«Να πάρουμε πίσω την πόλη»: Μια συζήτηση με τον Αδάμ Μαρκάκη για την Αθήνα που μπορούμε να έχουμε

Η Αθήνα είναι μια πόλη που δύσκολα σε αφήνει αδιάφορο: άλλοτε σε κουράζει, άλλοτε σε εμπνέει και συχνά καταφέρνει να κάνει και τα δύο μέσα στην ίδια μέρα. Για τον Αδάμ Μαρκάκη, η σχέση με την πόλη δεν είναι απλώς βιωματική — είναι και ενεργή. Μέσα από τη διαδρομή του στην Kineo, αλλά και μέσα από το newsletter Take Back the City, προσπαθεί να δει την Αθήνα όχι μόνο όπως είναι, αλλά όπως θα μπορούσε να γίνει.

Σε μια συζήτηση με τον Αδάμ Μαρκάκη που κινείται ανάμεσα στην εμπειρία και τις ιδέες, μιλά για τη μικροκινητικότητα, την καθημερινότητα στον αστικό χώρο και τις αλλαγές —μικρές και μεγάλες— που μπορούν να κάνουν τις πόλεις πιο ανθρώπινες. Χωρίς καταγγελτικό τόνο, αλλά με μια ήσυχη επιμονή ότι η πόλη δεν είναι κάτι δεδομένο, αλλά κάτι που διαμορφώνεται καθημερινά.

Η συζήτηση με τον Αδάμ Μαρκάκη

Διονύσης Μαγουλάς: Αν έπρεπε να περιγράψετε τη σχέση σας με την Αθήνα με μία εικόνα ή μια σκηνή, ποια θα ήταν;

Αδάμ Μαρκάκης: Με τον μικρό μου από πίσω στο ποδήλατο. Διαβάζουμε πινακίδες, ανταλλάσσουμε ιστορίες για όσα βλέπουμε, σταματάμε όπου μας φαίνεται ενδιαφέρον — να δούμε κάτι, να φάμε ή να παίξουμε.

Δ.Μ.: Τι ήταν αυτό που σας έκανε να δείτε την πόλη όχι απλώς ως κάτοικος, αλλά ως κάτι που “χρειάζεται να αλλάξει”;

Α.Μ.: Σίγουρα μέτρησε το ότι έχω ζήσει και ταξιδέψει σε πόλεις όπου οι υποδομές επιτρέπουν μια διαφορετική ποιότητα ζωής. Από περιέργεια άρχισα να διαβάζω για το πώς και γιατί λειτουργούν έτσι. Μέσα από αυτό το διάβασμα κατάλαβα ότι δεν υπάρχει κάποιο ανυπέρβλητο εμπόδιο για να κάνουμε και εμείς βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Δ.Μ.: Πώς γεννήθηκε η ιδέα της Kineo μέσα από την καθημερινή εμπειρία της πόλης;

Α.Μ.: Δεν μου άρεσε ποτέ η οδήγηση μέσα στον αστικό ιστό. Το αυτοκίνητο με έκανε πιο επιθετικό, αγχώδη και εγωιστή — έβγαζε δηλαδή στην επιφάνεια μια εκδοχή του εαυτού μου που δεν ήθελα να είμαι. Όλα αυτά τα συνειδητοποίησα αφού έζησα σε μια πόλη όπου το περπάτημα ήταν ευχάριστο, τα μέσα συνδεδεμένα και στην ώρα τους, και όπου μπορούσα να βρω ό,τι χρειαζόμουν στη γειτονιά μου. Όταν επέστρεψα στην Αθήνα, αποφάσισα να μειώσω τη χρήση του όσο γίνεται. Η απόφαση αυτή με έσπρωξε στην αναζήτηση εναλλακτικών. Μετά από λίγα χρόνια, άρχισαν να εμφανίζονται τα ηλεκτρικά ποδήλατα και πατίνια, οπότε όντας πάντα σε αναζήτηση της καλύτερης λύσης για τις μεταφορές μου άρχισα να διαβάζω για αυτά και να τα χρησιμοποιώ.

