Δημήτρης Λιγνάδης: Στοίχημα οι 1.500 θεατές σε κάθε παράσταση

Έχεις πάει στο Πάνθεον; Νομίζεις. Ο ναός της νύχτας που ήξερες μεταμορφώθηκε σε Pantheon Τheater, ένα θεαματικό υπερθέατρο, και ο Δημήτρης Λιγνάδης, ο νέος καλλιτεχνικός σύμβουλος, έχει βάλει στοίχημα να φέρνει 1.500 θεατές καθημερινά σε κάθε παράσταση.

Πέρυσι συνεργάστηκα με τον Σάκη Ρουβά στις Βάκχες. Γίναμε φίλοι και συζητώντας μου είπε «θα ήθελα να κάνω κάτι διαφορετικό του χρόνου, κάτι που απευθύνεται σε παιδιά αλλά να είναι αρχαιόθεμο». Πρέπει να πω πως όσοι έρχονται σε επαφή με τα αρχαία κείμενα παθαίνουν μια είδους αρχαιοπληξία. Ο Σάκης είχε δέσμευση με το Πάνθεον, και αυτός ήταν που μου είπε πως ο παραγωγός του Γιάννης Παπαθεοχάρης θα το μετέτρεπε σε θέατρο. Έτσι βρέθηκα να έχω την επίβλεψη του «Ηρακλή» με τον Απόλλωνα Παπαθεοχάρη. Εδώ μου έγινε η πρόταση να εμπλακώ συνολικά στο χώρο περισσότερο. Ένα συνοικέσιο ήταν, λοιπόν. Δεν απώλεσα ούτε την ιδιότητα του ηθοποιού ούτε αυτή του σκηνοθέτη. Στο Εθνικό θα σκηνοθετήσω φέτος το «Κρίμα που είναι πόρνη».

Δεν νομίζω πως ένας καλλιτέχνης είναι ειλικρινής αν το παίζει σοβαροφανής, εκτός αν τη σοβαροφάνεια την παίζει ως ρόλο. Όλοι μας παίζουμε ρόλους ακόμα και στη ζωή μας. Με όλο το ρίσκο θα πω πως τη θεατρική πράξη την αντιμετωπίζω ως παιχνίδι, άρα λίγο επιπόλαια και με μια ελαφράδα. Ξέρουμε πως όλοι βρισκόμαστε σ’ ένα σούπερ μάρκετ, απλά εκεί υπάρχει και το ράφι με τα αγνά και βιολογικά προϊόντα. Βλέπεις, με το που χηρεύει ένα είδος αμέσως θα τοποθετήσουμε στο ράφι κάποιον άλλο κι ας έχει να επιδείξει μόνο μισή καλλιτεχνική δουλειά. Όλα είναι στο παιχνίδι.

Νομίζω πως όλα αυτά τα οποία κάνω –τα οποία και θα κριθούν εκ του αποτελέσματος, άρα πολύ αργότερα– τα κάνω νομίζοντας πως έτσι πολεμάω το χρόνο. Προσπαθώ να διατηρηθώ σε μια ψυχική νεότητα. Το μυαλό μου αντιμετωπίζει όλο αυτό ως κάτι φαραωνικό, η ψυχή μου όμως το αντιμετωπίζει με μια φιλοπαίγμονα διάθεση. Μου προκαλεί δημιουργική περιέργεια το ότι καλούμαι να μεταμορφώσω το Πάνθεον σ’ ένα θεατρικό χώρο, όπου το θέατρο το αντιμετωπίζω με μια διασταλτική έννοια. Το βλέμμα μου είναι στον ουρανό αλλά τα πόδια μου πατούν πάρα πολύ γερά στη γη. Δεν είμαι χαζός, αλλά ονειροπόλος. Δεν μπορεί ένας χώρος Χ να μεταμορφωθεί σε ελάχιστο χρόνο σε Ψ. Σε κανένα τομέα δεν γίνονται τέτοιες μεταμορφώσεις. Ξέρω πολύ καλά πως η δημιουργία είναι ένα κλάσμα. Στον αριθμητή είναι οι επιθυμίες και στον παρανομαστή οι δυνατότητες. Θέλω αυτό σε σχέση με αυτά που μπορώ. Αυτό το κλάσμα πρέπει πάντοτε να διαχειριστούμε. Το ζητούμενο είναι να βάλω ένα λιθαράκι βάθους σ’ ένα μέρος που απαιτεί το εύρος.

Μπρόντγουέι δεν μπορούμε να γίνουμε. Αφενός γιατί δεν είμαστε Αμερική και αφετέρου γιατί πάντα υπάρχει η παράμετρος της Ψωροκώσταινας. Αν πας να κάνεις το πρώτο θα φανείς βλαχοδήμαρχος. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως πρέπει να επηρεαστείς από το δεύτερο. Για μένα ο άξονας είναι και παραμένει το κλάσμα που ανάφερα. Δεν θα κάνω το «Βίκτωρ Βικτώρια», αλλά το «Β;iκτωρ Βικτώρια στο Πάνθεον». Έχει σημασία αυτό που λέω. Θα κάνω ένα θέαμα που θα προσελκύει 1.500 θεατές για ένα μήνα κάθε μέρα σ’ ένα χώρο που δεν καλείται πολιτιστικός. Ευάγωγο και εύληπτο πρέπει να είναι αυτό που θα προσφέρω για να έρθει κόσμος. Και την Επίδαυρο όταν ζητήσω ξέρω πως ζητάω ένα θέατρο 10.000 θέσεων. Όπου στις θέσεις θα κάθονται ένας τσοπάνης, η Νόνικα Γαληνέα, ένας θεατρολόγος, δύο έφηβοι, η μάνα μου, είκοσι τουρίστες, ένας φαντάρος, μια τρανσέξουαλ... Αυτό σημαίνει πως θα κάνω μια παράσταση που θα απευθυνθεί σε 10.000 κόσμο.

