5 τρόφιμα που κάνουν κακό στα δόντια σου (και κάποια που ισοφαρίζουν τη ζημιά)

Πολλά «μη» άκουσες παιδί. Μη στις σοκολάτες, μη στα παγωτά, μη στα γλυκά. Για καραμέλες, ούτε λόγος. «Θα χαλάσεις τα δόντια σου». Κι εσύ όμως, τώρα που κανείς δεν σου κουνάει το δάκτυλο, σπάνια σκέφτεσαι πόσο μπορούν να επηρεάσουν τη υγεία των δοντιών σου, αν όχι του σώματος γενικότερα, οι αγαπημένες σου λιχουδιές.

Η διατροφή παίζει πολύ πιο σημαντικό ρόλο στη στοματική υγεία απ’ όσο οι περισσότεροι πιστεύουμε. Μπορεί τα γονίδια να είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει τη δύναμη της αδαμαντίνης ή την ευαισθησία των ούλων, όμως η διατροφή είναι εκείνος που, με βεβαιότητα, μπορείς να ελέγξεις και έχει καθημερινό αντίκτυπο στην ισορροπία του στοματικού μικροβιώματος και την αυξημένη ή όχι πιθανότητα εμφάνισης τερηδόνας ή άλλων ασθενειών των ούλων.

Αν έχεις συνδέσει τις «κακές» για τα δόντια τροφές με τα γλυκά, μάθε πως υπάρχουν και πιο ύπουλες επιλογές που μπορούν να προκαλέσουν την ίδια αν όχι μεγαλύτερη ζημιά:

Οι τροφές που κάνουν κακό στα δόντια τους

Αποξηραμένα φρούτα

Τα απολαμβάνεις ως ένα υγιεινό σνακ, όμως η υπερβολική κατανάλωσή τους μπορεί να κάνει περισσότερο κακό παρά καλό, κυρίως γιατί τα αποξηραμένα φρούτα είναι υπερ-συμπυκνωμένες πηγές ζάχαρης. Επιπλέον, όπως διαπιστώνεις κάθε φορά που τα τρως, δύσκολα απομακρύνονται τα υπολείμματά τους από τα δόντια, λόγω της χαρακτηριστικής κολλώδους υφής τους. Αυτά τα υπολείμματα που δύσκολα απομακρύνονται, «ταΐζουν» τα βακτήρια που προκαλούν τερηδόνα, ενώ παρατείνουν την έκθεση των δοντιών στα οξέα -κύρια αιτία διάβρωσης της αδαμαντίνης. Η κατανάλωση τέτοιων τροφών θα είναι λιγότερο βλαβερή όταν συνδυάζεται με ένα πλήρες γεύμα, καθώς έτσι αυξάνεται η παραγωγή σάλιου και απομακρύνονται τα ίχνη ζάχαρης.

Αλμυρά κράκερ και πατατάκια

Είναι η εύκολη και γρήγορη λύση να κόψεις την πείνα σου, όμως το άμυλο που περιέχουν διασπάται σε απλά σάκχαρα, ενώ γίνεται πιο κολλώδες όσο μασάς. Άρα, τα αλμυρά κρακεράκια και τα αγαπημένα σου πατατάκια, επιμένουν περισσότερο πάνω ή ανάμεσα στο δόντια σου και, αν και το μυαλό σου δύσκολα τα συνδέει με την τερηδόνα, μπορεί να είναι τελικά εξίσου επιβλαβή με τις καραμέλες.

Εσπεριδοειδή

Η κατανάλωση φρούτων σε καθημερινή βάση είναι σχεδόν επιβεβλημένη. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση εσπεριδοειδών μπορεί να επιβαρύνει ελαφρώς την υγεία των δοντιών. Τα πορτοκάλια, τα γκρέιπφρουτ, τα λεμόνια κ.α. είναι ιδιαίτερα όξινα και με τον καιρό ενδέχεται να διαβρώσουν την αδαμαντίνη των δοντιών. Ο ίδιος κίνδυνος παραμονεύει ακόμη κι αν πίνεις το χυμό τους. Ιδανικά, ξεπλένεις το στόμα σου με νερό μετά την κατανάλωση εσπεριδοειδών, ενώ καλό είναι να περιμένεις περίπου 30 λεπτά πριν τα βουρτσίσεις (αν είχες σκοπό), ώστε να απομακρυνθούν τα υπολείμματα ζάχαρης από την επιφάνεια των δοντιών για να μην τραυματίσεις την ευάλωτη αδαμαντίνη.

