Ιστοσελίδες ντοπαμίνης: Είναι αυτή η λύση στον εθισμό μας;

Μπορεί κάποιος πλέον, με ασύλληπτη ευκολία, να αγοράσει ό,τι θέλει, όποτε θέλει, και να το έχει από λίγα λεπτά αργότερα έως λίγες ημέρες μετά. Η δυνατότητα αυτή, οι ατελείωτες επιλογές, όπως και η έκθεσή μας σε άπειρα προϊόντα μέσω διαφημίσεων ή έμμεσων προωθήσεων από ανθρώπους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχει μετατρέψει το online shopping σε ένα είδος εθισμού και τη διαδικασία καθεαυτή της αναζήτησης και αγοράς σε μία δόση ντοπαμίνης για τον οργανισμό μας, η οποία μας κρατά κατά κάποιο τρόπο δέσμιους.

Με εξαίρεση τα τρόφιμα ή τα απορρυπαντικά και καθαριστικά για το σπίτι, αν σταματούσαμε όλοι σήμερα να ψωνίζουμε, είναι αμφίβολο αν πραγματικά θα χρειαζόμασταν κάτι, τουλάχιστον για το επόμενο έτος. Και αυτό ισχύει για ένα τεράστιο ποσοστό ανθρώπων που ζουν όχι μόνο στη Δύση αλλά και στην Ανατολή.

Στην Ασία, ωστόσο, και πιο συγκεκριμένα στη Νότια Κορέα, ο εθισμός στις διαδικτυακές αγορές και ιδιαιτέρως στις εφαρμογές αποστολής φαγητού, τύπου Wolt ή e-food, έχουν οδηγήσει στη δημιουργία ιστοσελίδων που ονομάζονται dopamine sites — ιστοσελίδες δηλαδή οι οποίες προσομοιάζουν τη διαδικασία online αγορών, διαφόρων ειδών, ώστε να δίνουν στον χρήστη την ψυχολογική ικανοποίηση και «ανακούφιση» μιας αγοράς και, ως εκ τούτου, μιας μικρής δόσης ντοπαμίνης, χωρίς όμως την πραγματική αγορά, χωρίς να ξοδέψουν χρήματα και χωρίς την αποστολή των προϊόντων.

Μια πολύ γνωστή τέτοια εφαρμογή είναι η FoodNeverComes, που κυριολεκτικά σημαίνει «το φαγητό δεν έρχεται ποτέ», στην οποία ένας χρήστης μπορεί να περιηγείται σε διάφορα μενού εστιατορίων, να βάζει προϊόντα στο καλάθι του, να κάνει τροποποιήσεις, να εισάγει τη διεύθυνση και τον τρόπο πληρωμής, ακόμα και να παρακολουθεί τον κούριερ καθώς φέρνει —υποτίθεται— το φαγητό στην πόρτα του, χωρίς όμως να δίνει χρήματα και, βεβαίως, χωρίς να έρχεται κανένα προϊόν στην πόρτα του.

Η επιστήμη πίσω από την ιδέα βασίζεται στο γεγονός ότι η ντοπαμίνη απελευθερώνεται στον εγκέφαλο εν αναμονή μιας ανταμοιβής και όχι όταν αυτή λαμβάνεται. Αυτό σημαίνει ότι τη μεγαλύτερη αίσθηση ικανοποίησης τη λαμβάνουμε σωματικά με το πάτημα του κουμπιού «αγορά» ή «buy now» και ίσως αυτό το βήμα είναι πιο ευχάριστο ακόμα και από την ίδια την αγορά καθεαυτή ή το πραγματικό προϊόν που θα λάβουμε λίγες μέρες μετά.

Το FoodNeverComes δημιουργήθηκε από έναν Νοτιοκορεάτη προγραμματιστή ονόματι Malhee, ο οποίος μοιράστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι του ήρθε η ιδέα μία νύχτα κατά την οποία ανοιγόκλεινε εμμονικά εφαρμογές παράδοσης φαγητού. Κάτι που ξεκίνησε σαν αστείο του έδωσε εντέλει την ικανοποίηση αυτής της επιθυμίας του να παραγγείλει κάτι και είδε την επιθυμία του να εκπληρώνεται χωρίς καν να ολοκληρωθεί πραγματικά η πράξη.

Σχετικό Άρθρο

Πολιτικη & Οικονομια Gen Z: Μία γενιά που δεν εγκαταλείπει την πολιτική, αλλά τους παραδοσιακούς της θεσμούς

A.V. Guest 11.06.2026, 16:27

Όλοι έχουμε αγοράσει κάτι που εννοείται δεν χρειαζόμασταν και κάποιες φορές δεν θέλαμε καν, απλά και μόνο επειδή βαριόμασταν, επειδή το είδαμε και το ζηλέψαμε ή επειδή είχαμε δει κάποιον άλλον να το έχει και η ικανοποίηση της αγοράς διήρκεσε αυτά τα λίγα λεπτά μέχρι να ολοκληρώσουμε την παραγγελία ή, αν ήμασταν σε φυσικό κατάστημα, μέχρι να φτάσουμε σπίτι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα για τέτοιου είδους αγορές είναι οι εφαρμογές τύπου Temu ή Shein, οι οποίες πουλάνε κυριολεκτικά ό,τι μπορούμε να φανταστούμε σε μερικές φορές αστεία χαμηλές τιμές, και αυτό «μπερδεύει» τον υπολογισμό των χρημάτων που ξοδεύουμε.

Οι ιστοσελίδες αυτές έχουν σχολιαστεί και κατακριθεί αρκετά και παρομοιάζονται συχνά με μία μπύρα χωρίς αλκοόλ για αλκοολικούς ή περιγράφονται ως μία γενικά θλιβερή κατάληξη της κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε σαν είδος. Για άλλους, βέβαια, είναι μια έξυπνη λύση η οποία βοηθάει —κυρίως οικονομικά, αλλά και ψυχολογικά— όσους είναι πραγματικά εθισμένοι στις αγορές.

Η αλήθεια είναι ότι δύο πράγματα μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα και, στην προκειμένη περίπτωση, φαίνεται να ισχύουν όλα τα παραπάνω. Εάν διαβάζοντας για αυτή τη λύση, ωστόσο, κάποιος θεωρεί ότι θα τη χρησιμοποιούσε, ίσως να πρέπει να θέσει και κάποια άλλα ερωτήματα στον εαυτό του.