Με αφορά ο μέσος όρος κι αυτό που κάνω θέλω να έχει τη λογική του κρεμμυδιού. Η εξωτερική στοιβάδα θέλω να ικανοποιεί τους πάντες και πλησιάζοντας στον πυρήνα να αφήσει ικανοποιημένο και τον πιο μυημένο.

Άραγε πρέπει πάντα να ασχολούνται με τα είδη οι απολύτως ειδικοί; Δεν έχει αξία όμως ο πειραματισμός; Το ομολογώ, το μιούζικαλ δεν το κατέχω. Αυτή η ένδεια μπορεί να με δυσκολέψει από τη μια γιατί πρέπει να κάτσω και να μάθω – κι εδώ πήρα τους καλύτερους του είδους δίπλα μου για να βοηθήσουν. Από την άλλη όμως μου δίνει μια ελευθερία –όχι ασυδοσία– να ψαύσω ένα είδος που δεν γνωρίζω. Όπως εγώ πρέπει να πείσω το μιούζικαλ πως θα το κάνω καλά, πρέπει κι εκείνο να με πείσει πως θα μ’ αρέσει. Συνήθως κάνουμε καλύτερο έρωτα με κάποιον που δεν γνωρίζουμε και κυρίως δεν είμαστε ερωτευμένοι. Γιατί τον έρωτα τον τοποθετείς ψηλά και δεν θέλεις να τον αγγίξεις μη τυχόν και τον καταστρέψεις. Όταν δεν θαυμάζεις, αλλά κινείσαι μόνο από έλξη και πόθο, τότε μπορεί να το κάνεις καλύτερα. Πάντως, ναι, χρειάζεται πνευματική πανοπλία και ψυχική ελαφράδα για να προσεγγίζεις το κάθε είδος.

Όταν ανέλαβα το Πάνθεον είχε ήδη κλειστεί το έργο του Νίκου Καρβέλα με πρωταγωνίστρια την Άννα Βίσση. Εγώ έπρεπε να φτιάξω το υπόλοιπο παζλ. Και ήταν μονόδρομος να δω στο Πάνθεον θεάματα που συνδυάζουν τη μουσική με το θέατρο. Το σίγουρο είναι πως δεν μου αρέσει να χρησιμοποιήσω για το Πάνθεον τη λέξη πολυπολιτισμικός χώρος. Την έχω βαρεθεί αυτή τη λέξη. Πρόκειται για ένα θεαματικό θέατρο που έχει μαζική απεύθυνση και σε ό,τι παρουσιάζει δεν θα χαθεί το βάθος.

Θα καταθέσω την αλήθεια μου μέσα σε μια πραγματικότητα, τίποτα περισσότερο, και καμία σχέση με ψυχούλες. Δεν φοβάμαι καθόλου τη λέξη διασκέδαση γατί σε ό,τι κάνω θέλω να διασκεδάζω. Θέλω τη χαρά, ακόμα κι αν παθαίνω καταθλίψεις και πανικούς, τους οποίους και πραγματικά παθαίνω. Ο ψυχίατρος θα μου πει πως αυτή η χαρά είναι επίπλαστη και απλά βουλώνει ένα ψυχιατρικό κενό, ο θεολόγος θα μου υπογραμμίσει την έλλειψη του Θεού, ο κοινωνιολόγος τα δικά του, ο σεξολόγος... Δεν με ενδιαφέρει, εγώ κυνηγάω τη χαρά και εύχομαι το αποτέλεσμα να με δικαιώσει.

Δεν είμαι ένας υπεράνω. Με νοιάζει και ζω για τη γνώμη του κόσμου. Μόνο που οι δικές μου επιθυμίες κατά τι έχουν για μένα μεγαλύτερη αξία από τη γνώμη. Και όταν αναφέρομαι σε κόσμο εννοώ στους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω μου. Λαμβάνω υπόψη τη γύρω μου πραγματικότητα. Στην ουσία κάνω αυτό που θέλω εγώ, αλλά με σκοπό να σας κερδίσω. Είναι κάτι που σπάνια το ομολογούμε.

Info: Pantheon Τheater, Πειραιώς 166, Ταύρος, 210 3471111. Πρόγραμμα: «Σιρανό ντε Μπερζεράκ», σκην.: Γιάννης Κακλέας (από 17/10). «Ηρακλής, Οι 12 άθλοι», σκην.: Απόλλωνας Παπαθεοχάρης (aπό Νοέμβριο). «Οι καμπάνες του Edelweiss», σκην.: Γιάννης Κακλέας (από Ιανουάριο). «Βίκτωρ Βικτώρια», σκην.: Δημήτρης Λιγνάδης (από Μάρτιο).