Επιδόρπια γιαουρτιού

Το γιαούρτι είναι πλούσιο σε πρωτεΐνη, απαραίτητες βιταμίνες και προβιοτικά και ως τέτοιο είναι ένα αγαπημένο και υγιεινό σνακ που κάνει καλό σχεδόν παντού. Η υψηλή περιεκτικότητά του σε ασβέστιο, επίσης, υποστηρίζει όχι μόνο τα οστά, αλλά και τα δόντια. Αρκεί να επιλέγεις το σωστό. Πολλές γευστικές παραλλαγές γιαουρτιού, με όμορφο χρώμα και ξεχωριστή νοστιμιά, κρύβουν μεγάλη περιεκτικότητα ζάχαρης, επισκιάζοντας μάλλον τα οφέλη του για τα δόντια σου. Διάβαζε πάντα τις διατροφικές ενδείξεις στη συσκευασία ως προς την περιεκτικότητά τους σε ζάχαρη.

Μπάρες δημητριακών

Είναι -σε έναν βαθμό- και φαίνονται υγιεινές και ευεργετικές για το σώμα, όμως αυτό που φαίνεται καλό, μπορεί κρυφά να κάνει περισσότερη ζημιά. Ο λόγος βρίσκεται στον συνδυασμό της κολλώδους υφής τους με την υψηλή, συνήθως, περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα αν περιέχουν μέλι ή αποξηραμένα φρούτα.

Συμπέρασμα

Το μέτρο είναι το κλειδί όταν πρόκειται για οποιοδήποτε από τα παραπάνω αγαπημένα. Δεν χρειάζεται να αποκλείσεις εντελώς κάποιο ή όλα. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συχνότητα και οι στοματικές συνήθειες… μετά! Σημαντική και η χρονική στιγμή. Όταν καταναλώνονται παράλληλα με άλλα τρόφιμα, αυξάνεται η παραγωγή σάλιου, το οποίο βοηθά να καθαριστούν τα δόντια από υπολείμματα ζάχαρης, φαγητού και κατ’ επέκταση πλάκας.

Και τι κάνει καλό στα δόντια;

Είναι και οι τροφές που θα τις προτιμήσεις γιατί αντισταθμίζουν τη ζημιά και υποστηρίζουν την υγεία των δοντιών:

Τυρί: περιέχει ασβέστιο και φωσφόρο, βασικά μέταλλα για δυνατά δόντια και ενίσχυση της αδαμαντίνης. Επιπλέον, διεγείρει την παραγωγή σάλιου, το οποίο εξουδετερώνει τα οξέα που προκαλούν τερηδόνα και βοηθά στον καθαρισμό των δοντιών μετά το φαγητό.

Πράσινα λαχανικά (π.χ. σπανάκι, μπρόκολο): πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα (ασβέστιο, βιταμίνη C) που δυναμώνουν τα δόντια και τα ούλα. Η τραγανή υφή τους βοηθά στον φυσικό καθαρισμό της επιφάνειας των δοντιών και στην τόνωση των ούλων.

Βρώμη: έχει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και απελευθερώνει αργά σάκχαρα, μειώνοντας τον κίνδυνο τερηδόνας. Επιπλέον, οι φυτικές ίνες βοηθούν την παραγωγή σάλιου που προστατεύει τα δόντια.

Καρότα: είναι τραγανά και απαιτούν μάσημα, γεγονός που αυξάνει την παραγωγή σάλιου. Το σάλιο καθαρίζει τα δόντια και εξουδετερώνει τα οξέα. Είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνη A, η οποία βοηθά στη διατήρηση υγιών ιστών στο στόμα.

Κινόα: είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, μαγνήσιο και φωσφόρο, στοιχεία που ενισχύουν την αδαμαντίνη των δοντιών και συμβάλλουν στη συνολική στοματική υγεία. Επίσης, δεν κολλάει στα δόντια, όπως άλλες αμυλούχες τροφές.

Τζίντζερ: έχει φυσικές αντιφλεγμονώδεις και αντιβακτηριακές ιδιότητες. Μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής των ούλων και στον έλεγχο των βακτηρίων που προκαλούν πλάκα και ουλίτιδα.

Μια τσίχλα χωρίς ζάχαρη: το μάσημα τσίχλας διεγείρει την παραγωγή σάλιου, που καθαρίζει τα δόντια, εξουδετερώνει τα οξέα και μειώνει τον κίνδυνο τερηδόνας. Ακόμα καλύτερες οι τσίχλες χωρίς ζάχαρη, γιατί δεν επιβαρύνουν με σάκχαρα που ταΐζουν τα βακτήρια της τερηδόνας.