Ο Lumiere και η Χριστίνα Σαμαρά τραγουδούν για το ποτέ, το πάντα και τον «Χρόνο μακριά σου»

Ο Θανάσης Χριστοδούλου, γνωστός και με το καλλιτεχνικό όνομα Lumiere, ανήκει σε εκείνη τη γενιά δημιουργών που άφησαν το στίγμα τους στην ελληνική ανεξάρτητη μουσική σκηνή, ξεκινώντας από indie rock μονοπάτια και καταλήγοντας σε πιο σύνθετα, εν μέρει «κινηματογραφικά» έργα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος των Serpentine ενώ στη συνέχεια στράφηκε στην instrumental μουσική, μέσα από το ατομικό project Lumiere. Με αφετηρία τη Λυών της Γαλλίας, ο Lumiere συνέδεσε από νωρίς την επιστήμη με την τέχνη, διαμορφώνοντας ένα ύφος όπου το πιάνο, ο μινιμαλισμός και οι κινηματογραφικές επιρροές λειτουργούν ως μέσα αφήγησης. Οι δίσκοι του, από το «Lumiere» (2017) μέχρι το «Phases» (2020) (το οποίο μπήκε στη λίστα με τα 100 καλύτερα άλμπουμ της χρονιάς του περιοδικού Newsweek), καθώς και η συμμετοχή του σε κινηματογραφικές παραγωγές όπως η «Σπασμένη φλέβα» του Γιάννη Οικονομίδη, καταδεικνύουν το ειδικό βάρος του καλλιτέχνη, όπως και το ιδιαίτερα ελπιδοφόρο μέλλον.

Η νέα του δουλειά «Ο χρόνος μακριά σου» είναι ένα άλμπουμ που σηματοδοτεί τη μετάβαση από την καθαρά οργανική σύνθεση στο τραγούδι με στίχο, χωρίς όμως να εγκαταλείπεται η instrumental αισθητική. Κομβικό ρόλο φυσικά παίζει η Χριστίνα Σαμαρά, καθώς οι ερμηνείες της σε όλο τον δίσκο λειτουργούν ως άξονας αφήγησης, όντας ταυτόχρονα ιδιαίτερα συναισθηματικές. Με σπουδές στα μαθηματικά και παράλληλη πορεία στη μουσική, η Χριστίνα έχει ένα φωνητικό εύρος που ταιριάζει απόλυτα στο υλικό του δίσκου, χτίζοντας μια ατμόσφαιρα λεπτή και όσο χρειάζεται μελαγχολική. Lumiere και Χριστίνα Σαμαρά εξερευνούν το ποτέ και το πάντα, το μαζί και το χωριστά, το ταυτόχρονα και το παράλληλα, συναντώντας τόσο τα όρια των μουσικών αναζητήσεών τους, όσο και τις θύμησες από τις σπουδές και την επιρροή αυτών στη μουσική τους.

Οι δύο δημιουργοί μίλησαν στην ATHENS VOICE για τη συνεργασία τους στο εξαιρετικά καλαίσθητο αυτό άλμπουμ, βουτώντας επίσης στο πρόσφατο και παλαιότερο παρελθόν τους, σε μια ανεξάρτητη σκηνή που αρνείται πεισματικά να πει την τελευταία της λέξη.

- Lumiere στα γαλλικά σημαίνει φως. Τι υποδηλώνει ως καλλιτεχνικό ψευδώνυμο και πώς επιλέχθηκε; Και πώς σχετίζονται οι σπουδές στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας; Νιώθετε ένα μουσικό «φωτοβολταϊκό» κατά κάποιο τρόπο;

L. Το Lumiere το επέλεξα όταν σπούδαζα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στη Λυόν, πόλη των αδερφών Lumiere, εφευρετών του κινηματογράφου. Το επέλεξα για 3 λόγους: α) ή μουσική που άρχισα να γράφω τότε (όπως μου έλεγαν οι φίλοι μου) είχε αρχίσει και είχε έντονα κινηματογραφική αίσθηση, β) ο ένας εκ των 2 αδερφών είχε σπουδάσει φυσική - όπως και εγώ και γ) από τις Ανανεώσιμες Πηγές άρχισα να επικεντρώνομαι στα φωτοβολταϊκά, τεχνολογία που χρησιμοποιεί ως αέναη πηγη ενέργειας το φως.

