Ο Ορέστης Καραμανλής παρουσίασε το νέο του έργο με τίτλο «Τempi» στην Πειραιώς 260, στο πλαίσιο του κύκλου C_music now του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
Μια συμμετοχική περφόρμανς που δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί δίχως την ενεργό συμμετοχή του κόσμου. Τα «Tempi» του συνθέτη Ορέστη Καραμανλή παρουσιάστηκαν χθες για μια -δυστυχώς μόνο- βραδιά στην Πειραιώς 260. Μια μουσική παράσταση, στο πλαίσιο του κύκλου C_music now, που έβαλε τον κόσμο σε μια συγκεκριμένη συνθήκη. Όταν πληροφορήθηκα για το περιεχόμενο της παράστασης, έσπευσα αμέσως να δηλώσω να συμμετάσχω.
Βρισκόμαστε στον χώρο Δ στην Πειραιώς. Μουσικοί και θεατές βρίσκονται πάνω στη σκηνή. Οι καρέκλες έχουν τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να επιτρέπουν αρκετή οπτική επαφή. Υπάρχουν δυο γκρουπ συμμετεχόντων: οι εθελοντές περφόρμερ (από το κοινό) και οι «δασκαλεμένοι» περφόμερ, φοιτητές του Τμήματος Ψηφιακών Τεχνών & Κινηματογράφου του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι δούλεψαν πάνω στο πρότζεκτ και γνώριζαν πολύ περισσότερα από εμάς. Εκείνοι ήρθαν κοντά μας λίγο πριν ξεκινήσει η μουσική παράσταση για να μας δείξουν πώς πρέπει να τοποθετήσουμε τα μικρόφωνα στο μέρος της καρδιάς, ώστε να ξεκινήσει η δράση επί σκηνής. Όταν πήραμε όλοι τις θέσεις μας, ένα μέλος της ομάδας, που είχε οπτική επαφή με τον Ορέστη Καραμανλή, εξήγησε -στη θεωρία- τι επρόκειτο να συμβεί σε λίγο επί σκηνής.
Η παράσταση «Tempi» πηγάζει από τον ιταλικό όρο της μουσικής «Tempo», που δηλώνει τον ρυθμό ή την ταχύτητα με την οποία εκτελείται ένα μουσικό κομμάτι. Στον πληθυντικό της, ο όρος αυτός (tempi) δημιουργεί έναν ξεκάθαρο συνειρμό προς το σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Φεβρουαρίου 2023. Εξ ου και η χρήση του αριθμού 57 στους ανθρώπους που συμμετείχαν στη μουσική αυτή συμμετοχική παράσταση. 40 άτομα από τους θεατές και 17 φοιτητές του ΕΚΠΑ ένωσαν τους ήχους της καρδιάς τους για περίπου 30 ώρα ή παραπάνω. Ο χρόνος κάποια στιγμή έσβησε και ήσουν στο εδώ και τώρα, αυτό που ορίζει άλλωστε και το C_music now.
Ο συνθέτης δίνει το Οκ στον συνδετικό του κρίκο που βρίσκεται στους φοιτητές-περφόρμερ και οι δονήσεις ξεκινούν. Αρχικά είναι πιο ήρεμος ο ήχος. Ακούγονται ξεκάθαρα οι χτύποι της καρδιάς των συμμετεχόντων. Ο Ορέστης Καραμανλής παίζει με την ένταση και τους φωτισμούς, δημιουργώντας διαφορετικές δυναμικές στο έργο που εξελίσσεται επί σκηνής. Οι περφόρμερ είναι έτσι τοποθετημένοι στον χώρο, που ενώ μπορούν να αντικρίσουν τους απέναντι περφόρμερ, δυσκολεύονται να δουν τις αντιδράσεις του κόσμου. Κοιτώ απέναντί μου και το feedback που παίρνω είναι γεμάτο ένταση και αντιθέσεις. Από τη μια, οι δασκαλεμένοι φοιτητές κάθονται ήρεμοι, σχεδόν ατάραχοι και ανέκφραστοι. Αυτή θα είναι η οδηγία από τον συνθέτη, σκέφτηκα, ώστε να κρατούν τις ισορροπίες. Από την άλλη, ο κόσμος, με τις ποικίλες αντιδράσεις του. Ακριβώς απέναντί μου βρίσκεται ένας νεαρός που δεν μπορώ να αποκωδικοποιήσω τη στάση του. Η κοπέλα δίπλα του φαίνεται υπερβολικά ταραγμένη, σχεδόν έτοιμη να βάλει τα κλάματα. Η κυρία στη γωνία, κοιτάει κι εκείνη γύρω της και αναζητά βλέμματα και χαμόγελα. Μια πολύ ενδιαφέρουσα συνθήκη για να την παρατηρείς για ώρα ενώ οι χτύποι της καρδιάς μας πάλλονται ακόμα πιο δυνατά, δημιουργώντας διαφορετικά ηχοτοπία, άλλοτε πιο ήρεμα και άλλοτε πιο ζωηρά.
