Πολ Όστερ: Η Τριλογία της Νέας Υόρκης (graphic novel)

Κάθε μέρα, τις τρεις πρώτες εβδομάδες του Δεκεμβρίου, θα παρουσιάζουμε μία καινούργια έκδοση: βιβλία που αξίζουν —όσο γίνεται τεκμηριωμένα—, βιβλία «για όλα τα γούστα», βιβλία που μας έκαναν κλικ για τον ένα ή τον άλλο λόγο. Η περίοδος των εορτών μοσχομυρίζει έτσι κι αλλιώς φρεσκοτυπωμένες σελίδες.

Σήμερα: Paul Auster, «Η Τριλογία της Νέας Υόρκης: Γυάλινη πόλη – Φαντάσματα – Το κλειδωμένο δωμάτιο» (graphic novel, μετάφραση Ιωάννα Ηλιάδη, Μαρία Ξυλούρη, 404 σελίδες, Εκδόσεις Μεταίχμιο)

Είμαστε τρομερά τυχεροί που κυκλοφόρησε αυτό το βιβλίο. Πολύ σημαντική έκδοση, απ’ όπου και να το δει κανείς. Η Τριλογία της Νέας Υόρκης είναι ένα μυθιστόρημα σε τρία ανεξάρτητα μέρη που σε στοιχειώνει όταν το διαβάσεις, και αυτή εδώ η μεταφορά του σε κόμικς είναι συνολικά ένα αριστούργημα. Οι φαν τού Όστερ προφανώς και θα το προμηθευτούν, ενώ οι λάτρεις της 9ης τέχνης θα βρεθούν μπροστά σε ένα από τα πιο μεστά βιβλία που έπιασαν ποτέ στα χέρια τους.

Έχουμε να κάνουμε με ένα οπτικό μέσο που αναδεικνύει την πολυπλοκότητα του πρωτοτύπου με τρόπους που κανείς μας δεν μπορούσε να φανταστεί διαβάζοντας (και ξαναδιαβάζοντας) τα βιβλία. Προφανώς, οι τρεις δημιουργοί αποφεύγουν, εδώ, την «απλή» εικονογράφηση, χρησιμοποιώντας την αρχιτεκτονική δομή της σελίδας και των καρέ για να αποδώσουν τον λαβύρινθο της ταυτότητας, της γλώσσας και της απομόνωσης των ηρώων του Όστερ (ή του ήρωά του· ή του ίδιου τού Όστερ). Διαφορετικές μεταξύ τους προσεγγίσεις (ειδικά αυτή τού Mattotti), που όμως καταφέρνουν να συνομιλούν — όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και με τον αναγνώστη.

Δεν είναι το πρώτο βιβλίο που αποδεικνύει ότι το κόμικς μπορεί να διαχειριστεί λογοτεχνικό υλικό υψηλού επιπέδου χωρίς να θυσιάσει την αφηγηματική του δύναμη και παραμένοντας πιστό στο πνεύμα του πρωτοτύπου, αλλά είναι το μόνο που εικονογραφεί τον νουάρ λογοτεχνικό εφιάλτη του Πολ Όστερ, ενός τιτάνα των αμερικανικών Γραμμάτων.

Και, να σημειωθεί, είναι ένας τόμος ιδανικός για δώρο.

* * *

• Νά και το κείμενο στο αυτί του βιβλίου:

Το 1994 η «Γυάλινη πόλη» του Paul Auster έγινε graphic novel, αναδείχθηκε αμέσως ως ένα δημοφιλές κλασικό και κυκλοφόρησε σε περισσότερες από τριάντα χώρες. Όμως η «Γυάλινη πόλη» ήταν μόνο το πρώτο μυθιστόρημα μιας σειράς βιβλίων, και οι λάτρεις των graphic novel περίμεναν χρόνια για να δουν εικονογραφημένες και τις άλλες δύο ιστορίες της διάσημης Τριλογίας της Νέας Υόρκης. Τώρα η αναμονή τελείωσε.

Η Τριλογία της Νέας Υόρκης του Paul Auster είναι μεταμοντέρνα λογοτεχνία μεταμφιεσμένη σε νουάρ μυθιστόρημα, όπου η γλώσσα είναι ο κύριος ύποπτος. Κάθε βιβλίο εξερευνά διαφορετικά φιλοσοφικά θέματα: στη «Γυάλινη πόλη», ένας συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων ερευνά μια δολοφονία και βυθίζεται στην τρέλα· τα «Φαντάσματα» έχουν πρωταγωνιστή έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ ονόματι Μπλου, ο οποίος παρακολουθεί έναν άντρα ονόματι Μπλακ, για λογαριασμό ενός πελάτη ονόματι Γουάιτ· στο «Κλειδωμένο δωμάτιο», ένας άλλος συγγραφέας δυσκολεύεται να γράψει και ελπίζει να το ξεπεράσει εξιχνιάζοντας το μυστήριο της εξαφάνισης του παιδικού του φίλου.