- Πώς προέκυψε η γνωριμία και συνεργασία των δυο σας; Τι ανακαλύπτατε για το καλλιτεχνικό υπόβαθρο του ενός και του άλλου κατά τη διάρκεια της συνεργασίας;

L. Ανακάλυψα την Χριστίνα εντελώς τυχαία, μου έβγαλε το προφίλ της ως προτεινομενο το facebook. Έψαχνα για αρκετό καιρό να βρω μια τραγουδίστρια που θα ταιριάζει με την αισθητική των τραγουδιών μου, οποτε ο αλγόριθμος το είχε "καταλάβει" και μου έβγαζε συνέχεια σχετικά προφίλ. Μπήκα να δω βίντεο από live της και από ηχογραφήσεις της. Όταν άκουσα την διασκευή που είχε κάνει στο "Έφυγε το τρένο" του Χατζηδάκι ένιωσα ότι επιτέλους είχα βρει την φωνή που έψαχνα, μια φωνή συγκινητική, με ψυχή και έντονο προσωπικό στίγμα. Μετά γνώρισα από κοντά την Χριστίνα, άκουσα τα προσωπικά της κομμάτια και κατάλαβα ότι πέραν της υπέροχης φωνής, είναι μια κοπέλα που διαθέτει μια πανέξυπνη προσωπικότητα, ιδέες, φαντασία όπως επίσης και μια εξαιρετική αισθητική που ταίριαζε πολύ με την δική μου.

Χ.Σ. Ένα πρώτο τηλεφώνημα ήταν η αφορμή να γνωρίσω τον μουσικό κόσμο του Θανάση και είμαι πολύ τυχερή γι’ αυτό. Από την πρώτη περιήγηση στις ήδη υπάρχουσες μουσικές του, ήξερα ότι ήθελα να «παίξω» κι εγώ με αυτά τα υλικά και την διακριτική και εσωστρεφή του αισθητική. Πράγματι, μου έστειλε τα ντέμος και αμέσως ξεκινήσαμε να δουλεύουμε. Όσο προχωρούσε η συνεργασία και η επικοινωνία, τόσο καταλαβαίναμε ότι έχουμε κοινές αφετηρίες. Απόλαυσα ιδιαίτερα το γεγονός ότι συγκλίναμε στον τρόπο ερμηνείας. Άκουγε εξ αρχής, δηλαδή, τα κομμάτια τραγουδισμένα με τον τρόπο που τα φανταζόμουν κι εγώ. Επίσης, ένα ακόμα ταλέντο του Θανάση, που ανακάλυψα λίγο αργότερα, είναι το γεγονός ότι οι playlists του είναι αριστουργήματα. Παίρνω το χρόνο μου και τις αξιοποιώ ενώ αφήνομαι να με επηρεάσουν και να με εξελίξουν αισθητικά.

- Η ανάγκη για στίχο σε σχέση με το πρότερο κυρίως instrumental υλικό πώς προέκυψε; Με τι θέματα καταπιάνονται οι στίχοι και τι μεθοδολογία ακολουθείτε στη συγγραφή τους;

L. Επειδή θέλω συνεχώς να εξελίσσομαι, ήθελα να δοκιμάσω να κάνω κάτι που δεν έχω ξανακάνει, δηλαδή έναν δίσκο με ελληνικά τραγούδια. Όλοι οι στίχοι του δίσκου συνδέονται με την χωρική, χρονική ή συναισθηματική απόσταση δύο ανθρώπων. Δεν μπορώ να γράψω εκ των προτέρων στίχους και πάνω εκεί να γράψω μουσική. Επομένως πρώτα ολοκλήρωσα την μουσική και πάνω σε αυτήν σχεδίασα τους στίχους.