Ένα μουσικό κομμάτι που δημιουργούσαμε εκείνη τη στιγμή όλοι μαζί σαν ένα σώμα, μόνο και μόνο με τον συντονισμό των ήχων της καρδιάς μας. Και εκεί που όλοι οι χτύποι είχαν ενωθεί σε αυτόν τον ρυθμό, οδηγηθήκαμε σε κάτι μαγικό και τρομακτικό ταυτόχρονα. Δύσκολο να το περιγράψω σε κάποιον αν δεν το βιώνει. Και λέω «βιώνει» γιατί δεν ήταν μόνο ζήτημα ήχου εδώ. Πώς θα την περιέγραφα με δικά μου λόγια, με μη μουσικούς όρους αυτή τη στιγμή που κράτησε κάμποσα λεπτά; Σαν μια βροχή μετεωριτών στο σκοτάδι, σαν τους ήχους δυνατής βροχής -με πολλές βροντές- στο παράθυρο, ενώ έχεις κλειστά τα παντζούρια και δεν βλέπεις. Και αν φοβάσαι λίγο τη βροχή, τα συναισθήματά σου είναι μεικτά. Να χαλαρώσεις και να το απολαύσεις ή να ταραχθείς και να φοβηθείς; Νομίζω και τα δυο συνυπήρχαν ταυτόχρονα τόσο σε εκείνο το δυνατό πικ του κομματιού, όσο και σε όλη τη διάρκεια της καλωδίωσης.
Έπειτα από αυτό το μαγικό σημείο του κομματιού, ήταν φανερό πως όλα έβαιναν προς το τέλος τους. Η κοπέλα που λειτουργούσε ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο κοινό και τον συνθέτη σηκώθηκε, πήρε στα χέρια της τα δυο καλώδια που είχε συνδέσει μόλις ξεκίνησε το κομμάτι και τα αποσυνέδεσε, δίνοντας ένα απότομο τέλος σε ό,τι συνέβαινε επί σκηνής, αν και είχαμε διακρίνει τις συνεννοήσεις που είχαν προηγηθεί με τον συνθέτη, ενώ προετοίμαζε το έδαφος να μας... αποκαλωδιώσει. Προσωπικά θα ήθελα να κρατήσει κι άλλο. Νομίζω είναι πολύ ευρύ το πεδίο των δυνατοτήτων που προσφέρονται σε μια τέτοια συνθήκη.
«Στη γενική πρόβα χθες ήταν ένα εντελώς διαφορετικό κομμάτι», μου αναφέρει η Λενιώ Λιάτσου, η υπεύθυνη του κύκλου C_music now. Από την άλλη, ο Ορέστης Καραμανλής, μετά το πέρας της παράστασης, πέρα του ότι συμφώνησε μαζί της, μας αποκάλυψε ότι υπήρχαν στο κοινό 2-3 άνθρωποι από τους 40 που έβγαζαν πάρα πολύ άγχος, οπότε αυτό επηρέαζε και όλο το γκρουπ, επηρέαζε αυτό που ακούγαμε και στη συνέχεια βιώναμε.
Δυστυχώς η βραδιά αυτή ήταν για μόνο μια παράσταση στην Πειραιώς αλλά κάτι μου λέει ότι αργά ή γρήγορα θα επαναληφθεί...
Λίγο πριν από την εμφάνισή τους στο Ρομάντσο, το αυστραλιανό τρίο μιλά στην ATHENS VOICE για τη μουσική, την πρόκληση, τα live και την απρόβλεπτη διαδρομή του
15°
