- CITY GUIDE
- PODCAST
-
19°
Ο Τζόναθαν Φράνζεν, τα πουλιά και η κλιματική αλλαγή
Γιατί είναι σημαντικά τα πουλιά και πώς έγινε πτηνοδίφης ο διάσημος συγγραφέας.
Ο Άρης Σφακιανάκης γράφει κριτική για το βιβλίο «Το τέλος του τέλους της γης» του Τζόναθαν Φράνζεν, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός
«Γιατί σωπαίνετε εσείς οι διανοούμενοι;» είχε ρωτήσει πριν καιρό ένας δημοσιογράφος τον Αμερικάνο συγγραφέα Πολ Όστερ.
«Μα, εμείς θέλουμε να μιλήσουμε, αλλά πού; Στην τηλεόραση δεν μας καλούν πια. Ούτε καν στο ραδιόφωνο. Όσο για τις εφημερίδες…»
«Και τότε, τι μένει;» είχε ρωτήσει μελαγχολικά ο δημοσιογράφος.
«Να γράφουμε βιβλία», είχε αποκριθεί ο Όστερ.
Την ανάγκη τους να μιλήσουν για την κλιματική αλλαγή κάνουν βιβλία δύο σπουδαίοι Αμερικάνοι συγγραφείς: ο Τζόναθαν Φράνζεν και ο έτερος Τζόναθαν (Σάφραν Φόερ). Το βιβλίο του δεύτερου θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις εκδόσεις Κέδρος, ενώ το βιβλίο του πρώτου κυκλοφορεί ήδη από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Κι επειδή μου αρέσει η πεζογραφία του Φράνζεν (όχι τόσο «Οι διορθώσεις», όσο «Η Αγνή») πήρα να διαβάσω τη συλλογή των δοκιμίων του με τίτλο «Το τέλος του τέλους της γης».
Αυτό το υβριδικό σχήμα, η ανάμιξη πεζογραφίας με δοκίμιο, είναι εξαιρετικά επιτυχημένο όταν ασκείται από δοκιμασμένα πληκτρολόγια (άλλοτε θα μιλούσαμε για πένες). Ο Φράνζεν πιάνει αρκετά θέματα –ακόμη και την Ίντιθ Γουόρτον–, όμως το κυρίως μενού του είναι τα πουλιά. Τα πουλιά και η κλιματική αλλαγή. Μας εξηγεί γιατί είναι σημαντικά τα πουλιά και πώς έγινε πτηνοδίφης ο ίδιος. Μας καλεί να ταξιδέψουμε μαζί του ανά τον κόσμο, όπου περιηγείται καταγράφοντας κάθε είδος ενδημικού πτηνού. Ταυτόχρονα επιχειρεί να μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε τι σημαίνει κλιματική αλλαγή, τι καταστροφές πρόκειται να επιφέρει στα οικοσυστήματα και πόσο πιο φτωχός θα απομείνει ο άνθρωπος – αν και εφόσον απομείνει βέβαια.
Ενίοτε γίνεται ακραίος: «Αληθεύει», γράφει ο Φράνζεν σε μετάφραση Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, «ότι η πιο αποτελεσματική και απλή δράση που μπορούν να αναλάβουν οι άνθρωποι, όχι μόνο για να πολεμήσουν την κλιματική αλλαγή αλλά και για να διατηρήσουν έναν κόσμο βιοποικιλότητας, είναι να μην κάνουν παιδιά».
Τέλος, περιγράφει το ταξίδι του στην Ανταρκτική, τη δική του Έσχατη Θούλη. Τότε πραγματικά τον ζήλεψα –όσο κι αν απεχθάνομαι το ψύχος– για τα συγκλονιστικά τοπία που έβλεπε και τα χρώματα γύρω του που έμοιαζαν με αποτέλεσμα λήψης παραισθησιογόνων. Στις παγωμένες κοιλάδες συναντά έναν αυτοκρατορικό πιγκουίνο, καταγράφει την πτήση ενός σμήνους βαθυκύανων άλμπατρος και πέφτει πάνω σε μια παρέα πρόσχαρων βασιλικών πιγκουίνων που καθώς δεν έχουν συναντήσει ξανά ανθρώπους δείχνουν άφοβοι και ιδιαίτερα φιλικοί.
