Το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ «Στο χιλιοστό» και όσα εξακολουθούν να ζητούν απαντήσεις από τους πρωταγωνιστές της κρίσης
Είδα το πρώτο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ «Στο χιλιοστό», των δημοσιογράφων Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτώριας Δενδρινού. Βασισμένο στο γνωστό βιβλίο τους «Η τελευταία Μπλόφα». Μια καταπληκτική δουλειά , που θα αποτελέσει πρότυπο για μελλοντικές ανάλογες παραγωγές στην ελληνική τηλεόραση. Καθότι οι δημιουργοί δεν επεμβαίνουν σχεδόν καθόλου στη ροή και αφήνουν τους πρωταγωνιστές να κάνουν μόνοι τους τις κατάλληλες συνδέσεις ώστε να φέρουν στη μνήμη του τηλεθεατή τα γεγονότα που σημάδεψαν ανεξίτηλα μια εποχή. Σε σημείο ώστε να νιώθεις ότι όλα αυτά συμβαίνουν τώρα και φυσικά μια ανατριχίλα να διατρέχει τη ραχοκοκαλιά σου.
Δεν πρόκειται φυσικά για καμία δολοφονία χαρακτήρα κανενός. Διότι ούτε στο βιβλίο αλλά ούτε και στο ντοκιμαντέρ γίνεται συσχετισμός της Συμφωνίας των Πρεσπών με τη μη περικοπή των συντάξεων. Κάτι που πρόβαλε ο Αλέξης Τσίπρας για να αρνηθεί τη συμμετοχή του στο ντοκιμαντέρ. Διότι κάτι τέτοιο, ακόμα και αν είχε συμβεί, θα ήταν ασήμαντο πταίσμα μπροστά στα όσα έζησε η χώρα, αλλά και στα χειρότερα που γλύτωσε, από την παράνοια εκείνων των ημερών. Όταν μια μικρή παρέα ανθρώπων, αντλώντας νομιμοποίηση από τη δημοκρατική εκλογή τους στο τιμόνι της χώρας, πήγαν να παίξουν την τύχη της στα ζάρια. Στο όνομα μιας δήθεν αριστερής ριζοσπαστικής ιδεοληψίας.
Είναι καλό να θυμόμαστε, διότι λαοί που δεν έχουν μνήμη πεθαίνουν. Η έλλειψη της συλλογικής μνήμης οδηγεί στην επανάληψη των λαθών. Ανανεώνει την εμπιστοσύνη σε ανθρώπους, ομάδες και μηχανισμούς που τους οδήγησαν στην καταστροφή σε μια περίοδο της ιστορίας τους. Με αποτέλεσμα την αποσάθρωση των κοινωνιών, την απώλεια της ταυτότητας, το μαρασμό και τον «θάνατο». Και εμείς δεν θέλουμε να πεθάνουμε. Αντιθέτως θέλουμε να θυμόμαστε διότι έτσι μαθαίνουμε καλύτερα το παρελθόν μας, ψηλαφούμε τα λάθη μας, γραδάρουμε τους ανθρώπους που εμπιστευτήκαμε και πάμε παρακάτω. Με τη σιγουριά και την αισιοδοξία του γνώστη. Αυτού που έπαθε, κατάλαβε και έμαθε.
Μαζί με εμάς τους απλούς πολίτες πρέπει να θυμούνται και οι αυτουργοί. Αυτοί που είχαν την τύχη της χώρας στα χέρια τους. Ειδικά όταν θέλουν να επανέλθουν στο προσκήνιο και να ζητήσουν και πάλι τη θέση του οδηγού. Κανείς δεν τους αρνείται το δικαίωμα, πως θα μπορούσε άλλωστε σε μια δημοκρατική κοινωνία. Αλλά όχι έτσι στο σβηστό, στο «περασμένα ξεχασμένα». Μια δεύτερη ευκαιρία προϋποθέτει πρωτίστως τον απολογισμό. Την ανάληψη της ευθύνης για όσα συνέβησαν, των κινδύνων στους οποίους εξέθεσαν την πατρίδα, των αντιφάσεων μέσα από τις οποίες διέτρεξε η χώρα τη μεγαλύτερη μεταπολεμική της κρίση. Ώστε να γνωρίζει ο πολίτης αν μπορεί και πρέπει να τους εμπιστευθεί και πάλι.