- Στον δίσκο κυριαρχούν οι διφωνίες; Ήταν κάτι που έγινε αυθόρμητα ή μια συνειδητή εξαρχής απόφαση; Υπάρχουν επιρροές ως προς αυτή την κατεύθυνση;

L. Αρχικά είχα στο μυαλό μου όλα τα κομμάτια να τα τραγουδήσει η Χριστίνα. Όμως είπαμε να δοκιμάσουμε και κάποια μαζί οπότε αυτά που οι φωνές μας ταιριαξαν καλύτερα τα κρατήσαμε με διφωνίες. Βασικές επιρροές ήταν οι Mojave 3 στο album «Ask me tomorrow» και οι δίσκοι των Kings of Convenience (με ένα χρονικό άλμα, και οι δίσκοι των Simon & Garfunkel δηλαδή).

Χ.Σ. Οι περισσότερες ιδέες για τις διφωνίες έχω την αίσθηση ότι έβγαιναν στις πρόβες ή κατευθείαν στο στούντιο. Κάνει εξαιρετικά Beatle-οειδή φωνητικά ο Θανάσης, τα οποία στοχεύω να αξιοποιήσω και στον επόμενο δικό μου δίσκο. Επίσης, υπάρχουν και αρκετές ταυτοφωνίες. Αυτές ήταν περισσότερο η ανάγκη να συνυπάρξουμε ερμηνευτικά και, κατά τη δική μου αίσθηση, να γίνουν τα κομμάτια ακόμη πιο άμεσα. Να φτάσει ο συνθέτης διακριτικά στο ακροατήριό του. Ο Cohen, τον οποίο λατρεύω, είναι το δικό μου, προφανές, reference.

- Τι θυμάστε από τις μέρες από τις ημέρες των Serpentine; Ποιες ήταν οι πιο σημαντικές στιγμές αυτής της πορείας;

L. Θυμάμαι τα δεκάδες λάιβ που κάναμε σε κάθε ροκ σκηνή της χώρας (Αθήνα, Πάτρα, Θεσσαλονίκη), τα συγκροτήματα/καλλιτέχνες με τους οποίους παίξαμε (από τον άγνωστο ακόμα τότε Devendra Banhart μέχρι τους Giardini di Miro), τους μουσικούς μας συγγενείς με τους οποίους μοιραστήκαμε ώρες σκηνής και μουσικού φανατισμού (Raining Pleasure, Stargazer, Relevant Box, My wet Calvin κτλ), τα demos που ηχογραφούσαμε συχνά σε διάφορα στούντιο. Μια πολύ γεμάτη μουσικά περίοδος όπου εκτόνωσα σε πολύ μεγάλο βαθμό την δημιουργική μου υπερκινητικότητα και από την οποία νιώθω πλήρης και χωρίς απωθημένα.

- Πώς προέκυψε η συνεργασία με τον Γιάννη Οικονομίδη για τη «Σπασμένη Φλέβα», με το Elodie. Και ποια πιστεύετε πως είναι η θέση του σινεμά του Οικονομίδη στη σύγχρονη ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου;

L. O Ανδρέας Μητρέλης της Veego Records πρότεινε το κομμάτι για μια σκηνή της ταινίας, άρεσε στην ομάδα και έτσι χρησιμοποιήθηκε. Ο Οικονομίδης ξεκίνησε από μια πολύ ιδιοσυγκρασιακή ματιά την οποία έχει ανοίξει (χωρίς να χάσει το στίγμα του) και πλέον δημιουργεί ταινίες που μπορούν να αγγίξουν πολύ περισσότερο κόσμο και με πολύ πιο ουσιαστική ένταση. Εχω δει την Μπαλάντα της Τρύπιας Καρδιάς 3 φορές ενώ μου άρεσε παρα πολύ και η Σπασμένη Φλέβα.

