Η «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία του καλλιτεχνικού διευθυντή του ΚΘΒΕ Αστέριου Πελτέκη, ξεκινάει την καλοκαιρινή της περιοδεία από τη Θεσσαλονίκη
Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος ανεβάζει το καλοκαίρι του 2026 τη «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη σε μια σύγχρονη σκηνική προσέγγιση, σε δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία του Αστέριου Πελτέκη, του καλλιτεχνικού διευθυντή του θέατρου. Η παράσταση θα ξεκινήσει το ταξίδι της από τη Θεσσαλονίκη, ενώ θα κάνει περιοδεία στην Ελλάδα και την Κύπρο και θα παρουσιαστεί και στην Επίδαυρο τον Αύγουστο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026.
«Λυσιστράτη»: η νέα παραγωγή του ΚΘΒΕ για το καλοκαίρι 2026
Η πρεμιέρα της Λυσιστράτης του ΚΘΒΕ θα πραγματοποιηθεί στο Θέατρο Δάσους στη Θεσσαλονίκη την Τρίτη 30 Ιουνίου, ενώ θα ακολουθήσει περιοδεία σε Ελλάδα και Κύπρο. Η παραγωγή θα παρουσιαστεί επίσης στη Ρώμη, στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας, και θα κορυφωθεί με τη συμμετοχή της στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, με παραστάσεις στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου στις 21 και 22 Αυγούστου.
Η «Λυσιστράτη» αποτελεί ένα από τα πλέον διαχρονικά έργα της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας, διατηρώντας ισχυρή επικαιρότητα ως προς τη θεματική των ανθρώπινων σχέσεων, της σύγκρουσης και της συλλογικής δράσης. Μέσα από το δραματουργικό εύρημα της αποχής των γυναικών από τον έρωτα, το έργο αναδεικνύει τη δυναμική της κοινωνικής παρέμβασης και θέτει στο επίκεντρο ζητήματα ισότητας, διαλόγου και ειρηνικής συνύπαρξης. Η σκηνοθετική προσέγγιση της παράστασης εστιάζει στην έννοια της «εντροπίας» ως μεταφοράς για τη σταδιακή αποσύνθεση κοινωνικών και πολιτικών δομών. Σε ένα περιβάλλον όπου ο πόλεμος αποκτά αυτοαναφορικό χαρακτήρα και η πολιτική απομακρύνεται από την ανθρώπινη εμπειρία, η Λυσιστράτη προτείνει μια εναλλακτική στάση: την αποχή ως πράξη αναστολής και επαναπροσδιορισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, η κωμωδία δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μέσο ψυχαγωγίας, αλλά ως εργαλείο κριτικής και ανάδειξης της κοινωνικής πραγματικότητας. Το γέλιο λειτουργεί ως μηχανισμός αποκάλυψης, φωτίζοντας τις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα ενός κόσμου σε κρίση.
Στον ομώνυμο ρόλο εμφανίζεται η Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, πλαισιωμένη από τους Κατερίνα Παπουτσάκη, Κρατερός Κατσούλης, Αλεξάνδρα Παλαιολόγου, Παναγιώτης Πετράκης, καθώς και άλλους ηθοποιούς του δυναμικού του θεάτρου.
Λυσιστράτη σε καλοκαιρινή περιοδεία από το ΚΘΒΕ: Το σκηνοθετικό σημείωμα
Η «Λυσιστράτη» και η «έξοδος» από την εντροπία
Η έξοδος από την εντροπία δεν αποτελεί απλώς λύση. Αποτελεί συνειδητή πράξη. Και αυτή η πράξη, όπως μας διδάσκει ο Αριστοφάνης, ξεκινά συχνά από εκεί που δεν το περιμένουμε. Μέσω του ανθρώπινου σώματος και του γέλιου ως αποκαλυπτική έκφραση εκτόνωσης, καθώς και από τη συλλογική επιθυμία για ειρήνη.
Η Λυσιστράτη, ομοίως, δεν αποτελεί απλώς μια κωμωδία για τον πόλεμο και τον έρωτα. Είναι ένα βαθύτατα πολιτικό, ανθρωπολογικό έργο που εστιάζει στη στιγμή κατά την οποία μια κοινωνία, εξαντλημένη από τη φθορά, αναζητά επειγόντως έναν νέο τρόπο οργάνωσης σε όλους τους τομείς. Ο Αριστοφάνης, με όπλο το γέλιο, μιλά για κάτι εξαιρετικά σοβαρό - όχι μέσω της σοβαροφάνειας αλλά με γνήσια λυρική «κωμική» σοβαρότητα -για την εντροπία στην οποία συχνά εκπίπτει μια κοινωνία.
