Όταν η Αθήνα αλλάζει βάρδια

Από τα ξενύχτια των νέων και τους έρωτες στις πλατείες, μέχρι τα σκοτεινά στενά, την πιάτσα και τους ανθρώπους της βιοπάλης: μια νυχτερινή διαδρομή στην πόλη που δεν κοιμάται ποτέ

Είναι η Αθήνα.

Οι λαϊκές συνοικίες της, με τις αστικές τους αποχρώσεις και την εργατική τους ψυχή· γειτονιές που κουβαλούν στις πολυκατοικίες, στα στενά και στις πλατείες την ιστορία ανθρώπων που ήρθαν από μακριά.

Αν ψάξεις στα σοκάκια τους, θα βρεις ολόκληρη την ιστορία της νεότερης Ελλάδας να περνά μπροστά από τα μάτια σου: παιδιά εργατών, αγροτών, εμπόρων της επαρχίας· ανθρώπους που η ανάγκη έφερε στην πρωτεύουσα, αφήνοντας πίσω χωριά, μικρές πόλεις και πατρικά σπίτια, για να αναζητήσουν το δικό τους μερίδιο στο όνειρο.

Κι έτσι γέμισαν οι γειτονιές ζωές — άλλες τακτοποιημένες, άλλες τσακισμένες, άλλες ακόμη σε αναμονή.

Όταν πέφτει η νύχτα, οι δρόμοι αλλάζουν πρόσωπο.

Όμορφα κορίτσια και αγόρια στις γειτονιές του κέντρου, που οι μεγαλύτεροι κοιτούν με μια μικρή ζήλια για τη θερμότητα, την ανεμελιά και τον ονειρικό ερωτισμό της νιότης τους.

Έμεινα λίγο πιο ’κει, να τα χαζεύω: νυχτερινούς διαβάτες, παρέες στις μικρές πλατείες, πιτσιρικάδες με μια μπίρα στο χέρι, καθισμένους σε παγκάκια, πεζούλια και πεζογέφυρες, να τραβούν το ξενύχτι μέχρι το πρωί.

Ξαγρυπνούν για να φλερτάρουν, να αλληλοπειράζονται, να γελούν, να ερωτεύονται. Στα πρόσωπά τους είναι ζωγραφισμένη η ελπίδα — μαζί με εκείνη τη μικρή προδοσία που ακόμη δεν έχουν γνωρίσει.

Λίγο πιο πέρα, όμως, αρχίζει η άλλη πλευρά.

Η υπόγεια, ερωτική, φτωχή, περιθωριακή και μοναχική Αθήνα.

Σκοτεινά στενά, ερημωμένα καφενεία, φτηνά ξενοδοχεία· δρόμοι όπου η νύχτα δεν είναι διασκέδαση αλλά καταφύγιο. Κορίτσια και αγόρια που κάνουν πιάτσα, άνθρωποι του περιθωρίου, μοναχικοί διαβάτες, πρόσωπα που χάνονται στο σκοτάδι και ξαναβγαίνουν στο φως λίγο πριν ξημερώσει.

Μια Αθήνα σκληρή και τρυφερή μαζί, που κρύβει στις γωνιές της ζωές αθέατες την ημέρα.

Ίσως όλοι να ψάχνουν κάτι μικρό για να κρατηθούν: ένα βλέμμα, ένα σώμα, μια παρέα, μια κουβέντα που θα φτάσει ως το πρωί. Το ταπεινό, το ασήμαντο, το σημερινό — εκείνο από το οποίο θα πιαστούν για λίγο, για να συμφιλιωθούν με τη μικρότητα της ζωής.

Με ό,τι αυτή απαιτεί για να συνεχιστεί.

Να περάσει η νύχτα. Να έρθει η επόμενη μέρα.

Και τότε, σχεδόν αθόρυβα, αλλάζει βάρδια.

Ξεκινούν τα φορτηγά για την αγορά, τα αυτοκίνητα με τους εργάτες για την οικοδομή, τα πρώτα λεωφορεία γεμίζουν με ανθρώπους που πηγαίνουν στη δουλειά. Οι εραστές επιστρέφουν, οι μοναχικοί χάνονται στα στενά και οι άνθρωποι της βιοπάλης παίρνουν τους δρόμους.

Για λίγες ώρες, όλοι είχαν υπάρξει κάτω από τον ίδιο ουρανό: οι ερωτευμένοι και οι μόνοι, οι νέοι και οι κουρασμένοι, εκείνοι που κυνηγούσαν μια επιθυμία κι εκείνοι που πάλευαν απλώς να βγει η μέρα.

Κι από πάνω, το φεγγάρι χρυσίζει στέγες, ταράτσες, στενά, πεζογέφυρες και λεωφόρους.

Για μια στιγμή, όλα μοιάζουν ίσα.

Σαν να σκεπάζει τους πάντες το ίδιο φως.

Άξιζε μια βόλτα εκεί πάνω.