Το ντοκιμαντέρ αυτό, όπως φαίνεται από το πρώτο επεισόδιο, δεν κατασκευάζει κατηγορίες και ενόχους. Αφήνει τους πρωταγωνιστές να ξαναφέρουν στη μνήμη μας τα γεγονότα, τις αποφάσεις, τους ελιγμούς. Τόσο από την πλευρά των κυβερνώντων την εποχή εκείνη όσο και των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ξεδιαλύνει τις ασάφειες και τους μύθους, θα φέρει την ωμή πραγματικότητα και πάλι στο προσκήνιο, θα προκαλέσει συναισθήματα και εν τέλει θα παράγει πολιτική. Γιατί και η ιστορική μνήμη για τα μεγάλα γεγονότα παράγει πολιτική. Ώστε τα λάθη να μην επαναληφθούν.
Αν δεν κάνει την αυτοκριτική του για εκείνη την ταραγμένη εποχή, πώς μπορεί να επανεμφανίζεται ως ώριμος και σοσιαλδημοκράτης; Πως μπορεί να εγγυηθεί σταθερότητα και κανονικότητα; Πως μπορεί να κάνει σχέδια επίλυσης των σημερινών μας προβλημάτων; Πως μπορεί να θεραπεύσει τις χρόνιες παθογένειες της κοινωνίας μας; Όταν μάλιστα το ντοκιμαντέρ αυτό θα μας θυμίσει και ταυτόχρονα θα αναδείξει τις ευθύνες αυτού και των συνεργατών του για όλα όσα περάσαμε. Ευθύνες που δεν έχουν να κάνουν μόνο με τις επιλογές τους σε μια συγκεκριμένη ιστορική καμπή. Αλλά κυρίως με τα όσα χρέωσαν τη χώρα για πολλά χρόνια και ακόμα χειρότερα, με τα όσα σχεδίαζαν να προσθέσουν αλλά, ευτυχώς για μας, δίστασαν. Και έκαναν την κωλοτούμπα.
Βλέποντας το πρώτο επεισόδιο θυμήθηκα τα παιδιά μου την εποχή εκείνη που ήταν μαθητές και φοιτητές. Την αγωνία που είχα για το άμεσο μέλλον τους. Τις ερωτήσεις που μου έκαναν και την αμηχανία μου να τους εξηγήσω. Θυμήθηκα νεότερους, φίλους και φίλες που τα μάζευαν για να φύγουν από την Ελλάδα και να αναζητήσουν την τύχη τους αλλού. Ηλικιωμένους γείτονες που σχεδίαζαν να θάψουν τις οικονομίες τους στη ζαρντινιέρα. Ανθρώπους με χρόνιες ασθένειες που πίστευαν ότι θα πεθάνουν ανήμποροι στη ψάθα. Συνταξιούχους που στήνονταν στην ουρά για τα 60 ευρώ. Και η ανατριχίλα βγήκε και πάλι μαζί με κείνον τον κόμπο στον λαιμό.
Και αναρωτιόμουν αν όλοι αυτοί άξιζαν να έχουν μια τέτοια τύχη και τι χρωστούσαν για να βρεθούν στον δρόμο χωρίς δική τους ευθύνη. Επειδή μέσα στην τρέλα της κρίσης, κάποιοι με διχαστική ρητορική, με νταούλια, ζουρνάδες και αριστερίστικα φληναφήματα πήραν την ψήφο τους και ετοιμάζονταν να τους καταστρέψουν και φυσικά να αυτοκαταστραφούν. Τι σχέση είχαν όλα αυτά με την Ανανεωτική Αριστερά στην οποία θήτευσα στη νεότητα και έμαθα τα πολιτικά μου γράμματα. Με τον Μπάμπη Δρακόπουλο, τον Λεωνίδα Κύρκο, τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη;
Να δώσω και πάλι τα εύσημα στις δύο κυρίες, στην Ελένη Βαρβιτσιώτη και τη Βικτώρια Δενδρινού, αλλά και στον διευθυντή του ΣΚΑΙ, φίλο μου, Κωνσταντίνο Ζούλα για όλο αυτό το τόσο σημαντικό εγχείρημα αναψηλάφησης της εποχής εκείνης κι ας είδα μόνο το πρώτο επεισόδιο. Η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται. Ένα τηλεοπτικό μάθημα αυτογνωσίας για όλη την Ελλάδα και όλους τους Έλληνες. Αλλά και μια υπόσχεση ότι δεν θα επιτρέψουμε ποτέ και σε κανέναν να μας φτάσει και πάλι στο χείλος του γκρεμού. Να προσέχουμε σε ποιους εμπιστευόμαστε την τύχη μας.
17°