- Πώς κρίνετε την indie σκηνή της Ελλάδας σήμερα σε σχέση με το παρελθόν και ειδικά αυτή της Θεσσαλονίκης; Υπάρχουν στέκια και κόσμος να στηρίξει;

L. Θεωρώ πως η ελληνόφωνη (πλέον) indie σκηνή της Ελλάδας έχει μεγαλύτερο κοινό από την παλαιότερη αγγλόφωνη. Τα στέκια πάντα θα υπάρχουν και αρκετός νέος κόσμος φαίνεται να παρακολουθεί καλλιτέχνες και συγκροτήματα που κερδίζουν συνεχώς έδαφος στον ευρύτερο χώρο.

Χ.Σ. Δεν πρόλαβα κάποια περίοδο στην οποία να υπάρχει αφθονία και άνεση στις μουσικές σκηνές της Θεσσαλονίκης. Πρόλαβα, όμως, την περίοδο κατά την οποία υπήρχαν έστω κάποιοι, λίγοι αξιοπρεπείς, προς τον μουσικό, χώροι, οι οποίοι στήριζαν τοπικά σχήματα. Με την πανδημία έκλεισαν όλοι και τώρα η πόλη έχει μετατραπεί σε ένα γιγάντιο φαγάδικο. Με στεναχωρεί να το βλέπω να συμβαίνει, γιατί το κοινό της Θεσσαλονίκης είναι πολύ ένθερμο, ενθαρρυντικό και ανοιχτό σε νέους καλλιτέχνες. Γενικότερα, η indie σκηνή θεωρώ ότι βρίσκει σιγά σιγά τον χώρο της μέσω των σόσιαλ. Οι περισσότεροι νέοι καλλιτέχνες, που βγήκαν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, ήταν ανεξάρτητοι των εταιριών. Θεωρώ ότι εκεί γίνεται όλο το παιχνίδι. Τα live έρχονται αργότερα και απαιτούν, σύμφωνα με τη δική μου εμπειρία, ένα είδος δικτύωσης για να γίνουν βιώσιμα και θετικά προσκείμενα στον καλλιτέχνη, από οικονομικής άποψης.

- Το «Κοντά 30» είναι ένα σαφές τραγούδι ως προς τους στίχους και την αισθητική. Κι εγώ αν ήμουν ακόμα 30 θα ταυτιζόμουν. Είναι από προσωπικές εμπειρίες ή από φίλους και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα οι στίχοι; Πείτε μας λίγα λόγια για τη δημιουργία του video clip.

Χ.Σ. Το «Κοντά 30» είναι η απόλυτη εξομολόγηση και λύτρωση. Όλοι οι στίχοι, ένας προς έναν, είναι βιωματικοί. Αυτός ήταν και ο λόγος που μου έκανε εντύπωση το γεγονός ότι τόσοι άνθρωποι ταυτίστηκαν με το τραγούδι και μου έστειλαν feedback. Μέχρι να το κυκλοφορήσω, είχα την αίσθηση ότι ήταν δικό μου το «πρόβλημα». Πίστευα ότι μόνο εγώ δυσκολεύομαι να αποφασίσω τι θα κάνω με τη ζωή μου και ότι μόνο εμένα απασχολούσε πώς θα διαχειριστώ τα δεδομένα και τα άπειρα σταυροδρόμια που επιφυλάσσει αυτή η δεκαετία. Προς έκπληξή μου, η τρικυμιώδης, καθόλου ψύχραιμη προσέγγιση της νεότητας είναι κοινός παρανομαστής των περαστικών αυτής της περιόδου.

Το βίντεο κλιπ μπορεί να κατέληξε χαριτωμένο και ροζ, αλλά η αρχική ιδέα ήταν να γυριστεί σε κάποιο γηροκομείο. Για μήνες, σχεδόν, έψαχνα να βρω με όποιον τρόπο μπορούσα, πρόσβαση και άδεια να γυρίσω το βίντεο σε κάποιο γηροκομείο με τη συμμετοχή των ηλικιωμένων. Δεν τα κατάφερα, τελικά, οπότε καταλήξαμε με δύο φίλες μου, επίσης κοντά 30, να αφηγούμαστε τη ζωή μας, σε ένα στούντιο φωτογραφίας με άσπρο και ροζ φόντο.

