Πλατεία Άθωνος: Το γαλατικό χωριό που αντιστέκεται, η γειτονιά που επιμένει

Πλατεία Άθωνος είναι: οι καλοταϊσμένοι γάτοι που ποντάρουν στα κοψίδια που κερνάει η καλοσύνη των κοκορετσάκηδων που το γλεντούν στο διάσημο κρεατάδικο του Κατσαμάκα· οι ουρές έξω από το ξηροκαρπάδικο του Χαρίλαου (θεσμός) και τα φρέσκα ψάρια του Πσαρά, που αν τα θες για το σπίτι, για το σπίτι, αλλιώς με τσίπουρα και τα δεόντα μπινελίκια τα απολαμβάνεις στο παραδιπλανό ομώνυμο κοσμικό ουζερί, ονείρωξη ειδικά των Αθηναίων που ψοφάνε για ευζωικό θεσσαλονικιώτικο φολκλόρ· και φυσικά οι καρέκλες, τα κουρτινόξυλα, οι πολυθρόνες του σκηνοθέτη, τα μπαμπού φωτιστικά και ο Γιάννης που μου ποζάρει άνετος και χαλαρός στο καμάρι του, μια πολυθρόνα Εμμανουέλα.

«Πέρνα και από εδώ», περνάω και από εκεί, από το ζαχαροπλαστείο Σαράι με τα σιροπιαστά Βεροίας και τον μύστη των σερμπετιών με την πάλευκη πεντακάθαρη στολή. Και ύστερα το κόβω ένα στενό παραπάνω, στα τυριά Γαΐς τα καπνισμένα με βότανα, του Ραγιάν με τα περέκ, τα άπαχα τυριά πασκιτάν και την υπογραφή «Ποντιακή κουζίνα στα ντουζένια της».

Άθωνος με τα μπεγλεράδικα, τα κηροποία, τα χρώματα σιδηρικά και το vegan εστιατόριο Roots επί της Παπαμάρκου, τον πιο διάσημο δρόμο της, Παπαμάρκου με τα ασημοχρυσοχοϊκά μαγαζάκια, τα μαμαδίστικα γλυκά της Πουτίγκας και το μυθικό καφέ Bazaar του Μπάμπη, που τη νύχτα, όταν όλα τα εμπορικά σφαλίζουν, αυτό ξενυχτάει με υψηλή κουζίνα μπιστρό, τζαζ και αδαμάντινες οινοποιείες στο ποτήρι.

Σοκάκια με μπαχάρια και τρόφιμα αποικιακά, ουζερί και κρεατερί φίσκα τα Σαββατοκύριακα από επαρχιώτες που κατακλύζουν τη Θεσσαλονίκη για να ζήσουν το μύθο (προσοχή οι διερχόμενοι, γιατί παίζουν καμάκια κράχτες και ψιτ ψιτ), και στάση μπροστά από μια συγκινητικά μεγεθυμένη φωτογραφία του Άρι Γεωργίου, κρεμασμένη μπροστά από εκεί που υπήρχε κάποτε το Ξυλοτορνευτήριο του Σταύρου Τσαβδαρίδη. Παραμένει μοναδική η δουλειά του Γεωργίου με τίτλο Η Παπαμάρκου και τα πέριξ: «Οι γείτονες, γιατί σ’ αυτή τη γειτονιά πέρασα πολλά χρόνια της εφηβικής και ανήλικης ζωής μου, επαγγελματίες της οδού Παπαμάρκου, και των μικρών δρόμων περί την πλατεία Άθωνος, απεικονίστηκαν και εκτέθηκαν στη Θεσσαλονίκη και το εξωτερικό. Αρκετοί απ’ αυτούς απέκτησαν και από μια φωτογραφία τους που την κρέμασαν στο μαγαζί τους και βεβαίως παρέμειναν καλοί φίλοι που η καλημέρα τους ανέκαθεν μετρούσε στην ποιότητα της καθημερινής ζωής μας».

Σχεδιασμένη και αυτή από τον Εμπράρ που ονειρεύτηκε παραδιπλανές με τον άξονα της Αριστοτέλους αγορές, στη θέση των παλιότερων ομοειδών μερκάτο των ελληνορωμαϊκών και χριστιανικών χρόνων, η Άθωνος με τα ισόγεια και τα διώροφά της κτίσματα με τα δίβολα παράθυρα που παραπέμπουν στο Βυζάντιο, στον σεισμό του ’78 σχεδόν καταστράφηκε. Έγινε πρόταση να κατεδαφιστεί ολοσχερώς και στη θέση της να ανεγερθεί εμπορικό κέντρο. Ευτυχώς δεν πέρασε. Στα νάιντις επί Πολιτιστικής Πρωτεύουσας κατασκευάστηκαν τα στέγαστρα της Βατικιώτη, που μαζί με το θολωτό Καπάνι προσφέρουν στον περιηγητή μιαν ολοκληρωμένη διαδρομή στις δυο μεγάλες λαϊκές αγορές της πόλης. Και ω, τι παράλειψη, «Πουλερικά πάντα από του Γιάννη», μου παράγγειλε να γράψω ο φιλαράκος μου ο Γιάννης. Από αυτόν θα έπρεπε να ξεκινήσει ο Γρηγόρης Αποστολόπουλος της Dada-Art, αν κάποτε αποφασίσει να κάνει ταινία με ιστορίες από τη γειτονιά του.