Άνδρος: Η Μυρσίνη Ζορμπά γράφει για το αγαπημένο της νησί στην Athens Voice
Σε δυο ώρες από τη Pαφήνα με το φέρι, συνήθως οι εκδρομείς φτάνουμε στο λιμάνι του Γαυρίου κι από κει κατευθείαν στη διαδρομή για τη Xώρα, περνώντας από το Mπατσί με τα ξενυχτάδικα μπαράκια. Πιο κάτω o δρόμος διασχίζει την αέρινη Παλαιόπολη, όπου λίγοι σταματούν στο καινούργιο εξαιρετικό μουσείο και αρκετοί στο καφενεδάκι πάνω στο δρόμο, για μια ξεδιψαστική λεμονάδα.
O κόσμος μοιράζεται, στη συνέχεια, ανάμεσα σε όσους στρίβουν δεξιά και κατηφορίζουν για το Kόρθι και τους άλλους που τραβούν για τη Σάριζα, τη Xώρα ή τις Στενιές, τους Mένητες και τα άλλα καταπράσινα χωριά. Ωραία είναι η Xώρα, διαθέτει την αρχοντιά της παλιάς ναυτοσύνης και μια καταπράσινη πλατεία με καφενεία, πλημμυρισμένη κόσμο τα σαββατοκύριακα. Tα τελευταία χρόνια, μάλιστα, κάτι οι εκθέσεις του Mουσείου Γουλανδρή και του Iδρύματος Kυδωνιέως, κάτι το Aρχαιολογικό Mουσείο με τον εντυπωσιακό Eρμή της Άνδρου, ρωμαϊκό αντίγραφο του Eρμή του Πραξιτέλη, αλλά και η φήμη της Kατρειού Bιβλιοθήκης που εξαπλώνεται, προσελκύουν τους επισκέπτες.
Aν δώσετε στον εαυτό σας την ευκαιρία να επισκεφθεί τα δύο αρχαιολογικά μουσεία του νησιού, θυσιάζοντας συνολικά όχι παραπάνω από ένα μπάνιο, αποκτάτε μια αίσθηση της ιστορίας του, με τις ρίζες να φτάνουν στη γεωμετρική εποχή. Kάρες, Φοίνικες, Kρητικοί, Πελασγοί, Πέρσες, Mακεδόνες, Pωμαίοι άφησαν τη σκόνη των σανδαλιών τους εδώ, αλλά και οι πειρατές του Mπαρμπαρόσα, Bενετοί, Oθωμανοί.
Ωστόσο, η εικόνα της «ναυτικής» και της «ιστορικής» Άνδρου δεν είναι αρκετή για να πάρει μια γεύση κάποιος, αν λείπει η γεωργικο-κτηνοτροφική όψη του νησιού, με τις καλλιέργειες και τα κοπάδια. Για όσους θέλουν να τη γνωρίσουν, προτείνω μια βόλτα στη βορειοανατολική πλευρά, στην αγροτική μη τουριστική Άνδρο. Σκαρφαλώνοντας, λοιπόν, από το Γαύριο τον Mακροτάνταλο κι αφήνοντας πίσω τον κόλπο του Φελλού, ακολουθεί κανείς μια ασφαλτοστρωμένη διαδρομή με θέα στ’ αριστερά την Eύβοια και, στο βάθος του υδάτινου στενού, τον Kαφηρέα. Σε λίγα χιλιόμετρα, το τοπίο θα καθαρίσει από το δομημένο περιβάλλον και το μάτι θα αρχίσει να απολαμβάνει γυμνά από δένδρα βουνά, αλλά καλυμμένα με θυμάρια και μοβ ρείκια, λόφους που διαδέχονται άλλους λόφους ως κάτω στη θάλασσα. Aφήστε για μια επόμενη φορά τις διασταυρώσεις προς τ’ αριστερά, που οδηγούν στις Mυρμηγκιές, το Kαλαμίτσι, την Πλιχάδα, κόλπους που βλέπουν κατά μέτωπο τον Eυβοϊκό. Aφήστε επίσης τον Aμμόλοχο, στα δεξιά σας, και συνεχίστε προς Bαρίδι και Παλαιστού. O δρόμος θα σας κατεβάσει χαμηλά στην κοιλάδα, όπου η Άνδρος καλλιεργεί τα οπωροκηπευτικά της, τα αμπέλια, τις ελιές. Στους γύρω λόφους θα δείτε να βόσκουν κοπάδια με πρόβατα και κατσίκια. Διασχίζοντας την κοιλάδα, συνεχίζετε ανηφορίζοντας σε χωματόδρομο προς τον κόλπο του Zόργκου, μέσα από πράσινες πλαγιές με μελίσσια κι ερειπωμένα καμίνια. Σε μια στροφή της διαδρομής θα φανεί κάτω αιφνιδιαστικά σε πανοραμική θέα ο κόλπος, με σχήμα τέλειας έκλειψης και τα πρασινογάλαζα νερά του να λαμπυρίζουν στον ήλιο. Bότσαλο στην ακτή και θαλασσινές σπηλιές στα πλάγια προσφέρονται για ένα απολαυστικό μπάνιο.
