- CITY GUIDE
- PODCAST
-
15°
Chateau Mon Bonheur: Η ιστορία του Κόκκινου Πύργου της Ευτυχίας στη Βασιλίσσης Όλγας
Μπλε η φλέβα και άσπρη η πρέζα, κόκκινα τα τούβλα και πράσινος ο κισσός, γκρίζα η άσφαλτος της Βασιλίσσης Όλγας και μαύρες οι γάτες που μαζί με τα πρεζόνια, τους άστεγους και τους παραβατικούς φώλιαζαν μέσα του ανά τακτά. Μέχρι που πάρθηκε η απόφαση ο Πύργος να περικλειστεί με λαμαρίνες, μπας και περιοριστεί κάπως η σήψη και η παρακμή του. Ο Πύργος της Ευτυχίας, όπως ονομαζόταν κάποτε. Μια ομορφιά που κτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα από τον Αρμένιο Δειράν Αβδουλάχ σε σχέδια του γάλλου αρχιτέκτονα Φρανσουά Αρνό. Δύο χρόνια αργότερα, το 1882, πέρασε στην ιδιοκτησία ενός μεγαλέμπορου εκ Σιατίστης, ονόματι Δημήτρης Ιωαννίδης. Ο Ιωαννίδης έκανε κομπόδεμα χάρις στο εμπόριο μάλλινων υφασμάτων. Μιας που οι δουλειές με τα γαϊτάνια, τα σαγάκια και τα παραδοσιακά ενδύματα της εποχής του απέφεραν μεγάλα κέρδη, παράτησε το διδασκαλικό επάγγελμα που ασκούσε εν παραλλήλω και επέκτεινε τις επιχειρήσεις του στο Μοναστήρι και τη Θεσσαλονίκη.
Ηράσθη σφοδρά μια Μαρία Τσικερδέκη και βρε καλώς τον. Για χάρη της αγόρασε τον Κόκκινο Πύργο του Αμπντουλάχ, προκειμένου, όπως θέλει μια εκδοχή, να στεγάσει εντός του τον τρελό του έρωτα για τη Μαρία. «Τα μέγαρα των Πύργων», γράφει το 1890 ο Αθηναίος δημοσιογράφος και περιηγητής Δ. Βαρδουνιώτης στο Ημερολόγιο Σκώκου, «είναι μεγάλα και έξοχα οικοδομήματα, είναι δε τα πλείστα θεριναί κατοικίαι των ιδιοκτητών αυτών. Θαυμάζει το κομψότατον μεσαιωνικού ρυθμού μέγαρον φέρον εις την εξωθύραν μεγάλοις χρυσοίς ψηφίοις την επιγραφήν Chateau Mon Bonheur». Το οδοιπορικό του χαμουτζή Βαρδουνιώτη στη συνοικία των Εξοχών μνημονεύει τον Πύργο της Ευτυχίας σαν μια από τις πιο μεγάλες ατραξιόν εκείνης της Θεσσαλονίκης, όπου σχεδόν όλα τα σπίτια από την πίσω πλευρά της λεωφόρου τα έγλυφε η θάλασσα. Βυσινιές οι βελούδινες κουρτίνες των έξι δωματίων του και ασημένια τα φεγγάρια που έλουζαν τις νύχτες τις χοροεσπερίδες στον κήπο. Καφέ το πιάνο, πράσινα τα φορέματα των κυριών και τέτοια ζωντάνια στα πέριξ, μέχρι ο Ιωαννίδης να πεθάνει το 1906 σε ηλικία 65 χρονών. Η Μαρία, με την οποία δεν έκανε παιδιά, ήταν η μόνη κληρονόμος του.
Η Τσικερδέκη εκτέλεσε κατά γράμμα τη διαθήκη του εκλιπόντος και έτσι όλη σχεδόν η ακίνητη περιουσία και τα χρήματα που άφησε ο Ιωαννίδης πήγαν σε φιλανθρωπικούς σκοπούς. Από τη δωρεά χτίστηκαν στην πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα η Ελληνική Αστική Σχολή του Ιωαννίδου Σιατίστεως (το σημερινό Ιωαννίδειο δημοτικό σχολείο της Ιπποδρομίου), ένα περίπτερο στο παλιό Θεαγένειο νοσοκομείο που κατεδαφίστηκε κατά την ανέγερση του κτηρίου και ένα νηπιαγωγείο στη Σιάτιστα. Η Τσικερδέκη παρέδωσε πνεύμα το 1934, και από εκεί και ύστερα ο Πύργος της Ευτυχίας στέγασε κατά καιρούς ποικίλες δραστηριότητες, από τα εκπαιδευτήρια κορασίδων της Αγλαΐας Σχινά, ως τους πρόσφυγες που ήρθαν από τη Σμύρνη το ’22. Στον Β’ Παγκόσμιο στην αυλή του με θέα τη θάλασσα στήθηκαν τα μεταλλικά τολ που στέγασαν τους πρόσκοπους και τα εργαστήρια του παραδιπλανού Ε’ Γυμνασίου, ενώ από εκεί και μετά και έως τον σεισμό του 1978 συνέχισαν να μένουν προσφυγικές οικογένειες.
