Κίνα: O νέος προστάτης του Ντανιέλ Ορτέγκα;

Η πρόσφατη απόφαση της Νικαράγουας να διακόψει διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊβάν, αναγνωρίζοντας την κυβέρνηση της Κίνας ως τον μοναδικό εκπρόσωπο του κινεζικού λαού,  ήταν μια απόφαση όπου τα κριτήρια που υπερίσχυσαν ήταν πολιτικά και όχι οικονομικά. Η απόφαση του Ντανιέλ Ορτέγκα στην ουσία θέτει την χώρα του υπό την πολιτική προστασία της Κίνας, αν και δεν είναι σίγουρο ότι η κυβέρνηση της Κίνας το βλέπει με τον ίδιο τρόπο.

Όσον αφορά την οικονομική πτυχή του θέματος, η Νικαράγουα δεν είχε κανένα λόγο να είναι δυσαρεστημένη απο την γενναιοδωρία της Ταϊβάν. Ούσα μία από τις 14 χώρες που είχαν μείνει στον κόσμο που αναγνώριζαν την Ταϊβάν, η Νικαράγουα απολάμβανε την όχι ευκαταφρόνητη γενναιοδωρία της. Έτσι το περασμένο έτος η Ταϊβάν συνεισέφερε 27 εκατομμύρια δολάρια, από τα 46 δισ. που ήταν το σύνολο, που έλαβε η Νικαράγουα απο διμερείς δωρητές. Επίσης από τα 862 εκατομμύρια δολάρια που έλαβε πέρυσι η Νικαράγουα από διεθνείς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς για να καλύψει δημόσιες δαπάνες, τα 320 εκατομμύρια προέρχονταν από την Banco Centroamericano de la Integracion Economica που βασίζεται σε κεφάλαια της Ταϊβάν.

Να σημειωθεί εδώ ότι η υποστήριξη της Ταϊβάν προς το καθεστώς Ορτέγκα διατηρήθηκε ακόμα και μετά τις ταραχές του 2018, όταν το καθεστώς κατέστειλε με τη βία τη λαϊκή εξέγερση που είχαν προκαλέσει ορισμένα οικονομικά μέτρα που είχε λάβει. Επίσης η οικονομική βοήθεια συνεχίσθηκε ακόμα και μετά τις πρόσφατες εκλογές στη Νικαράγουα, τις οποίες δεν αναγνώρισαν ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση. (Ενώ όμως η υποστήριξη  καθεστώτων, όπως της Κίνας ή της Ρωσσιας προς αυταρχικά καθεστώτα όπως της Βενεζουέλας ή της Νικαράγουας, αντιμετωπίζεται συνήθως με κριτική στη Δύση, δεν συμβαίνει το ίδιο όταν την ίδια πολιτική την ασκεί ένα δημοκρατικό καθεστώς όπως της Ταϊβάν. Τότε το γεγονός δεν αναφέρεται καθόλου.)

Αναμένεται ότι η κυβέρνηση της Κίνας θα συνεχίζει να ενισχύει οικονομικά τη Νικαράγουα, αν και όχι με τον ίδιο τρόπο και στον ίδιο βαθμό όπως η Ταϊβάν. Η βοήθεια της Ταϊβάν παίρνει τη μορφή της λεγόμενης «διπλωματίας του δολαρίου», δηλαδή ρευστό χρήμα το οποίο η αποδέκτρια κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιήσει κατά το δοκούν. Η βοήθεια της Κίνας, αντίθετα, είναι η λεγόμενη «διπλωματία του δώρου» όπου η Κίνα μπορεί να «δωρίσει» στην χώρα-αποδέκτη ένα έργο (όπως π.χ. ένα στάδιο) το οποίο θα κατασκευάσει εξ ολοκλήρου η ίδια και με κινέζους εργαζόμενους. Απ' αυτή την σκοπιά η βοήθεια της Κίνας είναι πολύ πιο στοχευμένη από την βοήθεια που προσφέρει η Ταϊβάν και παράλληλα αφήνει λιγότερες επιλογές στην αποδέκτρια χώρα.

Αν λοιπόν οι οικονομικοί λόγοι δεν έπαιξαν τον καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του Ορτέγκα να αλλάξει «πάτρωνες», υπήρξαν αρκετές πολιτικές σκοπιμότητες που πιθανώς να εξηγούν την απόφαση. Τα τελευταία έτη το καθεστώς Ορτέγκα αντιμετώπιζε σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό την διεθνή απομόνωση και τις κυρώσεις των ΗΠΑ. Έτσι έψαχνε να βρει έναν εταίρο στην διεθνή σκηνή που θα του παρείχε πέρα απο οικονομική βοήθεια και πολιτική προστασία. Η Κίνα ήταν ο κατ' εξοχήν υποψήφιος που θα μπορούσε να εκπληρώσει αυτόν τον ρόλο. Αυτό ίσως εξηγεί την απόφαση του καθεστώτος να διακόψει τις σχέσεις με την Ταϊβάν.

Όμως απο την άλλη πλευρά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η Κίνα επιδιώκει να παίξει τον ρόλο της ηγεμονεύουσας δύναμης σε ένα συνασπισμό χώρων που διατίθενται εχθρικά προς τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως αναφέρει ο πολιτειολόγος Manuel Orozco: «Η κατάκτηση της Νικαράγουας απο την Κίνα δεν είναι μια πρόκληση, άλλα απλά μια πρόσθεση. Ο ρόλος της Κίνας στη Νικαράγουα ήταν και θα είναι ελάχιστος. Η Νικαράγουα δεν είναι πιο σημαντική από ό,τι η Κόστα Ρίκα και ο Παναμάς».