Εύβοια: οι παραγωγοί της ελιάς οργανώνονται μετά τη μεγάλη φωτιά

Μέσα του Μάρτη και ανταποκρίθηκα στο κάλεσμα του κυρίου Σταύρου Μπένου, στην παρουσίαση του ελπιδοφόρου προγράμματος ανασυγκρότησης του τόπου μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2021. Η ομάδα του Μπένου, μεθόδευσε ένα τριήμερο ανοιχτού διαλόγου με θεσμούς και πολίτες. Με το Πρώτο Παραδοτέο όλων των θεματικών μελετών, που φέρει τους καρπούς του μέχρι τώρα έργου, φαίνεται ότι αλλάζει το μαύρο του τόπου. 

Και η δράση Meet Your Makers, αποδέχτηκε εννοείται την πρόσκληση για να συνδράμει στην όλη προσπάθεια, ακολουθώντας στα επόμενα επεισόδια παραγωγούς που έζησαν τον τρόμο της καταστροφής αλλά με χαμόγελο δέχτηκαν το κλικ της φωτογραφικής μου μηχανής. 

Ένας τόπος γεμάτος ελιά

Πρώτο ραντεβού αυτό με τον Αγροτικό Ελαιοπαραγωγικό Συνεταιρισμό Ροβιών, που δημιουργήθηκε το 1981. Αφορμή της τότε ίδρυσης ήταν η δωρεά του ελαιώνα από την κόρη του Αντώνη Παπαδόπουλου, του ανθρώπου που δημιούργησε τον ελαιώνα των Ροβιών. Η Άννα Παπαδοπούλου προχώρησε σε δωρεά του ελαιώνα στους εργαζομένους μοιράζοντάς τον σε τεμάχια από 50 έως 100 στρεμμάτων, κίνηση που «έδεσε» 130 παραγωγούς. Ένας από αυτούς, ο Στέφανος Βαλλής, με συνάντησε στην Αγία Άννα. Στο μικρό του ψητοπωλείο ο ιδιοκτήτης Χρήστος μας φρυγάνισε πίτες στην παλιά σόμπα, ώστε να απλώσει καλύτερα η «Πάστα βιολογικής ελιάς Καλαμών» του συνεταιρισμού. Γεύση που αγγίζει το πικρό με μια λεπτή αίσθηση αγουρέλαιου στο τέλος. 

Συγκέντρωση, επεξεργασία, συσκευασία και εμπόριο επιτραπέζιες ελιές. Πες μου τι ακριβώς τυποποιείτε...
Ελιές Πράσινες και Καλαμών σε άλμη, γεμιστές με πιπεριά, με αμύγδαλο, με σκόρδο, λεμόνι, και την Πάστα Πράσινης Ελιάς και Καλαμών που μόλις δοκίμασες. Ναυαρχίδα μας είναι η κονσερβοποιημένη ΠΟΠ ελιά Καλαμών. Θέλω να τονίσω ότι ο συνεταιρισμός έχει μόνο εξαγωγική δραστηριότητα. Πουλάμε σε Γερμανία, Αγγλία, Γαλλία, Σουηδία και Βέλγιο». 

Τι σημαίνει βιολογική ελιά για μένα σαν καταναλωτή; Μπορώ να την ξεχωρίσω κάπως έστω; Συνήθως κρατάω το σοφό ρητό που λέει πως ότι γυαλίζει δεν είναι χρυσός…
Και πολύ καλά κάνεις. Αν στην αντανάκλαση της ελιάς μπορείς να φτιάξεις τα μαλλιά σου, τότε μην τη βάζεις στο στομάχι. Υπάρχει ένα διάλυμα σιδήρου που τις κάνει όμορφες. Αυτό σαν τελευταίο στάδιο. Αλλά ο βιολογικός δικός μας τρόπος βγάζει την πίκρα της ελιάς με το αλάτι και όχι με φάρμακα. Από κει ξεκινάμε. Η διαδικασία παίρνει 9 έως 12 μήνες και οι ελιές ταλαιπωρούνται λίγο. Ωστόσο κρατάνε όλα τους τα θρεπτικά στοιχεία και αυτό είναι το ζητούμενο. Με φάρμακα η ίδια διαδικασία απαιτεί μπορεί και ώρες…

Δέντρα σαν μαύρα γλυπτά

Για να περάσουμε λίγο τη συζήτηση από τις φλόγες. Άκουσα πριν τον Χρήστο να λέει ότι η Αγία Άννα είχε ελαιώνες από την τουρκοκρατία και επέζησε στην κατοχή λόγω των δέντρων. Φέτος σαν ψητοπωλείο αγόρασε λάδι για πρώτη φορά. 
Πολύς κόσμος έπαθε το ίδιο. Αλλά ξέρεις δεν είναι μόνο η άμεση ζημιά που έκανε η φωτιά. Άλλαξε και την ισορροπία του τόπου, αφού ο κόσμος αναγκάζεται να φύγει και έτσι έχουμε και έλλειψη σε εργατικά χέρια. Έχουμε να χειριστούμε πάνω από 1000 στρέμματα ελαιώνα και είμαστε συνολικά 120 μέλη. Και το πρόβλημα μεγαλώνει αφού έτσι κι αλλιώς οι νέοι απέχουν από τις καλλιέργειες. Σκέψου ότι ο πρόεδρος είναι στο τιμόνι από το 1981. Αυτό τα λέει όλα».

Τι γίνεται με ένα δέντρο που καίγεται; Φωτογράφισα πολλά "μαύρα γλυπτά" αλλά και άλλα που δείχνουν διάθεση για ζωή.
Και εμείς τώρα περιμένουμε να δούμε πως θα αντιδράσουν τα δέντρα. Το ότι καίγεται η κόμη τους δεν σημαίνει απαραίτητα το τέλος τους. Έχουμε ήδη πολλά που πετάνε νέα βλαστάρια. Το πρόβλημα βέβαια εστιάζεται στα δέντρα τα οποία δεν μπορούν να αντικατασταθούν. Έχουμε ένα ΠΟΠ προϊόν, δεν γίνεται να "δανειστούμε" από αλλού ελιά. Βέβαια, ξαναλέω ότι είμαστε ακόμη σε αναμονή για την εξέλιξη που μπορεί να έχουν τα δέντρα. 

Λόγω της συνάντησης με την ομάδα του κυρίου Μπένου ρωτάω και κλείνω: πιστεύεις στη αναγέννηση της Βόρειας Εύβοιας μέσα από αυτά που ήδη έχεις ακούσει;

Ωραία η με χαμόγελο απάντηση του Στέφανου αφού κατάφερε στο σπίτι του κρεμασμένου να μιλήσει για σχοινί: «Αν δεν πιστέψουμε όλοι όσα ειπώθηκαν θα πρέπει να καούμε με πετρέλαιο…».