Πελάτες, όχι πολίτες: Η ΔΕΘ ως ετήσια τελετουργία συναλλαγής κυβέρνησης και ψηφοφόρων
Ο «πελάτης» αξιολογεί τη σχέση του με την εξουσία με βάση το προσωπικό όφελος. Ο «πολίτης» ενδιαφέρεται και για πράγματα που δεν μεταφράζονται άμεσα σε ευρώ στην τσέπη του
Τα μέτρα που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, οι παροχές, τα επιδόματα και το πελατειακό κράτος
Το ετήσιο ραντεβού στη ΔΕΘ είναι η κατεξοχήν έκφραση της πελατειακής σχέσης που διαχρονικά το πολιτικό σύστημα επιλέγει να διατηρεί με τους ψηφοφόρους. Τους καλοκαιρινούς μήνες αρχίζει σταδιακά να χτίζεται ένα αφήγημα αναμονής και προσδοκίας ως προς τις παροχές που κάθε φορά θα προσφέρει η ελεήμων κυβέρνηση στους ψηφοφόρους. Με το σταγονόμετρο δίνονται στη δημοσιότητα «αποκλειστικές» πληροφορίες αναφορικά με τα πιθανά νέα μέτρα και τις παροχές.
Το σχόλιο αυτό δεν αφορά τις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Αφορά τη νοοτροπία που εδώ και δεκαετίες καλλιεργείται στην Ελλάδα: ότι η κυβέρνηση διαθέτει ένα μαγικό ραβδάκι με το οποίο μπορεί να λύσει όλα τα ιδιαίτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ψηφοφόροι. Αν ακούσει κανείς ενημερωτικές εκπομπές στους ραδιοφωνικούς σταθμούς, είναι εντυπωσιακά τα πολύ εξειδικευμένα και εντελώς ατομικά θέματα που οι ακροατές ζητούν να λύσουν οι υπουργοί που είναι προσκεκλημένοι.
Ένα κράτος με απλούς και προβλέψιμους κανόνες περιορίζει και την ανάγκη για «πολιτικό διαμεσολαβητή»
Ταυτόχρονα, εντυπωσιακή είναι και η ανταπόκριση των υπουργών στα αιτήματα – τουλάχιστον όσο είναι στον αέρα. Το ρουσφέτι, αυτό που εσχάτως μετονομάστηκε, σε άψογο οργουελικό new speak, «πολιτική διαμεσολάβηση», είναι φυσική συνέπεια της νοοτροπίας πελατειασμού που καλλιεργείται διαχρονικά. Κάθε ειδική ρύθμιση δημιουργεί και έναν επιπλέον λόγο να αναζητήσει ο πολίτης κάποιον που θα μεσολαβήσει για να ενταχθεί σ’ αυτήν. Κάθε εξαίρεση αυξάνει την αξία της πρόσβασης στην εξουσία. Ένα κράτος με απλούς και προβλέψιμους κανόνες περιορίζει και την ανάγκη για «πολιτικό διαμεσολαβητή».
Και πολύ συχνά οι εξαγγελίες αφορούν διανομή εισοδήματος σε διάφορες κοινωνικές ή επαγγελματικές ομάδες – με έμφαση στους δημοσίους υπαλλήλους, τους αγρότες και τους πολύτεκνους. Ό,τι επιπλέον έσοδο έχει η κυβέρνηση, το αντιμετωπίζει σχεδόν αυτομάτως ως διαθέσιμο ποσό προς διανομή, μέσα από παροχές, βάουτσερ και επιδόματα. Όμως, η πελατειακή πολιτική βασίζεται ακριβώς στην εξατομίκευση: μια εξαίρεση για έναν κλάδο, ένα επίδομα για μια κατηγορία, μια ειδική ρύθμιση για μια άλλη.
Τι θα προτιμούσα λοιπόν να ακούσω; Θα προτιμούσα μια κυβέρνηση που δεν αναζητεί κάθε Σεπτέμβριο ποιες κοινωνικές ομάδες θα ευνοήσει περισσότερο. Που, αντίθετα, δημιουργεί και διατηρεί σταθερούς κανόνες για όλους, περιορίζει τις εξαιρέσεις και αφήνει πολίτες και επιχειρήσεις να κάνουν τον προγραμματισμό τους χωρίς να περιμένουν την επόμενη υπουργική ανακοίνωση. Που ανακοινώνει ότι το όποιο πλεόνασμα θα διατεθεί για δημόσια αγαθά και υποδομές που αυξάνουν την παραγωγικότητα και διευρύνουν τις δυνατότητες όλων. Και, όταν ο δημοσιονομικός χώρος το επιτρέπει, μέρος του πλεονάσματος να επιστρέφει στην κοινωνία μέσα από μόνιμη μείωση φόρων και εισφορών: το κράτος απλώς να δεσμεύεται να παίρνει λιγότερα (ή τουλάχιστον ότι δεν θα χρησιμοποιεί τον πληθωρισμό για να παίρνει περισσότερα, για παράδειγμα μέσω τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας).
Θα ήθελα δηλαδή η εκάστοτε κυβέρνηση να μην αντιμετωπίζει τους ψηφοφόρους ως πελάτες, αλλά ως πολίτες.
Ο «πελάτης» αξιολογεί τη σχέση του με την εξουσία με βάση το προσωπικό όφελος: τι πήρα εγώ, τι πήρε η επαγγελματική/κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκω, τι πήρε η οικογένειά μου.
Ο «πολίτης» ενδιαφέρεται και για πράγματα που δεν μεταφράζονται άμεσα σε ευρώ στην τσέπη του: αν λειτουργεί η δικαιοσύνη, αν υπάρχει αξιοκρατία, αν τα σχολεία είναι καλά, αν οι θεσμοί λειτουργούν, και βέβαια, αν το κράτος χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους φόρους που πληρώνει, και πόσο μικρότερη ανάγκη θα έχει να γνωρίζει κάποιον πολιτικό για να κάνει τη δουλειά του.
Η 90ή ΔΕΘ βρίσκει την ελληνική οικονομία στο τέλος μιας ιστορικής περιόδου χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης και μπροστά στο δύσκολο τεστ της επόμενης ημέρας.
Από τα πρώτα περίπτερα του 1926 και τη μεταπολεμική έκρηξη έως τη σημερινή οικονομική και πολιτική σκηνή της χώρας, η ΔΕΘ συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής και ετοιμάζεται για το μέλλον
Ο «πελάτης» αξιολογεί τη σχέση του με την εξουσία με βάση το προσωπικό όφελος. Ο «πολίτης» ενδιαφέρεται και για πράγματα που δεν μεταφράζονται άμεσα σε ευρώ στην τσέπη του
Με αιχμή τον συνεδριακό, γαστρονομικό, πολιτιστικό και ιαματικό τουρισμό, η Θεσσαλονίκη αξιοποιεί τη θέση της και εξελίσσεται σε έναν ολοκληρωμένο διεθνή προορισμό
17°
