Αγγλία: Είναι αυτό το μοναδικό πορτρέτο της Βασίλισσας των 9 Ημερών;

Ήταν η «βασίλισσα των εννέα ημερών», η 16χρονη λαίδη Τζέιν Γκρέι που έγινε η πρώτη γυναίκα που ανέβηκε στον θρόνο της Αγγλίας έχοντας χρησιμοποιηθεί ως πιόνι στην αδίστακτη φιλοδοξία που καθόρισε την αυλή των Τυδώρ. Το πρόσωπό της όμως μέχρι σήμερα δεν είχε αποδειχθεί ότι απεικονιζόταν πουθενά - έμοιαζε να είναι η αόρατη βασίλισσα - με τους ιστορικούς να αγωνίζονται για χρόνια να βρουν ένα και μοναδικό πορτρέτο της της που να έχει ζωγραφιστεί κατά τη διάρκεια της ζωής της. Όλα τα μέχρι τώρα γνωστά πορτρέτα της έφηβης ζωγραφίστηκαν μετά τον θάνατό της.

Και τα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν πως μάλλον αυτό που τόσο έψαχναν μόλις βρέθηκε.

Η λαίδη Τζέιν Γκρέι βρέθηκε στο κέντρο των πολιτικών δολοπλοκιών της Αγγλίας όταν ο νεαρός βασιλιάς Εδουάρδος VI την όρισε διάδοχό του, παρακάμπτοντας τις αδελφές του, Μαρία και Ελισάβετ Τυδώρ. Το σχέδιο, ενορχηστρωμένο από τον Τζον Ντούντλει, είχε στόχο να διατηρήσει τον θρόνο προτεσταντικό. Ο γάμος της Τζειν με τον γιο του Ντούντλει, Γκίλφορντ, ενίσχυσε την επιρροή του στον θρόνο. Παρά την ευφυΐα και την εκπαίδευσή της, η ίδια παρέμεινε διστακτική να αναλάβει τον ρόλο της βασίλισσας, βλέποντας την εξουσία ως βάρος παρά ως ευκαιρία.

Η βασιλεία της ήταν καταδικασμένη από την αρχή. Οι υποστηρικτές της Μαρίας Τυδώρ, αδελφής του Εδουάρδου και φανατικής καθολικής, κινήθηκαν γρήγορα, κερδίζοντας την υποστήριξη του λαού και του στρατού. Μόλις εννέα ημέρες μετά την ανάληψη του θρόνου, η Τζέιν ανατράπηκε και φυλακίστηκε στον Πύργο του Λονδίνου. Παρότι η Μαρία  αρχικά έδειξε πρόθεση να τη σώσει, η συμμετοχή του πατέρα της Τζέιν σε μια εξέγερση έφερε την τελική καταδίκη.

Στις 12 Φεβρουαρίου 1554, η 16χρονη λαίδη Τζέιν Γκρέι εκτελέστηκε, έχοντας αναδειχθεί σε σύμβολο πίστης και αφοσίωσης στις προτεσταντικές αρχές της. Η τραγική ιστορία της υπογραμμίζει τις βίαιες δυναμικές της εξουσίας στη δυναστεία των Τυδώρ ενώ η αξιοπρέπεια και το θάρρος της διατηρούν τη μνήμη της ζωντανή.

Το μυστηριώδες πορτρέτο - Είναι η βασίλισσα των «9 Ημερών»;

Τώρα, η έρευνα της English Heritage δείχνει ότι ένα μυστηριώδες πορτρέτο απεικονίζει τη βασίλισσα που βασίλεψε στην Αγγλία για λίγο περισσότερο από μια εβδομάδα το καλοκαίρι του 1553 και η οποία εκτελέστηκε λιγότερο από ένα χρόνο αργότερα.

«Αν και δεν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι πρόκειται σίγουρα για τη λαίδη Τζέιν Γκρέι, τα αποτελέσματά μας σίγουρα αποτελούν ένα πειστικό επιχείρημα», δήλωσε η Rachel Turnbull, της English Heritage.

