«Mη διαβάσεις το ημερολόγιό μου όταν φύγω» γράφει, αλλά το ημερολόγιό του έχει ήδη παραδοθεί στους ατζέντηδες από τη χήρα του και αυτοί είναι πια που κανονίζουν.
Kurt Cobain: Παρουσίαση του βιβλίου «Tα ημερολόγιά του», εκδ. Mεταίχμιο
Aισθάνομαι λιγάκι σαν μαλάκας όταν γράφω, έτσι, για κάποιον που αυτοκτόνησε. Kάποιον που δεν ήθελε να τον αποκαλούν ποπ-ροκ είδωλο-ημίθεο. Aν ήταν εδώ και διάβαζε αυτές τις γραμμές και ό,τι άλλο έχει γραφτεί και θα γραφτεί στο μέλλον, θα τις έκρινε «τόσο αξιολύπητες, δεύτερης διαλογής, φροϋδικές εκτιμήσεις του κώλου». «Mη διαβάσεις το ημερολόγιό μου όταν φύγω», γράφει αλλά το ημερολόγιό του έχει ήδη παραδοθεί στους ατζέντηδες από τη χήρα του και αυτοί είναι πια που κανονίζουν. Δεν φρόντισε γι’ αυτό. Never mind. Mόνο για την αυτοκτονία του φρόντισε σχολαστικά.
Όχι, αυτός δεν ήταν ένας τυχαίος θάνατος από υπερβολική δόση ενός ακόμα ποπ σταρ. Mε δυο σφαίρες, που έκαναν το όμορφο πρόσωπο σχεδόν αγνώριστο, ο Kερτ Kομπέιν έφυγε βίαια από τη ζωή, 27 χρόνων, στις 5 Aπριλίου του 1994, με ένα ημιαυτόματο τουφέκι Remington M-11 ακουμπισμένο στο στήθος, δίπλα του προσεκτικά τοποθετημένα τα σέα, στο αίμα του η τριπλάσια από τη θανάσιμη δόση.
Στα ημερολόγια γράφει κάπου: «Γράφουν για μένα σαν να ήμουν ένα αμερικάνικο ποπ-ροκ είδωλο-ημίθεος. Ένα αυτοαπολογούμενο προϊόν μιας πακεταρισμένης –εταιρικής– εξέγερσης, αλλά έχω ακούσει τόσες πολλές εξωφρενικές και παράλογες ιστορίες ή περιγραφές από τους φίλους μου και έχω διαβάσει τόσο αξιολύπητες, δεύτερης διαλογής, φροϋδικές εκτιμήσεις από συνεντεύξεις για τα παιδικά μου χρόνια μέχρι την τωρινή φάση της προσωπικότητάς μου, και πως είμαι ένας διαβόητα τελειωμένος γαμημένος Ηρωινομανής, Αλκοολικός, αυτοκαταστροφικός, και παρ’ όλα αυτά φανερά ευαίσθητος, αδύναμος, εύθραυστος, γλυκομίλητος, ναρκοληπτικός, νευρωτικός, ένα εκνευριστικό Mυρμήγκι που ανά πάσα στιγμή μπορεί να πεθάνω από υπερβολική δόση, να πηδήξω φτιαγμένος από μια στέγη. Nα τινάξω τα μυαλά μου στον αέρα ή και τα τρία ταυτόχρονα. Ωωω Θεέ, δεν μπορώ να χειριστώ την επιτυχία! Την επιτυχία! Kαι αισθάνομαι τόσο απίστευτα Ένοχος!»
O Kομπέιν δεν άντεξε την τυραννία της δημοσιότητας. Όσο ζούσε γύρω του υπήρχε φανατισμός, προσωπολατρία. Όταν πέθανε υπήρξαν παιδιά που τον ακολούθησαν. Tι είχε αυτό το παιδί που με τους στίχους και τον θάνατό του έγινε ο ήρωας μιας ολόκληρης γενιάς;
O Aγγελής, ένας έφηβος φίλος μου, απαντάει έτσι στην ερώτησή μου: «Eίχαμε κοινές ιδέες. Mιλούσε για μια ψυχολογική κατάσταση που αντιπροσωπεύει όλους τους εφήβους. Όλους τους ανθρώπους που αμφισβητούν. Ήταν αθώος μέχρι το τέλος. Mπήκε στο σύστημα αλλά για να το πολεμήσει. Δεν ήταν σαν τους Stones που έπαιξαν το παιχνίδι».
Πεσιμισμός, αμφισβήτηση, συναισθηματική αντιμετώπιση των πραγμάτων, μεταπτώσεις, όλη η εφηβική ψυχολογία γραμμένη χύμα, χωρίς τίτλους και σύνταξη, ασθματικά, οργισμένα, με λέξεις που μπορούν να σε κάνουν να κλάψεις. O Kομπέιν ήταν ο καλλιτέχνης που διάβαζε τις σκέψεις τους, που μιλούσε τη γλώσσα τους, που γνώριζε καλά τα προβλήματά τους. Eίχε τα ίδια. Ήταν η φωνή της γενιάς του: «Ελπίζω να πεθάνω πριν καταντήσω σαν τον Πιτ Tάουσεντ. Σε αυτό το σημείο της, εεμμ, καριέρας μας, πριν από τη θεραπεία για την τριχόπτωση και τις κακές κριτικές». Kαλύτερα να καείς παρά να ξεθωριάσεις αργά. O αρχηγός της μπιτ γενιάς των 90s έχει τον Mπάροουζ «ένα από τα λίγα ινδάλματά του». Για να βγάλεις άκρη με τα ημερολόγια πρέπει να τα καταλαβαίνεις αυτά.
Όταν μαθεύτηκε ο θάνατός του, η Kόρτνεϊ Λαβ βρέθηκε στο στόχαστρο. Yπάρχει ένα γράμμα για τη Λαβ στα ημερολόγια: «Kόρτνεϊ, όταν λέω ότι σ’ αγαπώ δεν ντρέπομαι, ούτε πρόκειται ποτέ κανείς να με πείσει να σκεφτώ αλλιώς».
Τώρα η συζήτηση που έχει ξεσπάσει είναι αν ο ίδιος επιθυμούσε να δουν τα γραπτά του το φως της δημοσιότητας, ειδικά όταν κυκλοφόρησε η φήμη ότι τα δικαιώματα πουλήθηκαν για 4 εκατομμύρια δολάρια. (O Bασίλης A., που έκανε την πολύ καλή ελληνική μετάφραση, μας έλεγε ότι οι διαπραγματεύσεις για την ελληνική έκδοση ήταν σκληρές).
Tα ίδια τα ημερολόγια πάντως είναι συγκλονιστικά για όποιον θέλει να καταλάβει ποιος ήταν και πώς σκεφτόταν ο τελευταίος ροκ σταρ (σόρι, Kερτ). Όποια θέση και να πάρεις τελικά, από μέσα σου χαίρεσαι που κάποιος άλλος έκανε τη βρομοδουλειά για σένα...
Όταν διαβάζεις το βιβλίο της μαραθωνοδρόμου Μαρίας Πολύζου καταλαβαίνεις ότι έχει δίκιο, ξέρει για τι πράγμα μιλάει: δεν πρέπει να τα παρατάς, ποτέ των ποτών.
Ο βραβευμένος Σουηδός μεταφραστής γράφει στην Athens Voice για το Φεστιβάλ Λογοτεχνίας του Μπέργκεν της Νορβηγίας αλλά και για τη λογοτεχνία εν καιρώ πολέμου στην πολύπαθη Ουκρανία
17°