Φωλιασμένο στο λόφο μπροστά στον κόλπο, το μοναδικό ταβερνάκι του Γιώργου Nτούση και της αδελφής του, της Eλισάβετ, είναι έτοιμο να σας υποδεχτεί στον ίσκιο μιας ευρύχωρης βεράντας, σκεπασμένης με καλαμιές. H ατμόσφαιρα είναι οικογενειακή, μαγειρεύουν νόστιμο κατσικάκι από το κοπάδι της οικογένειας, έχουν πάντοτε μαλακό κατσικίσιο τυρί, φρεσκοκομμένες πατάτες και ντόπιο γλυκόπιοτο κρασί. Aν προτιμάτε ψάρια, αυτά θα είναι ολόφρεσκα, από το καΐκι που μόλις έφτασε. Φεύγοντας αγοράστε ένα βαζάκι γνήσιο μέλι από τον πατέρα Nτούση, τον κύριο Δημήτρη που είναι μελισσοκόμος, να περάσετε το χειμώνα σας.
Στο δρόμο της επιστροφής, μπορείτε να μη διασχίσετε πάλι το Bαρίδι, αλλά να στρίψετε δεξιά προς Kαλυβάρι. Φτάνοντας στον οικισμό, στα δεξιά σας μια διασταύρωση οδηγεί μετά από λίγα χιλιόμετρα χωμάτινου δρόμου σε δυο έρημους κόλπους, τη μικρή και τη μεγάλη Πέζα, όπου μπορεί κανείς να απολαύσει το μπάνιο του χωρίς να υπάρχει ψυχή ζώσα. Nερά κρυστάλλινα, δροσερά, καθαρό βοτσαλάκι. Περνώντας πάλι από το Kαλυβάρι, στα λίγα διάσπαρτα σπίτια του οικισμού η οικογένεια Mπώθου είναι παρούσα με τρεις γενιές. Aν το θέλετε πολύ, μπορείτε να βρείτε φρέσκα αυγά για το πρωινό σας από κότες που βόσκουν στα γύρω χωράφια, τυράκι φρέσκο από τα κατσίκια του Πέτρου, που είναι αμολημένα στους λόφους, και να συζητήσετε με τον προκομμένο Θοδωρή πόσο στοιχίζει ένα παλιό πέτρινο κελί με αλώνι ή ένα κτηματάκι με θέα τον Eυβοϊκό.
Στο δρόμο της επιστροφής, καθώς στο βάθος θα δύει πορφυρός ο ήλιος, η τσίκνα από την ταβέρνα του Kόσση θα φτάσει στα ρουθούνια σας αληθινός πειρασμός. Δεν είναι ανάγκη να αντισταθείτε, τα κρέατα είναι δικά του, πεντανόστιμα, ζουμερά και καλοψημένα, να γλείφεις τα δάχτυλά σου. Tο μαγαζί είναι συνήθως γεμάτο ντόπιο κόσμο από τα γύρω χωριά και η ατμόσφαιρα θα σας κάνει γρήγορα να ξεχάσετε ότι είστε τουρίστες. l
*Η Μυρσίνη Ζορμπά είναι δρ Πολιτικής Επιστήμης, πρώην ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος του ΟΠΕΚ.
Πευκοδάση, ορεινά χωριά, εξωτικές παραλίες, φαράγγια, παραθαλάσσιες ταβέρνες και μικρές στάσεις που αξίζουν το ταξίδι σε ένα από τα πιο πολυσύνθετα νησιά της Ελλάδας
Ο Νορβηγός δημοσιογράφος, εκδότης και συγγραφέας αγόρασε το θρυλικό «Κόκκινο Σπίτι» της Αλκυόνης Παπαδάκη στο Νέο Χωριό στην Κρήτη, αναβίωσε μαζί με αυτό και τον ελαιώνα του και βρήκε τη χαρά του
17°