Σχετικό Άρθρο

Πολεις Γιατί οι πόλεις είναι η σημαντικότερη τεχνολογία μας

Αδάμ Μαρκάκης 19.03.2026, 12:28

Αυτά τα μέσα — η λεγόμενη μικροκινητικότητα — ωρίμασαν τεχνολογικά στις αρχές της δεκαετίας. Παράλληλα, είχα ήδη μαζέψει χρόνια εμπειρίας στον χώρο των μεταφορών: γνώριζα τον κύκλο ζωής ενός οχήματος και τον τρόπο που λειτουργεί ένα startup. Ο συνδυασμός αυτής της εμπειρίας με την ανάγκη μου για μια πιο ευχάριστη και αποδοτική μετακίνηση ως κάτοικος της Αθήνας οδήγησε στην Kineo.

Δ.Μ.: Τι σας εξέπληξε περισσότερο όταν αρχίσατε να δουλεύετε πάνω στη μικροκινητικότητα στην Ελλάδα;

Α.Μ.: Με εξέπληξε η μεγάλη ποικιλομορφία των χρηστών από την πρώτη κιόλας μέρα. Από 18 έως 65 ετών, σε αναλογία 55-45 άντρες-γυναίκες, από διανομείς μέχρι διοικητικά στελέχη πολυεθνικών και καλλιτέχνες. Κανένας τους δεν χρησιμοποιούσε ποδήλατο πριν. Παρ' όλα αυτά, 3 στους 5 το ενσωμάτωσαν στη ζωή τους μέσα σε έναν μήνα και 1 στους 5 άφησε εντελώς πίσω το αυτοκίνητο. Εκ των υστέρων, η ποικιλομορφία ήταν αναμενόμενη — όλοι ζούμε την ίδια εμπειρία στην πόλη: κίνηση, παρκάρισμα, κόστος ζωής. Το ποδήλατο τα λύνει και τα τρία μονομιάς.

Δ.Μ.: Υπήρξε κάποια στιγμή που νιώσατε ότι “κάτι αλλάζει” στη νοοτροπία των ανθρώπων;

Α.Μ.: Πιστεύω ότι η νοοτροπία είναι συνέπεια των υποδομών (υλικών και άυλων) και των επιλογών που έχουμε, όχι το αντίστροφο. Όσοι δοκίμασαν το ποδήλατο με την Kineo δεν είχαν κάποια συγκεκριμένη νοοτροπία — απλώς πήραν ένα φθηνό λαχείο μήπως και ξεφύγουν από την κίνηση, το παρκάρισμα και το κόστος συντήρησης ενός αυτοκινήτου. Λίγοι μήνες εντατικών αλκοτέστ μείωσαν το ποσοστό θετικών από 8,6% σε 1,3% και τα θανατηφόρα τροχαία στην Αττική κατά 27%. Όταν ταξιδεύουμε στο Άμστερνταμ, την Κοπεγχάγη ή το Παρίσι, όχι μόνο δεν παρκάρουμε στα πεζοδρόμια, αλλά περπατάμε για χιλιόμετρα και κάνουμε ποδήλατο. Δεν χρειάζονται χρόνια εκπαίδευσης και αλλαγής κουλτούρας αλλά στοχευμένες παρεμβάσεις με συνέπεια.

