Διατροφή ενώ μένουμε σπίτι, χωρίς να μετράμε θερμίδες

Γράφει ο Ανδρέας Ζουρδός*

Η παραμονή στο σπίτι σε συνδυασμό με το κλείσιμο των γυμναστηρίων είναι μία αντικειμενικά δύσκολη δοκιμασία και για όσους έχουν παραπανίσια κιλά αλλά και για όσους θέλουν να διατηρήσουν το βάρος τους. Όσο περισσότερη ώρα μένουμε στο χώρο που τρώμε τόσο πιο μεγάλη η δοκιμασία, γιατί το σπίτι είναι ο χώρος που έχουμε συνδέσει με το φαγητό.  Ένα άλλο πρόβλημα με την παραμονή στο σπίτι είναι πως δεν φοράμε τα στενά ρούχα της δουλειάς. Όταν παχαίνουμε συνήθως τα ρούχα μας ειδοποιούν, έστω και κατόπιν εορτής. Οπότε έχουμε παραμονή στο χώρο που τρώμε για πολλές μέρες σε συνδυασμό με διαθεσιμότητα φαγητού και απουσία γυμναστικής. Όλα αυτά είναι αντικειμενικές δυσκολίες, δεν είναι στο φάσμα των δικαιολογιών. Πρόκειται για το χειρότερο σενάριο για κάποιον που θέλει να χάσει λίπος.
 
Σε αυτή τη πολύ δύσκολο περίοδο, το πιο σημαντικό είναι να έχουμε μία μορφή ελέγχου. Αν και οι απόψεις διίστανται για το αν πρέπει να ζυγιζόμαστε, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν καθαρά πως βοηθά, ειδικά όταν γίνεται κάθε μέρα. Βάσει των επιστημονικών δεδομένων μπορούμε να πούμε πως είναι η πιο αποτελεσματική, ασφαλής και χωρίς παρενέργειες, παρέμβαση που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος που θέλει να χάσει λίπος. Και άμεσα, αλλά και μακροχρόνια, είναι πολύ πιο αποτελεσματική και ασφαλής από οποιαδήποτε διατροφή, φάρμακο ή χειρουργική παρέμβαση. Και βοηθά ακόμα περισσότερο στη προκειμένη περίοδο, γιατί ελάχιστοι φορούν τα ρούχα της δουλειάς τους. Αντίστροφα, έχουμε διαπιστώσει πως οι άνθρωποι που παίρνουν απότομα πολύ βάρος δεν ζυγίζονται κατά την περίοδο που ανεβαίνει το βάρος τους. Δυστυχώς, επειδή είναι υπερβολικά απλή διαδικασία, χωρίς κόστος και χωρίς χρήση κάποιας καινοτόμου τεχνολογίας ή ουσίας, πολύς κόσμος δεν καταλαβαίνει πόσο σημαντικό είναι να έχει μία διαδικασία που του προσφέρει καθημερινό έλεγχο. Αυτή η διαδικασία τον κρατά στις νοητές ράγες μίας διαδικασίας όταν θα πάει να ξεφύγει.

Αγχώνει αυτή η διαδικασία; Μήπως δεν είναι καλή για τη ψυχική μας υγεία; Σίγουρα η ψυχική μας υγεία δεν πρέπει να είναι τόσο εύθραυστη που να εξαρτάται από το αποτέλεσμα της ζυγαριάς. Εάν κάτι μας προκαλεί στιγμιαία αγωνία για το αποτέλεσμά του, δεν σημαίνει πως μας κάνει κακό. Όπως και να έχει, έχει επιβεβαιωθεί και από έρευνες πως η καθημερινή ζύγιση δεν κάνει κακό στη ψυχική υγεία. 

Πέραν της χρήσης της τίμιας αλλά χρήσιμης ζυγαριάς, είναι σημαντικό αυτή την περίοδο να μην έχουμε μία νοοτροπία όλα ή τίποτα. Επειδή δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα στο βέλτιστο βαθμό δεν σημαίνει πως πρέπει να αφεθούμε. Επειδή δεν μπορούμε να κάνουμε γυμναστική στο γυμναστήριο, να μην κάνουμε ό,τι μπορούμε εντός σπιτιού. Ακόμα και οι δουλειές του σπιτιού είναι γυμναστική. 

Φυσικά το να μην έχουμε διαθεσιμότητα από σπανακόπιτες και τυρόπιτες βοηθά. Γενικά σε μία περίοδο που δεν έχουμε βαριά σωματική καταπόνηση δεν πρέπει να τρώμε πολύ, και αυτό σημαίνει πως ακόμα και το πρωινό μας πρέπει να είναι λιτό. Λιτό πρωινό σημαίνει μεσογειακή διατροφή. Το βαρύ πρωινό δεν είναι μεσογειακή διατροφή.

Ένα άλλο σημαντικό θέμα είναι ο ύπνος αρκετές (αλλά όχι υπερβολικές) και τις σωστές ώρες. Τα προβληματικά ωράρια, με τον ύπνο να αρχίζει τα ξημερώματα, μειώνουν τη λεπτίνη, μία ορμόνη που εκτός των άλλων κόβει την όρεξη. Γι' αυτό και πολύ συχνά παρατηρούμε γιατρούς και νοσηλευτές με θέματα βάρους. Οι εφημερίες τους παρέα με το στρεσογόνο περιβάλλον τούς κάνουν πολύ επιρρεπείς στο να κάνουν επιλογές που δεν θα τις έκαναν υπό άλλες συνθήκες.

Πολλές φορές το βάρος μας είναι η κορυφή ενός παγόβουνου. Καθημερινές συνήθειες που δεν είναι καθαρά διατροφικές αλλά επηρεάζουν τη διατροφή, πεποιθήσεις για το τι είναι και τι δεν είναι υγιεινό, και σωστή νοοτροπία είναι τα απαραίτητα κομμάτια για μία απώλεια λίπους που θα κρατήσει στο χρόνο. 

*Ο Ανδρέας Ζουρδός είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος (BSc Human Nutrition, University of Westminster, London - https://metavolismos.com/).