Η κληρονομιά που δεν ζήσαμε: Από τη μαγεία της Τελετής Έναρξης το 2004 στα κλειστά στάδια του σήμερα

→ Γράφει ο Πλάτωνας Μπακουλόπουλος

Βλέποντας στο YouTube την Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων μέσα σε ένα ολοκαίνουργιο —τότε— ΟΑΚΑ, κάτω από την εμβληματική στέγη του Καλατράβα, νιώθω βαθιά υπερηφάνεια για την Ελλάδα. Παρατηρώ τα κυκλαδικά ειδώλια και τα αγάλματα να ζωντανεύουν, ακούω το ιστορικό «Olympic Games, Welcome Home!» και το Ζεϊμπέκικο του Δία υπό τους ήχους του μεγάλου Ξαρχάκου, και ανατριχιάζω. Με καθηλώνει η πρωτοτυπία, η μυσταγωγική ατμόσφαιρα και, κυρίως, το γεγονός ότι μια τόσο μικρή γεωγραφικά χώρα βρέθηκε επάξια στην παγκόσμια ελίτ, πρωταγωνιστώντας απόλυτα εκείνον τον Αύγουστο.

Κάθε φορά που αναζητώ στο διαδίκτυο εικόνες από εκείνη τη χρυσή εποχή της Ελλάδας και της Αθήνας συνειδητοποιώ πως η χώρα άλλαξε κυριολεκτικά όψη. Σημαντικά δομικά έργα και σύγχρονες υποδομές μεταμόρφωσαν την πρωτεύουσα, αποδεικνύοντας τις δυνατότητες αυτού του τόπου. Αντικρίζοντας, παράλληλα, τα στάδια-υπερπαραγωγές, γεμάτα κόσμο, ζωντάνια, κότινους και μετάλλια, ανατριχιάζω. Συγκινούμαι βαθιά με την τεχνογνωσία, τον παλμό και την αψεγάδιαστη οργάνωση. Για έναν αθλητή, ωστόσο, η συγκίνηση αυτή αποκτά μια βαθύτερη, πιο εσωτερική διάσταση. Γνωρίζοντας από πρώτο χέρι την ένταση του αγωνιστικού χώρου, την πειθαρχία και την ψυχή που κατατίθεται για την υπέρβαση, οι εγκαταστάσεις αυτές παύουν να είναι απλώς εντυπωσιακά κτίρια· φαντάζουν στο μυαλό μου ως οι απόλυτοι ναοί της ανθρώπινης προσπάθειας. Όμως, η αναδρομή στο παρελθόν κάποτε τελειώνει. Και όταν η οθόνη σβήνει και η ματιά μου στρέφεται στη σημερινή εικόνα αυτών των μνημείων, η αίσθηση του δέους δίνει σταδιακά τη θέση της σε έναν βουβό κόμπο στο στομάχι.

Άποψη των εγκαταστάσεων του Ολυμπιακού Κέντρου Σλάλομ Κανόε Καγιάκ, το 2007 © ΑΠΕ ΜΠΕ / ΣΑΪΤΑΣ Π

Κάνοντας, όμως, σήμερα μια βόλτα στην τότε πόλη του κόσμου, αντικρίζω στάδια με καμένες κερκίδες, αγωνιστικούς χώρους όπου η φύση έχει καταπιεί την άμμο και στέγαστρα αφημένα στη φθορά του χρόνου, επικίνδυνα πλέον για περαστικούς και επισκέπτες. Τώρα πια, η ανατριχίλα δεν προέρχεται από το δέος της πρωτοτυπίας, αλλά από το παγωμένο αίσθημα της εγκατάλειψης. Τα Ολυμπιακά Ακίνητα ρημάζουν ανεκμετάλλευτα. Το χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα, το Ολυμπιακό Κέντρο Beach Volley στο Φάληρο, ένα έργο ανυπολόγιστου κόστους, έχει μετατραπεί σε μια αστική «ζούγκλα», ένας τόπος όπου το μόνο που αναπτύσσεται πλέον είναι η άγρια χλωρίδα.

Πού πήγε όλη εκείνη η τεχνογνωσία του 2004; Γιατί, στο τέλος της ημέρας, δεν βρίσκεται ένας φορέας να αναλάβει τη φύλαξη, τη στοιχειώδη έστω συντήρηση, ή ακόμα και τη διοργάνωση διεθνών δρωμένων; Το μόνο βέβαιο είναι ότι αυτές οι εγκαταστάσεις, ακόμα και σήμερα, 22 χρόνια μετά, μπορούν να «σηκώσουν» με αξιοπρέπεια διοργανώσεις μεγάλου βεληνεκούς, φέρνοντας σημαντικά έσοδα από εισιτήρια, τουρισμό και επισκεψιμότητα.

Ως ένας νέος 19 χρονών, ζητώ απαντήσεις για αυτή την αδιαφορία απέναντι στα Ολυμπιακά Ακίνητα. Αναρωτιέμαι, τελικά, αν το 2004 ήταν η κορύφωση του ελληνικού ονείρου ή απλώς η αρχή του τέλους. Και κυρίως, αναρωτιέμαι: γιατί πρέπει να γυρίσω δύο δεκαετίες πίσω, σε μια εποχή που δεν είχα καν γεννηθεί, για να νιώσω τόσο υπερήφανος για τη χώρα μου;