Η νέα έρευνα δείχνει ότι έγιναν σημαντικές αλλαγές στο αρχικό πορτρέτο, ιδίως στα μανίκια, και ότι το μαντήλι στους ώμους είναι πιθανότατα μεταγενέστερη προσθήκη.Η English Heritage συνεργάστηκε με το Courtauld Institute of Art και τον δενδροχρονολόγο Ian Tyers για να ανακαλύψει «στοιχεία μιας κάποτε ίσως πιο περίτεχνης ενδυμασίας», δήλωσε ο ανώτερος συντηρητής συλλογών.

«Είναι πιθανό να βλέπουμε τις σκιές ενός κάποτε πιο βασιλικού πορτρέτου της Λαίδης Τζέιν Γκρέι, το οποίο μετριάστηκε σε ένα υποτονικό, προτεσταντικό μαρτύριο μετά τον θάνατό της», πρόσθεσε.

Η συγγραφέας και ιστορικός Philippa Gregory, η οποία είδε το πορτρέτο στο στούντιο συντήρησης της English Heritage, δήλωσε: «Σίγουρα, τα χαρακτηριστικά είναι παρόμοια με εκείνα του πορτρέτου της στην National Portrait Gallery.

«Πρόκειται για μια τόσο ενδιαφέρουσα εικόνα που θέτει τόσα πολλά ερωτήματα, και αν πρόκειται για την Τζέιν Γκρέι, μια πολύτιμη προσθήκη στην προσωπογραφία αυτής της νεαρής ηρωίδας, ως γυναίκας με χαρακτήρα - μια ισχυρή πρόκληση για την παραδοσιακή αναπαράσταση της ως θύματος με δεμένα μάτια».

Τα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα

Χρησιμοποιώντας υπέρυθρη ανακλαστογραφία, η English Heritage, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τέχνης Courtauld και τον δενδροχρονολόγο Ian Tyers, ανακάλυψε ότι είχαν γίνει αλλαγές στο κοστούμι της εικονιζόμενης, συμπεριλαμβανομένων των μανικιών, της κόμμωσης και της προσθήκης ενός λευκού μαντηλιού.

Είπαν επίσης ότι τα μάτια της εικονιζόμενης, τα οποία τώρα κοιτούν προς τα αριστερά της, προηγουμένως κοιτούσαν προς τα δεξιά της. Κάποια στιγμή, τα μάτια, το στόμα και τα αυτιά της είχαν σβηστεί – κάτι που είναι πιθανό να ήταν μια εικονοκλαστική επίθεση. Μια εικόνα της Grey στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων φέρει τα ίδια σημάδια.

Η έρευνα περιλάμβανε δενδροχρονολογική ανάλυση (χρονολόγηση δακτυλίων δέντρων) του ζωγραφισμένου πίνακα, ο οποίος μπορεί να χρονολογηθεί μεταξύ 1539 και περίπου 1571. Το πίσω μέρος του πίνακα εμφανίζει επίσης ένα σήμα εμπόρου ή φορτίου, πανομοιότυπο με εκείνο που χρησιμοποιείται σε ένα βασιλικό πορτρέτο του βασιλιά Εδουάρδου ΣΤ’.

Ο πίνακας αποκτήθηκε από έναν από τους πρώην ιδιοκτήτες του Wrest Park το 1701 ως εικόνα της Lady Jane Grey.

«Παρέμεινε η καθοριστική εικόνα της «βασίλισσας των εννέα ημερών» για περισσότερα από 300 χρόνια, έως ότου η απόδοσή της τέθηκε υπό αμφισβήτηση και η ταυτότητά της απορρίφθηκε», δήλωσε ο Peter Moore, έφορος του αρχοντικού.

Το πορτρέτο αυτό, δάνειο από ιδιωτική συλλογή, εκτίθεται στο Wrest Park στο Bedfordshire.

Η συγγραφέας Dr Philippa Gregory δήλωσε: «Πρόκειται για μια τόσο ενδιαφέρουσα εικόνα που θέτει τόσα πολλά ερωτήματα, και αν πρόκειται για την Τζέιν Γκρέι, μια πολύτιμη προσθήκη στην απεικόνιση αυτής της νεαρής ηρωίδας, ως γυναίκας με χαρακτήρα – μια ισχυρή πρόκληση για την παραδοσιακή αναπαράσταση της ως θύματος με δεμένα μάτια».

Με στοιχεία από BBC