Σέργιος Ζαλμάς: «Θυμάμαι ακόμα την πρώτη φορά που ήρθα στη Σάμο»

Θυμάμαι ακόμα την πρώτη φορά που ήρθα στη Σάμο, με το πολύ πρωινό καράβι από τη Χίο, μέσα σε άπνοια και πυκνή αχλύ, το τελευταίο καλοκαίρι της εφηβείας μου. Κάθε μου διαδρομή από το Καρλόβασι προς το Πυθαγόρειο μοιάζει μ’ εκείνη την πρώτη, μέσα από τα βουνά με τα φρύγανα και τις φραγκοσυκιές, το βουητό των κυψελών, τα πρανή με τ’ αμπέλια στις στροφές των δρόμων, τα δάση του πεύκου και του κέδρου. Ο δρόμος καταλήγει στον Κάμπο της Χώρας, με τα χωράφια και τους ελαιώνες να απλώνονται χαμηλά, ανάμεσα σε καλαμιές και μαρμάρινους ναούς δίπλα στη θάλασσα. Τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα συγκεντρώνονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο στο Βαθύ, όπου βρίσκεται και ο Κούρος της Σάμου, το κολοσσιαίο άγαλμα με τα αμυγδαλωτά μάτια, μαζί με άλλα αρχαϊκά αριστουργήματα.

Τι σημαίνει να «ξεθάβεις» το παρελθόν σήμερα; Αυτή η συζήτηση συνεχίζεται φέτος, στο Art Space Pythagorion, που παρουσιάζει την έκθεση «Futures & Fragments», με έργα σύγχρονων καλλιτεχνών που επανερμηνεύουν τα αρχαιολογικά θραύσματα, τα ερείπια και πώς εξακολουθούν να διαμορφώνουν την πολιτισμική φαντασία μας. Λίγο πιο κάτω, στο αρχαίο θέατρο της Σάμου, μέσα στα πουρνάρια και τα πεύκα, το Samos Young Artists Festival συγκεντρώνει κάθε Αύγουστο, 20+ μουσικούς απ’ όλο τον κόσμο, για επτά βραδιές κλασικής μουσικής, μουσικής δωματίου και σύγχρονης δημιουργίας.

Σέργιος Ζαλμάς

Προτιμώ τις παραλίες στο νότιο κομμάτι του νησιού, που προστατεύονται από τον βοριά, την παραλία Μουρτιά, με τις βάρκες των ψαράδων και τις λεπτές χουρμαδιές στην ακρογιαλιά, ή να κολυμπάω στα παγωμένα, ορμητικά νερά της Μυκάλης, στον στενότερο πορθμό μεταξύ κάθε νησιού του Αιγαίου και της Τουρκίας, με θέα στη χερσόνησο της Μυκάλης. Στην παραλία βρίσκεται και το ταβερνάκι Απέραντο. Στο Πυθαγόρειο καταλήγω σχεδόν πάντα στο Μερμιζέλι και στο Καρλόβασι στον Κέρκη, με τον χειρόγραφο κατάλογο στον μαυροπίνακα.

Προς το κέντρο του νησιού, στους πρόποδες του βουνού Καρβούνης, ο θερινός κινηματογράφος Cine Rex της οικογένειας Βαμβακά στους Μυτιληνιούς είναι μια αυλή με νεραντζιές και ψηλούς βασιλικούς, που διατηρεί σχεδόν έναν αιώνα ιστορίας και μαζί τη σπάνια αυτοπεποίθηση της Σάμου, μια χαμένη εκδοχή της Ελλάδας με περιβόλια, ψηλές κορφές και αετούς, σπίτια τσοπάνων και μυρωδιά από κατράμι.

* Ο Σέργιος Ζαλμάς είναι Project Manager στο Schwarz Foundation στη Σάμο & Social Media Manager του ΕΜΣΤ