Στις μέρες μας, καθώς το ταξίδι μ’ ένα παγοθραυστικό στη θάλασσα του Αμούδσεν και στους παγετώνες του Ανταρκτικού κύκλου είναι πλέον ανέφικτο λόγω κορωνοϊού –και δυσβάστακτου οικονομικού κόστους– προτείνω ταπεινά να αντικρίσετε τα μυθικά εκείνα τοπία που έλκυσαν τόσους εξερευνητές μέσα από τα διαυγή μάτια ενός συγγραφέα που αγαπάει τον πλανήτη και τα είδη του.
ΠΡΟΣΦΑΤΑ
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένα συγκλονιστικό επίτευγμα πολυφωνίας και ανθρωπιάς που κινείται ανάμεσα στο θρίλερ, το κωμικό νουάρ, και την ερωτική παραφυσική μυθοπλασία
Ένα εβδομαδιαίο podcast για το βιβλίο, και τις νέες σειρές και ταινίες.
Ένας από τους εκδότες της ταλαντούχας συγγραφέως αποκαλύπτει ότι ήταν ρατσίστρια και αντισημίτρια
Το «Είναι και Χρόνος» και το «Νίτσε: Η βούληση για ισχύ ως τέχνη»
Μιλήσαμε με τη συγγραφέα για τη γοητεία του crime, τα μυστικά της ανθρώπινης ψυχής και το νέο της βιβλίο, «Φόνος στην άκρη του κόσμου»
Ένα πρωτότυπο, συγκινητικό, και συχνά ιδιαίτερα σκληρό, queer μυθιστόρημα μαγικού ρεαλισμού που συνδυάζει τον σωματικό τρόμο με το οικογενειακό δράμα
Το ποίημα της ημέρας είναι από την ποιητική συλλογή «σ’ ένα βαθύ πουθενά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ύψιλον
Ο γνωστός συγγραφέας μιλάει για τη ζωή του, τα βιβλία του, τη σχέση του με τις λέξεις και τους αριθμούς
Δύο βιβλία κυκλοφόρησαν σχεδόν την ίδια μέρα στη Γαλλία αποκαλύπτοντας την προσωπικότητα, τις πολιτικές αντιφάσεις, τη φιλοδοξία και την προσωπική ζωή του Γάλλου προέδρου
Με αφορμή το νέο του βιβλίο «Γιατί οι εργάτες δεν είναι το επαναστατικό υποκείμενο», ο συγγραφέας μιλά για την κατασκευή της συνείδησης και τις σχέσεις εξουσίας
Δείτε πόσοι άνθρωποι παγκοσμίως χρησιμοποιούν καθημερινά τα chatbots, και πόσοι από αυτούς τα έχουν σαν βοηθούς
Ο δημιουργός του Μιχάλη Κρόκου μιλά για το γράψιμο, τις εμμονές του και το εκρηκτικό μείγμα pulp, σάτιρας και νεο-νουάρ που χαρακτηρίζει τα βιβλία του
Το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που κέρδισε το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο προκαλεί ανάμεικτες αντιδράσεις και αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τα κριτήρια της βράβευσης.
Ο κορυφαίος επιθετικός και ο πατέρας του χάρισαν ιστορικό αντίτυπο του 1594 σε δημοτική βιβλιοθήκη
Ο 81χρονος Βρετανός συγγραφέας γράφει ιστορία κατακτώντας το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο
Ένα εβδομαδιαίο podcast για το βιβλίο, και τις νέες σειρές και ταινίες.
Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων
Ο Γάλλος συγγραφέας Φιλίπ Ζεναντά αποκάλυψε ότι χρησιμοποίησε ChatGPT στο βραβευμένο μυθιστόρημά του
Έκθεση στη Βρετανική Βιβλιοθήκη αποκαλύπτει τις ρίζες του διάσημου ντετέκτιβ
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.