Ο Αϊνστάιν, το Mad Max & μια συμφωνία με το περίεργο όνομα AUKUS

Έλεγε πως δεν γνώριζε με τι είδους όπλα θα γινόταν ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος. Ήταν όμως βέβαιος πως θα ήταν τόσο καταστροφικός ώστε προέβλεψε πως ο τέταρτος θα γινόταν με ξύλα και πέτρες. Στα μάτια του Άλμπερτ Αϊνστάιν, ένας νέος μεταπολεμικός κόσμος δεν θα μπορούσε παρά να είναι ένας κόσμος μετα-αποκαλυπτικός. Ένα Mad Max μάλλον πιο πρωτόγονο, βίαιο και βάρβαρο από εκείνο που θα εμπνεόταν λίγες δεκαετίες αργότερα ο Τζορτζ Μίλερ.

Θα υποθέτετε κι εσείς πως βρισκόμαστε αρκετά μακριά ακόμη από αυτό το σημείο. Αν όμως ρωτούσε κάποιος σήμερα με τι είδους όπλα θα γινόταν ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος, θα υπήρχε μια πρόχειρη απάντηση. Θα είχε οπωσδήποτε drones ενώ, με βάση τη συμφωνία που ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία με την κάπως περίεργη ονομασία AUKUS, δεν θα έκανε λάθος κανείς εάν έλεγε πως θα είχε και πυρηνικά υποβρύχια. Και ακόμη και αν δεν είχε παίξει ούτε μια φορά στη ζωή του Riziko, θα μπορούσε να ποντάρει πως το βασικό θέατρο του πολέμου θα ήταν ο Ειρηνικός Ωκεανός.

Ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος φαντάζει ακόμη μακριά. Για τους Κινέζους όμως, απέναντι στους οποίους και απέναντι στων οποίων την επεκτατικότητα συνασπίζονται οι τρεις, η AUKUS σηματοδοτεί την απαρχή ενός νέου Ψυχρού Πολέμου. Μπορεί να καταλάβει κανείς την αντίδρασή τους. Με την AUKUS η Αυστραλία θα γίνει μόλις η έβδομη χώρα στον κόσμο που θα διαθέτει πυρηνικά υποβρύχια μετά τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κίνα, τη Γαλλία, την Ινδία και τη Ρωσία. Εκείνοι που ξέρουν λένε πως αυτή είναι η πιο σημαντική συμφωνία στον τομέα της Άμυνας εδώ και δεκαετίες, ενώ πολλά από αυτά που περιλαμβάνει μοιάζουν βγαλμένα από το μέλλον: οι τρεις τους θα μοιραστούν κυβερνοεργαλεία, πληροφορίες που θα συλλέγονται με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και κβαντικές τεχνολογίες. Το στρατηγικό πλεονέκτημα είναι μεγαλύτερο και από αυτό που φαντάζει.

Όλα αυτά για τον έλεγχο της περιοχής που καλύπτει τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό. Και όλα αυτά από έναν δημοκρατικό πρόεδρο που μεταμορφώθηκε πολύ γρήγορα σε γεράκι της εξωτερικής πολιτικής μετατοπίζοντας τον άξονα από τη Μέση Ανατολή στη Νοτιανατολική Ασία. Και η Ευρώπη; Η Γαλλία γκρινιάζει για το ντιλ των 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων που ακύρωσε η Αυστραλία για την κατασκευή συμβατικών υποβρυχίων από τη γαλλική βιομηχανία. Αλλά όπως είπε η Ουρσουλα Φον Ντερ Λάιεν στη χθεσινή της ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης, «η Ευρώπη δεν μπορεί να γίνει απλώς ένας δρόμος ανάμεσα σε ένα ορυχείο που κατέχει η Κίνα και ένα λιμάνι που ελέγχει επίσης η Κίνα». 

Η μεταπολεμική Ευρώπη δεν ήταν ποτέ ψυχροπολεμική δύναμη, ήταν απλώς ο μικρότερος και πιο διστακτικός εταίρος του ενός πόλου. Όπως και τότε όμως έτσι και σήμερα βλέπει έναν εξ ανατολών κίνδυνο, έστω και αν αυτός ο κίνδυνος βρίσκεται πιο μακριά και ακόμη και αν μια νέα σύρραξη είναι σχεδόν απίθανο να πραγματοποιηθεί αυτή τη φορά, ή μάλλον για πρώτη φορά, στο έδαφός της. Σε ένα περιβάλλον όμως όπως αυτό που φαντάστηκε ο Αϊνστάιν κανένας δεν μπορεί να έχει την πολυτέλεια του παρατηρητή. Αντίθετα, και μαζί με όλους τους υπόλοιπους, θα έχει μάλλον την τύχη του Mad Max.