- Ποιες είναι οι προσωπικές σας φιλοδοξίες σε σχέση με τη μουσική; Πότε θα πείτε ότι τελικά πετύχατε αυτό που βάλατε ως στόχο;

L. Κάθε μουσική περίοδος που έχω ζήσει είναι διαφορετική, οι στόχοι επαναπροσδιορίζονται μετά από κάθε μεγάλο βήμα. Με τους Serpentine πετύχαμε να δημιουργήσουμε αγγλόφωνο indie rock για το οποίο ένιωθα και νιώθω πραγματικά υπερήφανος, ως Lumiere Brother εξερεύνησα την ποπ, πιανιστική τραγουδοποιία, με τους 2 πρώτους ορχηστρικούς δίσκους Lumiere κάλυψα πλήρως την ανάγκη μου για post-classical συνθέσεις ενώ τώρα με το “Ο χρόνος μακριά σου” δημιούργησα αυτό που είχα φανταστεί ως ακουστικό, indie folk ήχο στα ελληνικά. Οπότε νέοι στόχοι, νέες δημιουργίες, συνεχώς.

Χ.Σ. Οι στόχοι αναθεωρούνται και ανανεώνονται ανά διαστήματα. Όταν πρωτοήρθα στην Αθήνα, είχα στόχο να ακούσω όσο το δυνατόν περισσότερη μουσική. Ήθελα να ανακαλύψω τη τζαζ σκηνή που έχουμε στην Ελλάδα, και, πράγματι, άρχισα να παρακολουθώ πιστά κάποιους εξαιρετικούς μουσικούς. Είχα επίσης στόχο να μάθω όσο μπορώ καλύτερα τη φωνή μου και θεωρώ ότι σε ένα βαθμό το κατάφερα, χάρη στους εξαιρετικούς δασκάλους μου, που εκτιμώ και θαυμάζω, οι οποίοι λειτούργησαν παρακινητικά και εμπνευστικά ωθώντας με διακριτικά να βρω τον εαυτό μου. Μετά είχα στόχο να κάνω τη μουσική τον πυρήνα της καθημερινότητάς μου, να μπορώ δηλαδή να βιοπορίζομαι από αυτή. Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια το έχω καταφέρει σε έναν βαθμό. Τώρα, ο στόχος είναι να επικοινωνήσω τη μουσική μου σε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο. Νιώθω ότι έχει νόημα πια να προσπαθήσω για αυτό. Έχει πολλή αγάπη μέσα της και αλήθεια, και δεν ξέρω για τα δικά μου, αλλά τα τραγούδια του Lumiere έχουν επίσης μία πανέμορφη αισθητική, και θεωρώ ότι αξίζουν την προσπάθεια.

- Υπάρχουν άμεσα και απώτερα μελλοντικά σχέδια; Για κάποια νέα ηχογράφηση, συναυλίες κλπ.

L. Προς το παρόν, ετοιμάζουμε σύντομα μια ακρόαση του δίσκου με κοινό, που θα συνοδευθεί από ένα πολύ μικρό λάιβ σε ένα δισκοπωλείο. Και ίσως κάτι μεγαλύτερο, με πλήρες μουσικό σχήμα (κουιντέτο εγχόρδων, πνευστά κτλ) τους επόμενους μήνες.

Χ.Σ. Είμαι στο στούντιο για τον δεύτερο προσωπικό μου δίσκο, ο οποίος επιφυλάσσει κάποιες αγαπημένες μου εκπλήξεις και ανυπομονώ να τις μοιραστώ. Επίσης, ετοιμάζω τα πρώτα μου προσωπικά live, στα οποία για πρώτη φορά μετά από έναν ολόκληρο χρόνο θα παρουσιάσω ζωντανά το Κοντά 30, τον επόμενο δίσκο και ευελπιστώ να μου κάνει τη χαρά ο Lumiere να συμμετάσχει και να παρουσιάσουμε παρέα λίγο από τον Χρόνο μακριά σου.