Βιβλιο

Μεταφράζοντας τον «Συνταγματάρχη Σαμπέρ»

Μια συγκλονιστική ιστορία με πολλές αποχρώσεις της ανθρώπινης ψυχής

21219-59240.jpg
Δημήτρης Στεφανάκης
ΤΕΥΧΟΣ 509
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
85507-191727.jpg

Υπάρχουν βιβλία που μοιάζουν με μικρές βιβλιοθήκες: Μια συγκλονιστική ιστορία στο κέντρο η οποία δορυφορείται από τόσες ιδέες και σκέψεις, τόσες αποχρώσεις της ανθρώπινης ψυχής!

Πώς να πιστέψεις ότι τις έχει συλλάβει ένας και μόνος άνθρωπος; Αυτός είναι ο «Συνταγματάρχης Σαμπέρ» κι αυτή είναι η μυθιστορηματική διάνοια που λέγεται Ονορέ ντε Μπαλζάκ. Έργο της συγγραφικής νιότης του μεγάλου Γάλλου, ξετυλίγει το δράμα ενός ανθρώπου που από ήρωας των Ναπολεόντειων πολέμων καταλήγει σε ανεπιθύμητο παλιάτσο στην εποχή της Παλινόρθωσης. Πάνω στην κινούμενη άμμο της γαλλικής κοινωνίας ο Μπαλζάκ οικοδομεί χαρακτήρες-αρχέτυπα, ήρωες που ενσαρκώνουν άλλοτε την ιδέα της δικαιοσύνης και της εντιμότητας κι άλλοτε της υποκρισίας και του ευτελούς υπολογισμού.

Στο κυρίαρχο ερώτημα του βιβλίου για τη σημασία των νεκρών μας, ο Γάλλος υπερ-μυθιστοριογράφος μάς ωθεί σε ανατρεπτικές απόψεις. Ένας από τους διακεκριμένους αναγνώστες του, ο Ισπανός συγγραφέας Χαβιέρ Μαρίας, καταθέτει τη δική του εκδοχή. Επιχειρώντας μια πλάγια ανάγνωση του «Συνταγματάρχη Σαμπέρ» στο πρόσφατο μυθιστόρημά του Ερωτοτροπίες, «Οι νεκροί πρέπει να μένουν στη θέση τους και τίποτε δεν πρέπει να αποκαθίσταται. Δεχόμαστε να πενθούμε για αυτούς μες στην ασφάλειά μας, αλλά ως εκεί… Έχουμε χάσει κάποιο πρόσωπο και καθώς ξέρουμε ότι δεν θα επιστρέψει ούτε θα διεκδικήσει εκ νέου το κενό που άφησε πίσω του, είμαστε ελεύθεροι να επιθυμούμε θερμά το γυρισμό του… Πενθούμε τον πατέρα μας, για παράδειγμα, αλλά μας μένουν όσα μας κληροδότησε, το σπίτι, τα χρήματα, τα υπάρχοντά του. Αν επέστρεφε θα μας βύθιζε στην αμηχανία και σε τρομερές αγωνίες...»

image

Μεταφράζοντας κανείς τον «Συνταγματάρχη Σαμπέρ» εγκολπώνεται, θέλοντας και μη, το μάθημα ανατομίας που παραδίδει ο Μπαλζάκ για το μικρόκοσμο του ανθρώπου. Επιπλέον αντιλαμβάνεται πόσο παρεξηγημένος παραμένει αυτός ο τιτάνας της παγκόσμιας λογοτεχνίας για τον οποίο κάποιοι επιτήδειοι επιμένουν ακόμα στον υποτιμητικό χαρακτηρισμό «ο μετρ της επιφυλλίδας».

Αν κάτι λείπει από τον Μπαλζάκ σε σχέση με τους μεγάλους του εικοστού αιώνα είναι η ελεύθερη συνειρμική γλώσσα που υιοθετήθηκε μετά τις φροϊδικές θεωρίες. Στο δέκατο ένατο αιώνα κυριαρχεί η καρτεσιανή γλωσσική αγωγή που στερεί την αφήγηση από την ποιητική της. Όμως αν κατηγορούσε κανείς τον Μπαλζάκ για αυτό θα ήταν σαν να κατηγορεί κάποιον που ταξίδευε με άμαξα κι όχι με αεροπλάνο σε μια εποχή που το τελευταίο δεν είχε ακόμα εφευρεθεί.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Tα καλύτερα άρθρα της ημέρας έρχονται στο mail σου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Εκδόσεις Utopia: «Αθέατος Βίος» του Νικολό Αμανίτι | «Το κακό που δεν υπάρχει» της Τζούλια Καμινίτο
«Αθέατος Βίος» και «Το κακό που δεν υπάρχει»: δύο μυθιστορήματα για όσα κρύβουμε από τον κόσμο – και από τον εαυτό μας

Ο Νικολό Αμανίτι εξετάζει τη δύναμη της δημόσιας εικόνας και τις συνέπειες της έκθεσης, ενώ η Τζούλια Καμινίτο στρέφει το βλέμμα στις αόρατες πληγές που διαμορφώνουν έναν άνθρωπο πολύ πριν αποκτήσει τη δική του φωνή

«Ταξίδι στη Νυρεμβέργη» του Χέρμαν Έσσε, εκδόσεις Διόπτρα
«Ταξίδι στη Νυρεμβέργη» του Χέρμαν Έσσε: Το ταξιδιωτικό βιβλίο ενός απρόθυμου ταξιδευτή

Ο γερμανός συγγραφέας αφηγείται τη στιγμή που αποφάσισε να γίνει ποιητής, μιλά για την τέχνη της αφήγησης, τα πρότυπα για τους χαρακτήρες του, τη ζωγραφική.

Βασίλης Καραποστόλης
Βασίλης Καραποστόλης: «Όταν παύουν τα αισθήματα, πληθαίνουν οι παραισθήσεις»

Με αφορμή το νέο του βιβλίο, «Η ανάγκη της εμψύχωσης», ο ομότιμος καθηγητής Πολιτισμού και Επικοινωνίας μιλά για τη σύγχρονη εποχή της ψυχικής κόπωσης και της εσωτερικής παραίτησης.

Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.

// EMPTY