Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τις ανθρώπινες σχέσεις - Οι ανησυχίες για εξάρτηση από chatbots και η αντικατάσταση των ανθρώπων.
Μια πρόσφατη συζήτηση πάνω στις πάρα πολλές δουλειές που κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη, ήρθε καπάκι σε τραγική είδηση που διάβασα σε ξένο σάιτ: ένας πατέρας στην Καλιφόρνια μήνυσε την Google, κατηγορώντας την για την αυτοκτονία του γιου του. Ο γιος του δεν ήταν ανήλικος, ήταν 36 χρονών, αλλά είχε μπλέξει με τσάτμποτ σε βαθμό τρέλας – νόμιζε ότι το τσάτμποτ ήταν η γυναίκα του και ετοιμαζόταν να ανατινάξει ένα αεροδρόμιο ακολουθώντας οδηγίες της (του τσάτμποτ). Κάπως δεν του βγήκε η τρομοκρατική επίθεση και ταμπουρώθηκε στο διαμέρισμά του, όπου και αυτοκτόνησε, πάλι σύμφωνα με τις οδηγίες του τσάτμποτ, για «να συναντήσει την αγαπημένη του».
Επίσης, αν βαριέσαι να το γράψεις μόνος/η σου το ρημάδι το σενάριο, αν έχεις πονοκέφαλο, αν έχει πιαστεί η μέση σου στο λάπτοπ όλη μέρα/νύχτα, αν έχεις ξεμείνει από ιδέες και σε κυνηγάει το ντεντλάιν, μπορείς να βάλεις τις οδηγίες στο μηχανάκι και θα σ’ το γράψει αυτό, που ξέρει από βέσπα.
Μη φανταστεί κανείς ότι έτσι έχουμε καλύτερα σενάρια, με περισσότερο βάθος, με ευαισθησία, πιο ουσιαστικά, ή έστω με πιο σωστό ρυθμό: έχουμε απλώς πιο «εμπορικά» σενάρια, καλιμπραρισμένα μεν στις ανάγκες του καταναλωτή, βασισμένα (δε) σε προϋπάρχοντα, κλασικά και μη σενάρια, στην αποθηκευμένη γνώση που έχει δημιουργηθεί από ανθρώπους. Η ΤΝ, ακόμα κι όταν φτιάχνει ένα σενάριο «από το πουθενά», δεν το δημιουργεί με τον ίδιο τρόπο που θα το δημιουργούσε ένα ανθρώπινο μυαλό – πραγματικά από το πουθενά, σε συνδυασμό με τα τραύματα και τις εμπειρίες του γράφοντα– παρά με τεχνικές, εργαλεία και κανόνες που έχουν καταγραφεί από ανθρώπινα μυαλά, τις οποίες τεχνικές επεξεργάζεται αριστουργηματικά. Όχι για να παραγάγει αριστουργήματα, αλλά για να στήσει μια καθ’ όλα σωστή κατασκευή. Ήδη τα τελευταία λίγα χρόνια οι σεναριογράφοι στο Χόλιγουντ χτυπάνε τα κεφάλια τους στα ντουβάρια βλέποντας την ΤΝ να τους παίρνει τις δουλειές μέσα απ’ τα χέρια – ακόμα κι όταν το σενάριο γράφεται από ανθρώπους με συναισθήματα, με σάρκα και οστά, «μπαίνει» μετά στην επεξεργασία της ΤΝ για να γίνει «πιο». Οι άλλοι άνθρωποι, συν-σεναριογράφοι, διαλογογράφοι, επιμελητές σεναρίων κ.λπ., παίρνουν δρόμο από την παραγωγή και τους αντικαθιστά η σύζυγος αυτουνού που αυτοκτόνησε, με κάτι άλλες δικές της.
Δεν κρούω κώδωνα κινδύνου, κι ας με φρικάρει η τεχνολογία. Παραθέτω τη νέα πραγματικότητα, σκέτη, με μερικά έξτρα σχόλια. Καταλαβαίνω ότι η εξέλιξη είναι αδυσώπητη, ότι τα παιδιά και τα εγγόνια μας θα κινηθούν σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από αυτόν στον οποίο μεγαλώσαμε εμείς, οι γονείς και παππούδες… στον οποίο πολύ διαφορετικό κόσμο ήδη κινούμαστε κι εμείς οι έρμοι, έστω και απρόθυμα. Η γιαγιά μας, π.χ., στις αρχές του 20ού αιώνα, πιθανότατα μεγάλωσε χωρίς τηλέφωνο, ηλεκτρικό ρεύμα και τρεχούμενο νερό, και μετά τα εξήντα της χρόνια έμαθε αναγκαστικά να χρησιμοποιεί τον φούρνο μικροκυμάτων μαζί με «άλλα διαολομηχανήματα», ενώ είχε συνηθίσει να μαγειρεύει στη φουφού. Κάθε προηγούμενη γενιά, θέλει δεν θέλει, ψιλο-κρούει κώδωνα στην επόμενη γενιά, έτσι είναι η Φύση, η ζωή και η εξέλιξή της.
Απλώς με ανησυχεί ο 36χρονος στην Καλιφόρνια, που βρήκε την αγάπη στο τσάτμποτ. Έχω, όπως είπα, κάποια κοντινά μου άτομα που περνάνε τρεις και πέντε ώρες το εικοσιτετράωρο συζητώντας με τσάτμποτ, με τον Τζέμιναϊ ή με φίλες του. Ο πατέρας του 36χρονου κατηγορεί την Google ότι «σχεδίασε το Τζέμιναϊ έτσι ώστε να μη σταματάει ποτέ την επικοινωνία (με τον πελάτη) και να επαυξάνει την εμπλοκή του μέσα από συναισθηματική εξάρτηση». Είναι φτιαγμένο δηλαδή το Τζέμιναϊ για να γίνεται κολλιτσίδα στον πελάτη, χωρίς αυτός να το παίρνει χαμπάρι.
Ο κάποιος τώρα μπορεί να πει ότι είναι θέμα χρόνου. Ότι σε έξι μήνες ή σε δώδεκα, τα Τζέμιναϊ θα τελειοποιηθούν και θα καταλαβαίνουν περισσότερα πράγματα, θα αντιλαμβάνονται ότι ο συνομιλητής τους έχει λαλήσει, ότι είναι επικίνδυνος για τους άλλους ή για τον εαυτό του… Βέβαια, για να φτάσουν ως εκεί τα τσάτμποτ, θα πρέπει να αποκτήσουν μια μοναδική ανθρώπινη ικανότητα που μέχρι στιγμής τούς διαφεύγει – θα πρέπει να αποκτήσουν ενσυναίσθηση.
Το κρίσιμο ερώτημα από εδώ και πέρα είναι αν η πολεμική επιχείρηση μετατρέπεται σε ένα καθεστώς όπου η ταχύτητα υπολογισμού λειτουργεί αντιστρόφως ανάλογα με την ανθρώπινη ευθύνη και φρόνηση.
17°
