Η νέα παραγωγή του ΚΘΒΕ, «Ο Βυσσινόκηπος», κάνει πρεμιέρα στις 20 Μαρτίου στο Βασιλικό Θέατρο
Η κλασική και βαθιά ανθρώπινη ιστορία του Άντον Τσέχωφ, «Ο Βυσσινόκηπος», ζωντανεύει σε μια νέα παραγωγή του ΚΘΒΕ στο Βασιλικό Θέατρο, σε μετάφραση Δαυίδ Μαλτέζε και σκηνοθεσία Αθανασίας Καραγιαννοπούλου. Στην παράσταση πρωταγωνιστούν οι Αντίνοος Αλμπάνης, Βασίλης Ευταξόπουλος και Γιολάντα Μπαλαούρα, πλαισιωμένοι από έναν μεγάλο θίασο ηθοποιών.
Ο «Βυσσινόκηπος» του Άντον Τσέχωφ στο Βασιλικό Θέατρο, στο ΚΘΒΕ
Η νέα παραγωγή του ΚΘΒΕ, έργο ορόσημο της παγκόσμιας δραματουργίας, φωτίζει με ευαισθησία τις ρωγμές μιας κοινωνίας σε μετάβαση. Μέσα από την ιστορία μιας οικογένειας και τον συμβολισμό του βυσσινόκηπου, αποτυπώνεται η σύγκρουση ανάμεσα στη μνήμη και την ανάγκη της αλλαγής, στην παρακμή της αριστοκρατίας και την άνοδο της νέας τάξης. Ο Τσέχωφ κινείται με μαεστρία ανάμεσα στο κωμικό και το δραματικό, αποκαλύπτοντας την ανθρώπινη αδυναμία μπροστά στον χρόνο και τις αποφάσεις που αναβάλλονται. Εδώ, η απώλεια εκφράζεται με σιωπή, αμηχανία και χαμένες ευκαιρίες.
Η Λιουμπόφ Αντρέγιεβνα επιστρέφει στο πατρικό της σπίτι στη Ρωσία, μαζί με την κόρη της Άνια, ύστερα από πέντε χρόνια. Αντιμέτωπη με χρέη και πλειστηριασμό, δεν μπορεί να σώσει ούτε το σπίτι ούτε τον βυσσινόκηπο. Ο αδελφός της Γκάγιεφ, όπως και εκείνη, παραμένει αδρανής. Την ίδια στιγμή, ο Λοπάχιν, έμπορος και γιος πρώην δουλοπάροικου, βλέπει την ευκαιρία να αγοράσει την περιουσία τους.
Ο Τσέχωφ ολοκλήρωσε τον Βυσσινόκηπο το 1903, παλεύοντας με την επιβαρυμένη υγεία του. Το έργο, το τελευταίο του, ανεβαίνει ως δράμα, αν και ο ίδιος το θεωρούσε κωμωδία. Πριν από την επανάσταση του 1905 και δεκατέσσερα χρόνια πριν το 1917, αποτυπώνει τη στιγμή που το παλιό καταρρέει και το καινούριο αναδύεται. Η παλιά τάξη αποσύρεται, ενώ η νέα, με όπλα την εργασία, το πείσμα και την αποφασιστικότητα, παίρνει τη θέση της. Η σύγκρουση της παρακμάζουσας αριστοκρατίας με την ανερχόμενη αστική τάξη αναδεικνύει διαφορετικές αξίες και στάσεις: η Λιουμπόφ και ο Γκάγιεφ επιλέγουν τη μαρτυρική υπερηφάνεια, ενώ η νέα τάξη διεκδικεί το μέλλον με πρακτικότητα και αποφασιστικότητα. Κι ενώ τα τρένα πηγαινοέρχονται έξω από τον βυσσινόκηπο, οι ήρωες παραμένουν αιχμάλωτοι των επιλογών και της αδράνειάς τους.
Πιο επίκαιρος από ποτέ, ο Βυσσινόκηπος αντικατοπτρίζει τις κοινωνικές ανισότητες, τις απώλειες και τις ευκαιρίες που χάνονται, προκαλώντας τον θεατή να σκεφτεί ποιον κόσμο υπηρετεί: αυτόν που παραμένει αδρανής ή αυτόν που αγωνίζεται για αλλαγή.