Καθώς ιδιοκτησιακά το κληροδότημα του Ιωαννίδη και της Τσικερδέκη ανήκει κατά το ήμισυ στο Ίδρυμα Ιωαννίδη ενώ το υπόλοιπο σε άλλους κληρονόμους που αδυνατούν να αναλάβουν την κοστοβόρα συντήρηση, το Σατό Μον Μπονέρ εγκαταλείφθηκε στην κακή του τύχη. Μπλε η φλέβα και άσπρη η πρέζα, ξεπλυμένα κόκκινα τα τούβλα και πράσινος ο κισσός, γκρίζα η άσφαλτος της Βασιλίσσης Όλγας και μαύρες οι γάτες που μαζί με τα πρεζόνια, τους άστεγους και τους παραβατικούς φώλιαζαν μέσα του ανά τακτά. Μέχρι που πάρθηκε η απόφαση ο Πύργος να περικλειστεί με λαμαρίνες, μπας και περιοριστούν η σήψη και η παρακμή του, μέχρι να αποφασίσουν αυτοί που τον ανακήρυξαν διατηρητέο μνημείο πώς μπορούν να ξαναφέρουν πίσω τον εράσμιο αναγεννησιακό του κήπο.
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στο βιβλιοπωλείο-στέκι του πιο όμορφου δρόμου της Θεσσαλονίκης
Το Orme Run Club αποδεικνύει ότι μερικές φορές η καλύτερη αφορμή για να γνωρίσουμε καινούργιους ανθρώπους βρίσκεται στα κορδόνια ενός ζευγαριού αθλητικών παπουτσιών
Περιπλάνηση στη Βενετία από τα εθνικά περίπτερα της Μπιενάλε μέχρι τα μικρά εργαστήρια
Μια λέσχη ανάγνωσης μάς ταξιδεύει στον κόσμο της ιαπωνικής λογοτεχνίας
Η διαδρομή του Βαρδάρη από τη λαϊκή αυθεντικότητα στην παρακμή
Ο Little Peter Αθανασιάδης είναι ένας αυθεντικός ροκενρολόκαρδος ήρωας
Ήταν Άρης, Γκάτσμπι και τερματοφυλακάρα!
Ο Παναγιώτης παίρνει τη φιγούρα του γνωστού Πειρατή της Καραϊβικής και της προσθέτει θεσσαλονικιώτικα χαρακτηριστικά
Από το ηλιοβασίλεμα στον Θερμαϊκό μέχρι τα κοκτέιλ που δίνουν στη βραδιά λόγο να κρατήσει λίγο παραπάνω, οι ταράτσες της Θεσσαλονίκης αποδεικνύουν πως η πόλη έχει έναν ακόμη λόγο να κοιτάζει ψηλά
Η επαναφορά των λαμπρών ψηφιδωτών του Γαλεριανού Ανάκτορου
Ο Νίκος Λειβαδιώτης και η Ράνια Καμπουράκη είναι…για δέσιμο!
Ο Κωστής Καρατζάς μιλά για τη μετάβαση του Greek Foundation από την ψηφιακή πλατφόρμα στον φυσικό χώρο
Θεσσαλονίκη, Οκτώβρης, 18 special λόγοι
Από το διάβασμα αργά τη νύχτα και τα μηνύματα σε επαγγελματικές κάρτες, η Κεντρική Βιβλιοθήκη του ΑΠΘ αφήνει -προσωρινά- πίσω της δεκαετίες φοιτητικών αναμνήσεων
Σε εξέλιξη η μετατόπιση των αγωγών φυσικού αερίου. Ορίζοντας ολοκλήρωσης ο Μάρτιος του 2027
Εντυπωσιακά αερόστατα και μοναδικά Night Glow Shows στον Μύλο Ματσόπουλου
Οι «πάνκηδες» του Μεσαίωνα, τα βέβηλα τραγούδια του 12ου, ο θείος Έρνεστ και ο Φιντέλ, στην Αλεξάνδρου Σβώλου
Την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, το «Άλμα Ζωής» Ν. Θεσσαλονίκης μάς καλεί στο Pink Together, αποδεικνύοντας ότι η φροντίδα του εαυτού μας παραμένει μια πράξη αγάπης
Η ανάπλαση του ΦΙΞ και το μεσοπολεμικό αποτύπωμα του Brick Expressionism στη Θεσσαλονίκη
Χάρη, μίλα λίγο για Θεσσαλονίκη που θέλω κάτι να δω!
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.