Δ.Μ.: Τι σας ώθησε να ξεκινήσετε το “Take Back the City”;

Α.Μ.: Ποτέ δεν ξεκινάω να γράφω επειδή έχω κάτι να πω, αλλά επειδή θέλω να καταλάβω κάτι. Η σύνθεση διαφορετικών πηγών, ιδεών και δεδομένων σε ένα ενιαίο αφήγημα με βοηθάει σε αυτόν τον σκοπό. Αρχικά αποφάσισα να δημοσιεύσω αυτή τη δουλειά για δύο λόγους: ως μηχανισμό πίεσης προς τον εαυτό μου, ώστε να διαβάζω σταθερά, και ως μηχανισμό επιτάχυνσης της μάθησης — κάποιος που θα σε διαβάσει θα σε διορθώσει, κάποιος άλλος θα προσθέσει στις πηγές σου, κάποιο τρίτο άτομο θα πάει τη σκέψη ένα βήμα παρακάτω.

Σχετικό Άρθρο

Life in Athens Πώς αλλάζει μια πόλη

Αδάμ Μαρκάκης 30.03.2026, 11:42

Δ.Μ.: Τι feedback σας έχει κάνει εντύπωση από τις αντιδράσεις των αναγνωστών;

Α.Μ.: Πόση δίψα υπάρχει για κείμενα αισιόδοξα, πρακτικά και πέρα από ιδεολογικές ταμπέλες. Η βασική δομή του Take Back the City είναι σταθερή: ξεκινάμε από το πρόβλημα, εξηγούμε γιατί μας αφορά, δείχνουμε τι κάνουν άλλοι για να το λύσουν, και καταλήγουμε στο πώς θα μπορούσε να προσαρμοστεί η λύση για εμάς. Σε κάθε βήμα, με δεδομένα.

Δ.Μ.: Ποια είναι μια μικρή αλλαγή στην πόλη που πιστεύετε ότι μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στην καθημερινότητα;

Α.Μ.: Περισσότερο νερό και σκιά σε πλατείες, παιδικές χαρές και αγορές. Λόγω κλίματος, τσιμέντου και έλλειψης πρασίνου, μεγάλο μέρος του δημόσιου χώρου γίνεται άχρηστο για εκατοντάδες ώρες κάθε χρόνο. Με φθηνές και απλές παρεμβάσεις, μπορούμε να δημιουργήσουμε μικροκλίματα που να ανοίγουν αυτούς τους χώρους ξανά για χρήση.

Δ.Μ.: Ποια είναι για εσάς η “καλή πόλη” στην πράξη; Υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρότυπο, που μπορεί να μεταφερθεί ή κάθε πόλη είναι ξεχωριστή και η κάθε λύση διαφορετική;

Α.Μ.: Υπάρχουν κάποιες κοινές αρχές σε κάθε «καλή πόλη»: μεικτές χρήσεις που φέρνουν ζωντάνια, ανθρώπινη κλίμακα, προσβασιμότητα, ασφάλεια, υγεία, προσιτότητα και επαρκές πράσινο. Όμως ο τρόπος που τις πετυχαίνει είναι ξεχωριστός για την καθεμία και πρέπει πάντα να λαμβάνει υπόψη τους κατοίκους, την ιστορία, τη γεωγραφία και την ταυτότητά της.

Δ.Μ.: Αν σκεφτείτε την Αθήνα σε 5–10 χρόνια, τι θα θέλατε να έχει αλλάξει περισσότερο;

Α.Μ.: Στην Αθήνα δεν μπορεί να γίνει τίποτα ουσιαστικό αν δεν μειωθούν τα αυτοκίνητα — αυτά που «κοιμούνται» στους δρόμους και αυτά που κυκλοφορούν. Έχουμε 8-9 αυτοκίνητα ανά 10 κατοίκους, όταν αντίστοιχες πόλεις σε πληθυσμό και πυκνότητα βρίσκονται στο 30% με 50% αυτού του αριθμού. Δεν είναι ιδεολογικό θέμα, αλλά γεωμετρία. Αυτή τη στιγμή το 60% του ελεύθερου δημόσιου χώρου της Αθήνας είναι παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Δεν μένει χώρος για πεζοδρόμια, δέντρα και άλλες υποδομές.