Ένας άντρας αγαπάει μια γυναίκα. Βάζει δύο στόχους: Να αποκτήσει απόλυτη δύναμη και να κατακτήσει τη γυναίκα. Τον ένα στόχο τον πετυχαίνει.
Αυτή είναι η ιστορία του «Βυσσινόκηπου» όπως την πρωτοδιάβασα. Μέσα στον -άλλοτε ακραία αστείο και άλλοτε λυπητερό- μύθο αυτό, μπλέκονται σχέσεις και δυναμικές που ισχυροποιούν ως σύμβολα τους ήρωες. Σύμβολα ενός κόσμου που πεθαίνει και ενός κόσμου που εισβάλλει και επιβάλλεται. Στον δικό μας «Βυσσινόκηπο» θα ακούσετε και θα δείτε ίσως πράγματα που δεν έχετε παρατηρήσει ποτέ, ακόμα κι εσείς που γνωρίζετε καλά το έργο: Γυναίκες ισχυρές και κυρίαρχες, αυτόνομες και περήφανες. Άντρες ευγενείς και τρυφερούς, ευγνώμονες και γενναιόδωρους.
Όλοι οι άνθρωποι του «Βυσσινόκηπου» συνυπάρχουν ισότιμα και με αγάπη. Αφέντες και υπάλληλοι, νέοι και υπέργηροι αγκαλιάζονται ή συζητούν σαν ένα. Ο Τσέχωφ διδάσκει αγάπη. «Αγαπώ αυτόν τον κήπο» λέει η ιδιοκτήτρια του κτήματος που βγαίνει σε πλειστηριασμό. Όμως, το να αγαπάς δεν σημαίνει πως αφήνεις αυτό που αγαπάς στο έλεος του χρόνου, να στέκει απλώς εκεί, με μία αξία μουσειακή. «Αγαπώ» σημαίνει προσέχω, φροντίζω, συντηρώ και βοηθώ να ανθίζει το αντικείμενο της αγάπης μου. «Να’ την η ευτυχία, έρχεται!», λέει ο θεωρητικός της επανάστασης. «Ευτυχία» όμως, για τον προφήτη συγγραφέα σημαίνει ισότητα, δικαιοσύνη και ελευθερία ενός λαού.
Τίποτα δεν έχει αλλάξει από το 1904. Και σήμερα είμαστε και απελπισμένοι δανειζόμενοι αλλά και παραγωγικοί δανειστές. Και ανήμποροι ρομαντικοί αλλά και ευφυείς καιροσκόποι. Είμαστεόλοι,όλα. Και όλα στην παράστασή μας είναι ακριβώς όπως μας τα κληροδότησε ο Τσέχωφ. Γι’ αυτό και η μετάφραση του αγαπημένου Δαυίδ Μαλτέζε έγινε ευλαβικά από τη Ρωσική γλώσσα, γι’ αυτό και η όψη της υπέροχης Ελένης Μανωλοπούλου ακολούθησε πιστά τις οδηγίες του συγγραφέα. Γι’ αυτό κι η υπογράφουσα, μέσω των συγκλονιστικών ηθοποιών (τα δέντρα ενός θαλερού θεατρικού κήπου), προσπάθησα να τιμήσω - πέρα από τον ΑντόνΤσέχωφ, το γράμμα και το πνεύμα του- τους δασκάλους των δασκάλων μου: Τον ΚονσταντίνΣτανισλάφσκι και το Θέατρο Τέχνης της Μόσχας που πρώτη φορά έδειξαν στον κόσμο μια προφητική ιστορία Επανάστασης κι Έρωτα.
«Τώρα, όμως αφήστε με ήσυχη. Τώρα εγώ ονειρεύομαι.»
Ευχαριστώ από την καρδιά μου όλους τους εκπληκτικούς συνεργάτες του ΚΘΒΕ κι ιδιαίτερα τους ηθοποιούς, τους ήρωες μου. Ευχαριστώ τον Διευθυντή, Αστέρη Πελτέκη για την εμπιστοσύνη.
Η αρχαία τραγωδία του Ευριπίδη ανανεώνεται σε μια μεγάλη παραγωγή υψηλών προδιαγραφών, με τη σκηνοθετική υπογραφή του διεθνούς φήμης Νικίτα Μιλιβόγεβιτς
17°
