- CITY GUIDE
- PODCAST
-
15°
Η σχέση του Μάνου Χατζιδάκι με τη Θεσσαλονίκη
Χειμώνας τέλος, η άνοιξη άλλαξε ημισφαίριο και από τους κήπους της Ραμόνας και του Χαρμανκιόι ξεχείλιζαν ξανά οι φρέσκιες γύρες, όταν ο Μάνος Χατζιδάκις κατέφθασε στη Θεσσαλονίκη το 1945. Ήταν η πρώτη του φορά στην πόλη, μπορεί να φιλοξενήθηκε σε μια μπελ επόκ οικοδομή στην Ερμού χωρίς ασανσέρ, ή να κατοικοέδρευσε σε χαμόσπιτο στον Άγιο Παύλο. Λίγα μέτρα μακριά, στα κρεβάτια τους, οι νοσηλευόμενοι στον Άγιο Δημήτριο διανυκτέρευαν εντός αμνημόνων ληθάργων. Τα Λαδάδικα σε κάθε στροφή μύριζαν ζάχαρη και λινάρια, καφέδες και σαλαμοτύρια, η ζωή προσπαθούσε να ξαναπάρει μπροστά μετά τον πόλεμο, ύστερα ο Μάνος τράβηξε για τον Βαρδάρη.
Λαθραίοι έρωτες και παράφορες εξάψεις, εκστατικά, βέβηλα, λαθραία και αγχωμένα τοιχοκολλητά: «Ο προσφερόμενος μετεμφυλιακά έρωτας. Η επιθυμία δεν είχε προσχήματα. Μόνο η ερωτική τελετουργία διατηρούσε μερικούς γοητευτικούς μυστικούς κώδικες με τους οποίους ολοκλήρωνε φαντασιώσεις, οράματα και τολμηρές προθέσεις. Η Θεσσαλονίκη είχε τω καιρώ εκείνω τρεις κοινωνικές τάξεις χωρίς μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους. Την αστική, τη μικροαστική και τη λεγόμενη λαϊκή ή εργατική. Οι τάξεις αυτές είχαν μια ανομολόγητη έλξη ανάμεσά τους που εκδηλωνότανε με τον ομοφυλόφιλικο ερωτισμό των παιδιών τους. Και οι διάφορες συνοικίες της Θεσσαλονίκης συνδέονταν η μια με την άλλη με λεωφορεία και με νεανικές διαδρομές αναζητήσεων συντρόφων. Κι έτσι έγινα φανατικός λάτρης της πόλης και των αφανών κατοίκων της. Τα παλιά σπίτια, οι ατελείωτες συνοικίες, οι κεντρικοί μα και οι απόκεντροι δρόμοι της, λειτουργούσαν θρησκευτικά τον ερωτισμό των νεαρών κατοίκων της και την υπέροχη και τόσο προχωρημένη αταξική ερωτική συνείδησή τους. Συγχρόνως μου έγινε αντιληπτό πως ο αρχαίος έρωτας δεν έχει τόση αξία στον καιρό μας, δίχως αυτό το ανομολόγητο αίσθημα αμαρτίας και ενοχής που μας παρέχει η βυζαντινή θρησκευτική μας κληρονομιά. Και όλα αυτά επιχειρώ να τα συνθέσω, σε μια πολύχρωμη τοιχογραφία που περιέχει ποιήματα του Ντίνου Χριστιανόπουλου κι ένα του Γιώργου Χρονά, βυζαντινές μελωδίες, λαϊκούς ρυθμούς και μια στρατιωτική μπάντα που να παίζει επίμονα το “Ειδύλλιο του Ζήγκφριντ” του Βάγκνερ». Οι αναμνήσεις του εικοσάχρονου Χατζιδάκι από τη Θεσσαλονίκη του ’45, ποιητικές, ρεαλιστικά παζολινικές και αντλημένες από το booklet που συνόδευε τα «Τραγούδια της αμαρτίας», είναι ένα μικρό κομμάτι από το παλμαρέ της μνήμης και της σχέσης του με την πόλη.