Ο Paul Karasik, ο ιθύνων νους πίσω από τις τρεις διασκευές, ήταν ο καλλιτεχνικός διευθυντής και των τριών βιβλίων. Τη «Γυάλινη πόλη» την εικονογράφησε ο βραβευμένος δημιουργός κόμικς David Mazzucchelli, τα «Φαντάσματα» τα εικονογράφησε ο Lorenzo Mattotti, ενώ το «Κλειδωμένο δωμάτιο» το διασκεύασε και το εικονογράφησε ο ίδιος ο Karasik.

Αυτές οι διασκευές εικονοποιούν τα εκλεπτυσμένα γλωσσικά παιχνίδια του Auster: ένα ανάγνωσμα που απευθύνεται τόσο σε απαιτητικούς όσο και σε λιγότερο απαιτητικούς αναγνώστες, και είναι εξαιρετικά διασκεδαστικό.

• Δυο λόγια για τους τρεις δημιουργούς:

O David Mazzucchelli (γ. 1960) είναι γνωστός για την εμβληματική συνεργασία του με τον Frank Miller στις ιστορίες του Batman («Batman: Year One») και του Daredevil («Daredevil: Born Again»). Δουλειές του δημοσιεύονται σε βιβλία και περιοδικά ανά τον κόσμο. Το graphic novel του «Asterios Polyp» (2009) κέρδισε τρία βραβεία Eisner, τρία βραβεία Harvey, και το Los Angeles Times Book Prize.

Ο Lorenzo Mattotti (γ. 1954) είναι Ιταλός κομίστας και εικονογράφος. Δουλειές του έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά όπως το Cosmopolitan, η Vogue, το New Yorker και το Vanity Fair. Κέρδισε το βραβείο Eisner το 2003 για το graphic novel «Dr. Jekyll & Mr Hyde».

O Paul Karasik (γ. 1956) ξεκίνησε την καριέρα του ως επιμελητής στο RAW των Art Spiegelman και Francoise Mouly. Το έργο του έχει δημοσιευτεί στους New York Times, στην Washington Post και στο The New Yorker. Τιμήθηκε δύο φορές με το Eisner Award.

• Και ένα μικρό βιογραφικό του συγγραφέα:

Ο Paul Auster (Πολ Όστερ) γεννήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου του 1947 στο Νιου Τζέρσι από γονείς πολωνοεβραϊκής καταγωγής. Απόφοιτος του πανεπιστηµίου Κολούµπια, µετά τις σπουδές του έζησε για ένα διάστηµα στη Γαλλία. Το πρώτο του πεζογραφικό βιβλίο είναι το αυτοβιογραφικό δοκίµιο «Η επινόηση της μοναξιάς» (1982). Ακολούθησε η Τριλογία της Νέας Υόρκης: «Γυάλινη πόλη» (1985), «Φαντάσµατα» (1986) και «Το κλειδωµένο δωµάτιο» (1986), µεταµοντέρνες παραλλαγές της ιστορίας µυστηρίου που τον καθιέρωσαν ως έναν από τους σηµαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς. Έκτοτε έχει γράψει πλήθος πεζογραφικών έργων, µεταξύ των οποίων τα µυθιστορήµατα: «Mr. Vertigo», «Το βιβλίο των ψευδαισθήσεων», «Σάνσετ Παρκ», «Αόρατος», «4 3 2 1», «Φλεγόμενο αγόρι», «Αιματοβαμμένο έθνος». Ασχολήθηκε επίσης µε τον κινηµατογράφο τόσο ως σκηνοθέτης όσο και ως σεναριογράφος. Υπήρξε µέλος της Αµερικανικής Ακαδηµίας Τεχνών και Γραµµάτων. Πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα σε ηλικία 77 ετών την 1η Μαΐου 2024.

Βρείτε το στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σας, ή όπου αλλού σάς αρέσει να προμηθεύεστε τα βιβλία σας.

* * *

Το Ημερολόγιο κυκλοφορεί τρεις φορές την εβδομάδα: κάθε Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή. Τις Κυριακές, η στήλη μεταμορφώνεται στο Βιβλίο της Εβδομάδας. Ειδικά για τις τρεις πρώτες εβδομάδες του Δεκεμβρίου, βγαίνουμε κάθε μέρα με μία πρόταση ανάγνωσης. Στείλτε μας μέιλ αν θέλετε να μας πείτε ή να μας ρωτήσετε κάτι — οτιδήποτε. Σας ευχαριστούμε πολύ.