- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Θα γίνουμε σκλάβοι των ρομπότ;
Μια ενδιαφέρουσα μελέτη του ΔΙΚΤΥΟΥ για την «Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση»
Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση οδηγεί την ανθρωπότητα στο κατώφλι μιας εποχής κατά την οποία όλο και πιο εξελιγμένα ρομπότ, bots, ανδροειδή και άλλες εκφάνσεις τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να πυροδοτήσουν μια νέα Βιομηχανική Επανάσταση, η οποία είναι πιθανό να μην αφήσει ανέγγιχτο κανένα κοινωνικό στρώμα. Είναι καιρός λοιπόν να ανοίξει η συζήτηση για τη νέα εποχή, να διαπιστωθούν οι προκλήσεις και να διαμορφωθούν οι κατάλληλες πολιτικές. Το άνοιγμα της καίριας αυτής κουβέντας επιχειρείται από το ΔΙΚΤΥΟ, που τη μελετά πρώτο από όλα τα ιδρύματα και τους φορείς στην Ελλάδα διερευνώντας τις οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις, αναζητώντας πολιτικές που θα αντιμετωπίσουν δημιουργικά τις νέες προκλήσεις.
Όπως εύστοχα επισημαίνει η Άννα Διαμαντοπούλου, Πρόεδρος του Δικτύου για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη, προλογίζοντας το πόνημα του Διευθυντή του Δικτύου, Γιάννη Μαστρογεωργίου, αυτός ο ίσως ασαφής –προς το παρόν– όρος μάς αφορά όλους. «Γυναίκες, άντρες, φοιτητές, εργαζόμενους, άνεργους, επιχειρηματίες και κυρίως εκπαιδευτικούς και πολιτικούς». Όσους δηλαδή πρέπει να κατανοήσουν τις ευκαιρίες και τις απειλές, αξιοποιώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας με όραμα και διάθεση για πρωτοπορία.
Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση, ωστόσο, ενδέχεται να προκαλέσει ανησυχίες όσον αφορά τις επερχόμενες αλλαγές στην αγορά εργασίας με την ολοένα εντονότερη παρουσία της τεχνολογίας και της αυτοματοποίησης. Με τη λειτουργία των ρομπότ στη βιομηχανία, στις υπηρεσίες και στα νοικοκυριά στο επίκεντρο της νέας εποχής, η 4η Βιομηχανική Επανάσταση συνδυάζει –με μεγαλύτερη ταχύτητα και επιτυγχάνοντας συγκλονιστικά αποτελέσματα– την επιστήμη των δεδομένων (Data Sc ience) και την τεχνητή νοημοσύνη (Artificial Intelligence). Η κατανόηση του πυρήνα της καθιστά σαφή την ύπαρξη όχι μόνο των απειλών, αλλά και των ευκαιριών. Κάθε κοινωνία έχει το χρέος να μελετήσει αυτές τις τεχνολογικές εξελίξεις ώστε να προετοιμαστεί για τη δημιουργική υποδοχή τους, προκειμένου να μην τεθεί υπό την παθητική κυριαρχία τους.
Μύθοι και δεδομένα για την αγορά εργασίας
Αυτό που τρομάζει περισσότερο τον σύγχρονο άνθρωπο είναι οι επερχόμενες συνέπειες στην αγορά εργασίας. Κυρίως αυτές είναι που απασχολούν τη μελέτη του Δικτύου, καταλαμβάνοντας μεγάλο μέρος των 11 επιμέρους κεφαλαίων που επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις, να σκιαγραφήσουν τάσεις και να ανιχνεύσουν προεκτάσεις «ενός μέλλοντος που είναι ήδη παρόν».
Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα «ελάχιστα επαγγέλματα –λιγότερο από 5%– είναι σήμερα υποψήφια για πλήρη αυτοματοποίηση. Όμως σχεδόν όλα τα επαγγέλματα ενδέχεται να αυτοματοποιηθούν εν μέρει, δεδομένου ότι ένα σημαντικό ποσοστό των δραστηριοτήτων τους θα μπορούσε να αυτοματοποιηθεί».
Κι ενώ υπολογίζεται ότι το 50% των εργασιών που εκτελούν οι άνθρωποι παγκοσμίως θα μπορούσε να αυτοματοποιηθεί με την προσαρμογή των τεχνολογιών που ήδη υπάρχουν σήμερα, οι μηχανές δεν φαίνεται να οδηγούν απαραίτητα σε αύξηση της ανεργίας. Η πεποίθηση αυτή αποτελεί μία από τις παλαιότερες οικονομικές αυταπάτες, σύμφωνα με τον Γ. Μαστρογεωργίου, ο οποίος επισημαίνει ότι «όποτε υπήρξε ιστορικά μια περίοδος υψηλής ανεργίας, ένας βολικός αποδιοπομπαίος τράγος ήταν η τεχνολογία».
