«Τα κύματα» της Βιρτζίνια Γουλφ: Ένα βιβλίο «παιχνίδι», όχι μυθιστόρημα

«Τα κύματα» της Βιρτζίνια Γουλφ κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Συρτάρι σε μετάφραση Άννας Βασιάδη. Το μυθιστόρημα γράφτηκε το 1931 και θεωρείται το πιο πειραματικό βιβλίο της Βρετανίδας μοντερνίστριας: αποτελείται από διφορούμενους μονολόγους έξι χαρακτήρων – του Bernard, της Susan, της Rhoda, του Neville, της Jinny και του Louis, ενώ υπάρχει κι ένας έβδομος, ο Percival, που αναφέρεται αλλά δεν μιλάει με τη δική του φωνή. Σε δημοσκόπηση του 2015 που διεξήγαγε το BBC, «Τα κύματα» ψηφίστηκαν ως το 16ο σπουδαιότερο βρετανικό μυθιστόρημα στην ιστορία. Η Γουλφ ακολουθεί τους έξι αφηγητές από την παιδική τους ηλικία μέχρι την ενηλικίωση: ο υποψιασμένος αναγνώστης ίσως αναγνωρίσει στους μυθοπλαστικούς αυτούς χαρακτήρες πρόσωπα που γνώριζε η συγγραφέας – τον Ε. Μ. Φόρστερ, τον Τ. Σ.Έλιοτ, τον Λύτον Στράτσι, τη Mary Hutchinson (μέλος του κύκλου του Μπλούμσμπερι), την αδελφή της Woolf, Vanessa Bell. Η Rhoda, που είναι γεμάτη αμφιβολίες για τον εαυτό της, άγχος και κατάθλιψη, μοιάζει με την ίδια τη Γουλφ, ενώ ο Πέρσιβαλ, εν μέρει βασισμένος στον αδερφό της, Τόμπι Στίβεν, πεθαίνει στη μέση του μυθιστορήματος, ενώ βρίσκεται σε αποστολή στην Ινδία.

«Τα κύματα» θολώνουν τα όρια μεταξύ πεζογραφίας και ποίησης. Η αφήγηση ρέει ανάμεσα στους έξι εσωτερικούς μονολόγους, αναδεικνύοντας την ιδέα ότι πρόκειται για όψεις της ίδιας συνείδησης. Η Γουλφ χαρακτήριζε το βιβλίο «παιχνίδι», όχι μυθιστόρημα. Η Mαργκερίτ Γιουρσενάρ –σπουδαία συγγραφέας, λιγότερο σπουδαία μεταφράστρια– το μετέφρασε στα γαλλικά μέσα σε διάστημα δέκα μηνών το 1937. Όταν γνώρισε τη Βιρτζίνια Γουλφ, επιβεβαίωσε την άποψή της ότι ήταν ανάμεσα στους τέσσερις ή πέντε σπουδαίους βιρτουόζους της αγγλικής γλώσσας κι ότι το έργο της θα άντεχε στο πέρασμα του χρόνου. Αν και «Τα κύματα» δεν είναι ένα από τα πιο γνωστά έργα της Βιρτζίνια Γουλφ, χαίρει μεγάλης εκτίμησης. Ο μελετητής της λογοτεχνίας Frank N. Magill το κατέταξε ως ένα από τα 200 καλύτερα βιβλία όλων των εποχών στο βιβλίο αναφοράς, «Masterpieces of World Literature», ενώ στην εφημερίδα The Independent, η Βρετανίδα συγγραφέας Amy Sackville έγραψε ότι «ως αναγνώστρια, ως συγγραφέας, επιστρέφω συνεχώς στα “Κύματα”, για τον λυρισμό του, τη μελαγχολία, την ανθρωπιά».

Ο τραγουδιστής του Glam Rock της δεκαετίας του 1970 Steve Harley έγραψε ένα κομμάτι με τίτλο «Riding The Waves (For Virginia Woolf)» με πολλούς στίχους βγαλμένους από το βιβλίο.