στήθηκε να είναι σαν ένα παραμύθι χωρίς όνομα. Στα βιβλιοπωλεία γίνεται βιβλίο, στα μουσεία γίνεται έκθεση, μπορεί να γίνει ένα πολύ ωραίο dj set σε ένα μπαρ».

Η μουσική δεν βρίσκεται ποτέ μακριά από τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται ο συγγραφέας αυτή τη συνεργασία. Ο ίδιος περιγράφει τη συνάντησή του με τον Θανάση Γεωργίου σαν ένα είδος τζαμαρίσματος. Δύο μουσικοί ανεβαίνουν στη σκηνή χωρίς να γνωρίζουν εκ των προτέρων πώς θα παίξει ο άλλος. Υπάρχει ένας βασικός άξονας, μια πρώτη ύλη, αλλά το αποτέλεσμα διαμορφώνεται στην πορεία, μέσα από τη μεταξύ τους ανταλλαγή.

Κάπως έτσι προέκυψε η «Χρονοστιβάδα». Τα 45 κείμενα δεν μεταφράστηκαν εικονογραφικά με τον προβλέψιμο τρόπο. Ο Θανάσης Γεωργίου πήρε τις ιστορίες και τις πέρασε από το δικό του δημιουργικό φίλτρο, φτιάχνοντας αυτόνομα έργα που άλλοτε συνομιλούν με τις λέξεις και άλλοτε τις ανοίγουν σε νέες κατευθύνσεις.

Ένα σλάλομ στον χρόνο, τώρα και στον χώρο

Η «Χρονοστιβάδα», μια λέξη-επινόηση των δύο δημιουργών, που δεν υπάρχει σε κανένα λεξικό, γεννήθηκε για να περιγράψει τη διολίσθηση στις μνήμες μιας πόλης που δεν πετά τίποτα από το παρελθόν της. Τον τρόπο με τον οποίο πρόσωπα, εποχές και τοπόσημα συνυπάρχουν, χωρίς ιεραρχία, στο ίδιο χρονικό επίπεδο.

Ο ρήτορας Κικέρων στην Καμάρα, ο ΛΕΞ και οι ραπ ρίμες του, ο Χο Τσι Μινχ στο Μακεδονικό Μέτωπο, ο μόδιστρος Σέρο Αμπραχαμιάν, ο Γιάννης Μπουτάρης με τα άφιλτρα τσιγάρα του. Πρόσωπα πραγματικά, μυθικά και ιστορικά διασχίζουν μαζί τους δρόμους του βιβλίου, από την Εγνατία και τα Λαδάδικα ως την Άνω Πόλη και τη Λεωφόρο Νίκης, το μπαρ «Berlin» και το στούντιο «Αγροτικόν» του Νίκου Παπάζογλου.

Στο MOMUS, οι ιστορίες μεταφέρονται κυριολεκτικά στον χώρο. Τα 45 χαρτογλυπτικά έργα του Θανάση Γεωργίου, φτιαγμένα με χαρτί, κόλλα και ψαλίδι πάνω στα κείμενα του Στέφανου Τσιτσόπουλου, «ανατινάχθηκαν» σε μεγέθυνση για τις ανάγκες της έκθεσης, με τη Whale Graphics να αναλαμβάνει τη μεταφορά τους σε μεγάλη κλίμακα και τρισδιάστατη μορφή. Την επιμέλεια της έκθεσης ανέλαβε η Άντζελα Αθανασίου, φίλη των δύο δημιουργών από τα παιδικά τους χρόνια, η οποία επέλεξε ως βασικό στοιχείο του χώρου το χαρακτηριστικό κίτρινο του εξωφύλλου, πάνω σε πανιά που παραπέμπουν σε πάπυρο.

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του MOMUS, Θούλη Μισιρλόγλου, μίλησε για μια εμπειρία που ξεπερνά την απλή έκθεση έργων, σημειώνοντας πως «το σώμα του βιβλίου αποκτά ένα άλλο σώμα και προσκαλεί και το σώμα του επισκέπτη», καθώς ο θεατής καλείται κυριολεκτικά να περπατήσει μέσα στα κείμενα.

Ο πρόεδρος του Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης, Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, τόνισε ότι η έκθεση εντάσσεται σε μια ευρύτερη φετινή απόφαση του Μουσείου να επικεντρωθεί στην πόλη, στοιχείο που συνδέεται και με την έκθεση για τα 100 χρόνια της ΔΕΘ.

Η Θεσσαλονίκη σαν αστικό trip-hop

Στην έκθεση παραμένει η βασική ιδέα του βιβλίου, η αστική περιπλάνηση ως ένα είδος αρχαιολογίας του παρόντος. Ο πλάνητας διαβάτης περιφέρεται ανάμεσα σε μνημεία, τοπόσημα, δρόμους, γειτονιές, μπαρ και πολυκατοικίες, κάνοντας σλάλομ στον χρόνο. Κάθε γωνία της πόλης μπορεί να ανοίξει μια καταπακτή προς κάτι άλλο. Ένα πρόσωπο, ένα τραγούδι, μια ιστορική στιγμή ή μια προσωπική ανάμνηση.

Στο MOMUS, η περιπλάνηση αυτή βγαίνει από τη σελίδα και περνά στον πραγματικό χώρο. Ο επισκέπτης δεν διαβάζει απλώς για τη διαδρομή, την ακολουθεί ο ίδιος ανάμεσα στα έργα. Στο τέλος, αυτό που αλλάζει δεν είναι οι ιστορίες της «Χρονοστιβάδας», αλλά ο τρόπος με τον οποίο τις συναντά ο επισκέπτης, τη φορά αυτή ως εικόνες και λέξεις μιας μοναδικής τρισδιάστατης εμπειρίας, που αποκαλύπτει τον βαθύτερο χαρακτήρα και τη μυθολογία της Θεσσαλονίκης.

Info
MOMUS - Μουσείο
Σύγχρονης Τέχνης
(εντός ΔΕΘ-HELEXPO, Θεσσαλονίκη)
1 - 20 Σεπτεμβρίου 2026
Post-opening Event: Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026, 19:00