Η εντροπία –ως φυσικός αλλά και φιλοσοφικός όρος– δηλώνει τη σταδιακή αποσύνθεση της τάξης, τη διάχυση της ενέργειας, την αδυναμία ενός συστήματος να «αυτορρυθμιστεί». Στη «Λυσιστράτη», η πόλη-κράτος βρίσκεται ακριβώς σε αυτό το κομβικό σημείο. Σε ένα καθεστώς παρατεταμένης φθοράςόπου ο πόλεμος έχει καταστεί αυτοσκοπός, η πολιτική έχει αποκοπεί από την ανθρώπινη εμπειρία και το σώμα έχει εξοριστεί από τον δημόσιο λόγο. Ό,τι υποτίθεται ότι υπηρετεί το «κοινό καλό» λειτουργεί πια μηχανικά, χωρίς νόημα, χωρίς προοπτική.
Η αρχετυπική μορφή/ηρωίδατου έργου δεν προτείνει μια μεταρρύθμιση. Δεν εισηγείται έναν νέο θεσμό. Δεν μιλά τη γλώσσα της εξουσίας. Η Λυσιστράτη εισαγάγει κάτι ριζικά διαφορετικό: την επαναδιεκδίκησητου σώματος, της επιθυμίας, της φροντίδας και της συλλογικής ευθύνης ως πολιτικής πράξης. Η αποχή από τον έρωτα δεν λειτουργεί «τιμωρητικά» αλλά ως πράξη «αναστολής της εντροπίας». Ένα προσωρινό «πάγωμα» του συστήματος, ώστε να μπορέσει να επανεκκινήσει.
Στον πυρήνα της σκηνοθετικής προσέγγισης βρίσκεται ακριβώς αυτή η χειρονομία. Η έξοδος από την εντροπία δεν επιτυγχάνεται μέσα από τη βία ή την επιβολή, αλλά μέσα από τη συνειδητή άρνηση συμμετοχής σε έναν φαύλο κύκλο. Οι γυναίκες σε αυτό το σπουδαίο έργο του μεγάλου ποιητή δεν καταλαμβάνουν απλώς την Ακρόπολη, «καταλαμβάνουν» τον χρόνο, τη ροή των πραγμάτων, την ίδια τη λογική της αναπόφευκτης καταστροφής.
Η κωμωδία, εδώ, δεν λειτουργεί ως εκτόνωση, αλλά ως μηχανισμός αποκάλυψης. Το γέλιο γεννιέται από την αμηχανία ενός κόσμου που ξαφνικά συνειδητοποιεί τη «γελοιότητά» του. Οι ανδρικοί χαρακτήρες δεν διακωμωδούνται επειδή είναι «κακοί» ή άχρηστοι, αλλά επειδή είναι εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα που δεν μπορούν πια να ελέγξουν. Η γελοιότητα σε αυτό το πλαίσιο αποτελεί σύμπτωμα της εντροπίας.
Ο Αριστοφάνης με τη «Λυσιστράτη» του μας υπενθυμίζει ότι κάθε κοινωνία που χάνει την επαφή με το «σώμα» και τη χαρά οδηγείται αναπόφευκτα στη βία. Και ταυτόχρονα μας δείχνει ότι η ανασύνταξη δεν ξεκινά από «επάνω», από την εξουσία, αλλά από το συλλογικό ένστικτο επιβίωσης. Από τη στιγμή που κάποιος άνθρωπος τολμά να πει: «ως εδώ».
Στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου όπου η κοινότητα συναντιέται εδώ και αιώνες για να αναμετρηθεί με τα όριά της, η δική μας «Λυσιστράτη» φιλοδοξεί να επιστρέψει, όχι ως μνημείο της αρχαίας δραματουργίας ούτε ως ανάμνηση μιας έκφρασης του αρχαίου κόσμου», αλλά ως ζωντανό πολιτικό γεγονός. Μια υπενθύμιση ότι, ακόμη και μέσα στη μεγαλύτερη φθορά, η επανεκκίνηση είναι δυνατή – αρκεί να τολμήσουμε να φανταστούμε αλλιώς την ύπαρξη και κυρίως τησυνύπαρξή μας.
Ένας βιασμός, μια ανεπιθύμητη κύηση, ένα νόθο παιδί δίχως ταυτότητα και μια γυναίκα που παλεύει για την αυτοδιάθεσή της απέναντι στην πατριαρχία και τη θεοκρατία
17°