Τον βλέπω στην αναμνηστική φωτογραφία της «Μανταλένας» με Βουγιουκλάκη, Παπαμιχαήλ, Λαμπροπούλου, Ζερβό και Δημόπουλο («Θάλασσα πλατιά» και «Μέσ’ σ’ αυτή τη βάρκα» τα σουξέ). Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη το 1960, όταν το τιμ τους ανέβηκε στο πρώτο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου. Πολλά χρόνια αργότερα, όταν τον γνώρισα στην Ξάνθη της δεκαετίας του ’80, του είπα πως πήγαινα στο δημοτικό σχολείο απέναντι από το πατρικό του στην οδό Βενιζέλου, μαθαίνοντας όμως πως φοιτούσα στο ΑΠΘ, μου είπε πως όσο αγαπά την Ξάνθη («γεννήθηκα στις 23 Οκτώβρη στην παραμυθένια παλιά πόλη τη διατηρητέα») το ίδιο λατρεύει και τη Θεσσαλονίκη. Τον ρώτησα πού καταλύει. Απάντησε «Πάντα πγοτιμώ το ξενοδοχείο Ηλέκτγγα της Αγιστοτέλους, είναι το καλυτερόγότεγο».
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στο βιβλιοπωλείο-στέκι του πιο όμορφου δρόμου της Θεσσαλονίκης
Το Orme Run Club αποδεικνύει ότι μερικές φορές η καλύτερη αφορμή για να γνωρίσουμε καινούργιους ανθρώπους βρίσκεται στα κορδόνια ενός ζευγαριού αθλητικών παπουτσιών
Περιπλάνηση στη Βενετία από τα εθνικά περίπτερα της Μπιενάλε μέχρι τα μικρά εργαστήρια
Μια λέσχη ανάγνωσης μάς ταξιδεύει στον κόσμο της ιαπωνικής λογοτεχνίας
Η διαδρομή του Βαρδάρη από τη λαϊκή αυθεντικότητα στην παρακμή
Ο Little Peter Αθανασιάδης είναι ένας αυθεντικός ροκενρολόκαρδος ήρωας
Ήταν Άρης, Γκάτσμπι και τερματοφυλακάρα!
Ο Παναγιώτης παίρνει τη φιγούρα του γνωστού Πειρατή της Καραϊβικής και της προσθέτει θεσσαλονικιώτικα χαρακτηριστικά
Από το ηλιοβασίλεμα στον Θερμαϊκό μέχρι τα κοκτέιλ που δίνουν στη βραδιά λόγο να κρατήσει λίγο παραπάνω, οι ταράτσες της Θεσσαλονίκης αποδεικνύουν πως η πόλη έχει έναν ακόμη λόγο να κοιτάζει ψηλά
Η επαναφορά των λαμπρών ψηφιδωτών του Γαλεριανού Ανάκτορου
Ο Νίκος Λειβαδιώτης και η Ράνια Καμπουράκη είναι…για δέσιμο!
Ο Κωστής Καρατζάς μιλά για τη μετάβαση του Greek Foundation από την ψηφιακή πλατφόρμα στον φυσικό χώρο
Θεσσαλονίκη, Οκτώβρης, 18 special λόγοι
Από το διάβασμα αργά τη νύχτα και τα μηνύματα σε επαγγελματικές κάρτες, η Κεντρική Βιβλιοθήκη του ΑΠΘ αφήνει -προσωρινά- πίσω της δεκαετίες φοιτητικών αναμνήσεων
Σε εξέλιξη η μετατόπιση των αγωγών φυσικού αερίου. Ορίζοντας ολοκλήρωσης ο Μάρτιος του 2027
Εντυπωσιακά αερόστατα και μοναδικά Night Glow Shows στον Μύλο Ματσόπουλου
Οι «πάνκηδες» του Μεσαίωνα, τα βέβηλα τραγούδια του 12ου, ο θείος Έρνεστ και ο Φιντέλ, στην Αλεξάνδρου Σβώλου
Την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, το «Άλμα Ζωής» Ν. Θεσσαλονίκης μάς καλεί στο Pink Together, αποδεικνύοντας ότι η φροντίδα του εαυτού μας παραμένει μια πράξη αγάπης
Η ανάπλαση του ΦΙΞ και το μεσοπολεμικό αποτύπωμα του Brick Expressionism στη Θεσσαλονίκη
Χάρη, μίλα λίγο για Θεσσαλονίκη που θέλω κάτι να δω!
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.