«Η αλήθεια είναι ότι άλλες θέσεις εργασίας χάνονται κι άλλες δημιουργούνται». Αναγκαστικά κάποιοι θα βρεθούν σε μια «τράνζιτ περιοχή απασχόλησης» και θα κληθούν να βρουν αλλού δουλειά, ενώ άλλοι θα βρεθούν ευνοημένοι από τη δημιουργία νέων επαγγελμάτων. Το ζήτημα είναι ότι ενώ παραδοσιακά οι μηχανές αυξάνουν την παραγωγή, η φύση της εργασίας αλλάζει και δεν είναι σαφής ο τρόπος με τον οποίο το ανθρώπινο κεφάλαιο θα προσαρμοστεί.
Δηλαδή οι εργαζόμενοι χαμηλών δεξιοτήτων των οποίων το επάγγελμα θα αυτοματοποιηθεί, ίσως δεχθούν μειώσεις μισθών και αναγκαστική μετακίνηση σε νέους κλάδους, για τους οποίους ενδεχομένως θα υπολείπονται εκπαίδευσης.
Νέες λοιπόν προκλήσεις προκύπτουν για το σύστημα εκπαίδευσης και κοινωνικής πρόνοιας, οι οποίες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με προγράμματα επανένταξης ενός μεγάλου αριθμού εργαζομένων. Τα συστήματα εκπαίδευσης θα πρέπει να εξελιχθούν ώστε να είναι έτοιμα να ανταποκριθούν στις αλλαγές στον χώρο εργασίας, ενώ όλοι οφείλουν να αναπτύξουν ευστροφία, ανθεκτικότητα και ευελιξία, δεδομένου ότι οι εργασίες όλων θα αλλάξουν σε κάποιο βαθμό.
Πόσο πιθανό είναι να γίνουμε σκλάβοι των μηχανών;
Η απάντηση στο ερώτημα του Στίβεν Χόκινγκ έγκειται στον καθορισμό στόχων, όπως τη δημιουργία του νομικού οπλοστασίου για την προσαρμογή της εποχής στην τεχνητή νοημοσύνη. Είναι απαραίτητη η δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου που να ρυθμίζει νέα ζητήματα νομικής, αξιακής και πολιτικής προέκτασης που θα ανακύψουν, καταλήγει η μελέτη του Δικτύου.
Συμπερασματικά, η μελέτη του Γ. Μαστρογεωργίου κατορθώνει να παρουσιάσει ένα ζήτημα τεχνικά, οικονομικά, θεσμικά, αλλά και πολιτικά σύνθετο με απλό τρόπο και σε λίγες σελίδες και μας θυμίζει πως κάθε μεγάλη αλλαγή προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες σ’ όσους αποδεικνύονται προνοητικοί, εγκυμονεί όμως κινδύνους αν επιλέξουμε να βασιζόμαστε σε μύθους.
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η αυτοβιογραφία της καλύπτει μια πληθώρα θεμάτων της ζωής της με τον ίδιο ωμό, ευθύ, χιουμοριστικό και συχνά σοκαριστικό τρόπο.
«Playlist»: Το νέο ψυχολογικό θρίλερ του Sebastian Fitzek κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις Εκδόσεις Διόπτρα
Η άφθαρτη ιεροτελεστία του χειρόγραφου
Η ποιητική συλλογή κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα
Ντιπ τίποτα δεν μου έμαθαν οι έρωτες, εμένα προσωπικά – αλλά στη Δήμητρα Ζάφειρα έμαθαν διάφορα πράγματα, τα οποία μοιράζεται μαζί μας με το χρήσιμο, τελικά, βιβλίο της.
Η Μάγκυ Κριθαρέλλη έγραψε ένα βιβλίο για τον καπνό, την ιστορία του, και την σύνδεσή του με την Ιστορία της Καβάλας
Burnout: Τι είναι, ποιους χτυπάει, και πώς μπορούμε να απαλλαγούμε από αυτό
Το βιβλίο «Μια βόλτα ρε γαμώτο, μια βόλτα να με κάψει ο Μάρτης – Ιστορίες από το παράθυρο» είναι μικρό αλλά με μεγάλη ψυχή
Το Βιβλίο της Εβδομάδας, από τις Εκδόσεις Ίκαρος
Βιβλία για κάθε διάθεση: από επιστημονική φαντασία μέχρι βαθιά ανθρώπινες ιστορίες
Η woke ιστορία του Μεσαίωνα από δύο Αμερικανούς ιστορικούς
Τελετουργικές δολοφονίες με αναφορές στα παραμύθια του Άντερσεν συγκλονίζουν την Ευρώπη στο πρώτο μέρος της Τριλογίας των Δολοφόνων
Με το μυθιστόρημα «Η Βιβλιοθήκη των Ανήσυχων Κόσμων» συμμετέχει ενεργά στη συζήτηση για τα οφέλη και τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης και προσφέρει άφθονο υλικό για σκέψη
Ένα βιβλίο για τις ανθρώπινες σχέσεις και την εξουσία που μπήκε στα best seller από τον πρώτο κιόλας μήνα
Λίγα λόγια για ένα μυθιστόρημα που δεν μοιάζει με κανένα άλλο (μετάφραση Δέσποινα Κανελλοπούλου, 320 σελίδες, Εκδόσεις Δώμα)
Mοιράζεται σκέψεις της με αφορμή την έκδοση του «Goatsong»
Το Βιβλίο της Εβδομάδας, από τις Εκδόσεις Ίκαρος
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.