Ντόμπρα Blues: H αυτοβιογραφία ενός μπλουζίστα από τον ελληνικό Βορρά

Aν και είμαι από τους πιο πιστούς θαυμαστές του μπλουζίστα από τη Θεσσαλονίκη Ηλία Ζάικου —τον έχω δει σε πάνω από δέκα συναυλίες—, άργησα να διαβάσω το βιβλίο του με τον τίτλο «Ντόμπρα Blues», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Oblik. Έμαθα γι’ αυτό σε μια επίσκεψη στη Θεσσαλονίκη τον περασμένο Μάιο, μετά την οποία τον ξαναείδα στο Κύτταρο μαζί με την μπάντα του, τους Blues Wire. Όταν αποφασίσω να γράψω ένα αυτοβιογραφικό βιβλιαράκι σαν ημερολόγιο ροκ και μπλουζ συναυλιών, αυτή η τελευταία εμφάνιση στο Κύτταρο θα έχει ξεχωριστή θέση, γιατί συμπύκνωνε 43 χρόνια της αγαπημένης μου μουσικής — της μουσικής που έκανε τον Ηλία μπλουζίστα κι εμένα καλύτερο άνθρωπο.

Ο Ηλίας Ζάικος είναι ο τραγουδοποιός, κιθαρίστας και τραγουδιστής των Blues Wire, μιας μπάντας που κάποτε έπαιζε μπλουζ σε περιβάλλον κλασικού ροκ, ψυχεδέλειας, ποπ, ντίσκο, πανκ· όλων των παραλλαγών της μουσικής που συνόδευσαν τη ζωή μας. Και που αυτόν τον καιρό παίζει μπλουζ σε περιβάλλον μουσικής και δισκογραφικής παρακμής: όλα τα ιερά τέρατα, όλα μας τα ινδάλματα έχουν εγκαταλείψει τον κόσμο αφήνοντας πίσω τους χλoμές απομιμήσεις. Αλλά, οι Blues Wire —με τον Ηλία Ζάικο στην κιθάρα και στα φωνητικά, το επίσης ιδρυτικό μέλος Σωτήρη Ζήση στο μπάσο και τη Νίκη Γουρζουλίδου στα ντραμς— επιμένουν. Όχι μόνο με τα κλασικά μπλουζ κομμάτια της αμερικανικής παράδοσης —«Ι Got My Mojo Working!»—, αλλά και με δικές τους συνθέσεις, up-tempo, double-shuffle· όλα ενθουσιώδη, ηλεκτρικά, σαν εκείνα του Stevie Ray Vaughan και των ZZ Top.

Στην αρχή, το 1983, η μπάντα λεγόταν Blues Gang κι έπαιζε σε venues της Θεσσαλονίκης όπως το Pararlama και ο Μύλος, στον οποίο έγινε house band κατά τη χρυσή του περίοδο στη δεκαετία του 1990. Νομίζω πως εκεί τους πρωτοείδα. Στην Αθήνα τούς έβλεπα συχνά στο Ρόδον της οδού Μάρνης, όπου περνούσα τα βράδια εκείνης της υπέροχης δεκαετίας: έμενα κοντά· το Ρόδον ήταν για μένα μια υπόσχεση γιορτής, που ανανεωνόταν ξανά και ξανά. Τους θυμάμαι με τον Louisiana Red και τον Carey Bell, καθώς και σαπόρτ στην Big Time Sarah, αλλά, με όλο τον σεβασμό στην blues woman από το Σικάγο, τότε μου είχε φανεί σαν να έκανε εκείνη σαπόρτ στους Blues Wire.

Στο βιβλίο του ο Ηλίας Ζάικος αφηγείται πώς έγινε μπλουζίστας, μια μάλλον ασυνήθιστη επιλογή στα τέλη της δεκαετίας του 1970, όταν γύρω μας ακούγονταν τα «Τραγούδια της λευτεριάς» του Θάνου Μικρούτσικου και υπήρχε αφόρητη πίεση για ελληνικότητα, για επιστροφή στις ρίζες. Αλλά, την ίδια στιγμή, δεν έλειπαν οι μικρές ανατροπές —όπως «Η εκδίκηση της γυφτιάς» του Νίκου Ξυδάκη και του Μανώλη Ρασούλη—, αναδυόταν μια ελληνική ροκ σκηνή και πολλαπλασιάζονταν οι ροκ και μπλουζ συναυλίες. Το βιβλίο εξιστορεί αυτή την προσωπική διαδρομή από ένα χωριό στη Φλώρινα, τη μουσικόφιλη εφηβεία του, τη μαθητεία του στην κιθάρα και την καριέρα του δίπλα κι απέναντι στους κορυφαίους μουσικούς που συνέθεσαν την μπάντα. Οι αναμνήσεις του ξεδιπλώνονται σε τοπόσημα της Θεσσαλονίκης και σε χώρους όπου και έκανε jamming με μεγάλους μπλουζίστες για τη συγκίνηση όλων μας, αλλά προπάντων τη δική του.

Ηλίας Ζάικος