Η ισότητα ευκαιριών ως αναπτυξιακό στοίχημα για την Ελλάδα
Για τη χώρα μας τα στοιχεία του Global Gender Gap Report 2026 του World Economic Forum είναι πιο σύνθετα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, και ακριβώς γι' αυτό πιο ενδιαφέροντα
H νέα έκθεση του World Economic Forum δείχνει πώς οι ίσες ευκαιρίες μπορούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη, την παραγωγικότητα και την προσέλκυση ταλέντου στην Ελλάδα και την Ευρώπη
Το νέο Global Gender Gap Report 2026 του World Economic Forum δεν αφήνει περιθώριο για εύκολους πανηγυρισμούς, αφήνει όμως αρκετό χώρο για αισιοδοξία. Είκοσι χρόνια μετά την πρώτη μέτρηση του δείκτη, το παγκόσμιο χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών έχει κλείσει κατά 69,2%. Στις 97 οικονομίες που παρακολουθούνται σταθερά από το 2006, η πρόοδος φτάνει τις 5,2 ποσοστιαίες μονάδες. Με τον σημερινό ρυθμό, η πλήρης ισότητα απέχει ακόμη 120 χρόνια. Το ουσιαστικό μήνυμα είναι πιο απλό. Η πρόοδος γίνεται. Το ζητούμενο είναι αν μπορούμε να την κάνουμε γρηγορότερη. (Διαβάστε όλη την έρευνα Global Gender Gap Report 2026 εδώ.)
Ο δείκτης εξετάζει τέσσερις περιοχές, την οικονομική συμμετοχή και τις ευκαιρίες, την εκπαίδευση, την υγεία και την πολιτική ενδυνάμωση. Παγκοσμίως η εκπαίδευση και η υγεία βρίσκονται πολύ κοντά στην ισότητα. Τα μεγάλα κενά παραμένουν στην οικονομία και στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Αυτό έχει σημασία, γιατί η συζήτηση μετακινείται από την πρόσβαση στην πραγματική επιρροή. Δεν αρκεί μια γυναίκα να σπουδάζει, να εργάζεται και να μπαίνει σε έναν οργανισμό. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν έχει τις ίδιες πιθανότητες να εξελιχθεί, να αμειφθεί δίκαια, να διοικήσει, να ιδρύσει επιχείρηση και να κατευθύνει κεφάλαια.
Η Ευρώπη έχει λόγο να δει το ποτήρι μισογεμάτο. Το 2026 επέστρεψε στην πρώτη θέση ανάμεσα στις περιφέρειες, έχοντας κλείσει το 75,7% του χάσματος, με επτά από τις δέκα κορυφαίες οικονομίες του κόσμου να είναι ευρωπαϊκές. Ταυτόχρονα, η απόσταση από την πλήρη ισότητα υπολογίζεται ακόμη σε περίπου εβδομήντα χρόνια. Η ευρωπαϊκή πρωτιά δεν είναι λοιπόν αφορμή εφησυχασμού. Είναι μια βάση για ένα πιο ανταγωνιστικό μοντέλο ανάπτυξης, που αξιοποιεί μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου ταλέντου σε μια περίοδο δημογραφικής πίεσης, έλλειψης δεξιοτήτων και ταχύτατου τεχνολογικού μετασχηματισμού.
Για την Ελλάδα τα στοιχεία είναι πιο σύνθετα, και ακριβώς γι' αυτό πιο ενδιαφέροντα. Η χώρα βρίσκεται στην 75η θέση ανάμεσα σε 145 οικονομίες, δύο θέσεις ψηλότερα από το 2025, έχοντας κλείσει το 71,4% του συνολικού χάσματος. Βρίσκεται όμως στην 32η θέση μεταξύ 40 ευρωπαϊκών οικονομιών και υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου κατά 4,3 μονάδες. Η μεγαλύτερη αδυναμία εντοπίζεται στην οικονομική συμμετοχή, όπου η Ελλάδα υποχώρησε στην 98η θέση. Αντίθετα, βελτίωσε αισθητά τη θέση της στην πολιτική ενδυνάμωση. Η εικόνα δείχνει μια χώρα με μορφωμένο ανθρώπινο κεφάλαιο, που δεν το μετατρέπει ακόμη με την ίδια αποτελεσματικότητα σε εισόδημα, εξέλιξη και ηγεσία.
Εδώ βρίσκεται το πιο επείγον σημείο. Οι θέσεις εργασίας που θα διαμορφώσουν την επόμενη οικονομία δημιουργούνται τώρα. Σύμφωνα με τα δεδομένα του LinkedIn που αξιοποιεί το Forum, οι γυναίκες αποτελούν το 41,8% του εργατικού δυναμικού, αλλά μόλις το 29,6% των ανώτερων ηγετικών ρόλων. Από τις θέσεις εισόδου έως την ανώτατη διοίκηση η εκπροσώπηση πέφτει από 46% σε 23%. Στην τεχνητή νοημοσύνη το χάσμα είναι ακόμη μεγαλύτερο, με τις γυναίκες να αποτελούν περίπου το ένα πέμπτο των μηχανικών και προγραμματιστών. Οι δεξιότητες γύρω από τα δεδομένα και τα ψηφιακά εργαλεία θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό ποιος θα έχει λόγο στην επόμενη δεκαετία. Αν αυτό μείνει ως έχει, ένα νέο παραγωγικό κύμα κινδυνεύει να ξεκινήσει κουβαλώντας παλιά εμπόδια.
Από τη σκοπιά του marketing, το θέμα δεν είναι μόνο ανθρώπινο δυναμικό ή εταιρική ευθύνη. Είναι θέμα αγοράς, καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας. Οι οργανισμοί που διευρύνουν πραγματικά τη δεξαμενή ταλέντου τους έχουν περισσότερες πιθανότητες να κατανοήσουν διαφορετικά κοινά, να εντοπίσουν ανάγκες που άλλοι δεν βλέπουν και να σχεδιάσουν προϊόντα και υπηρεσίες για περισσότερους ανθρώπους. Ομάδες με διαφορετικές οπτικές παίρνουν συχνά καλύτερες αποφάσεις, γιατί βλέπουν το ίδιο πρόβλημα από περισσότερες γωνίες. Παράλληλα, η διαφάνεια στην εξέλιξη και στις αμοιβές επηρεάζει το employer brand, σε μια αγορά όπου οι δεξιότητες υψηλής αξίας γίνονται όλο και πιο δυσεύρετες. Η ισότητα, όταν μετριέται σωστά, παύει να είναι σύνθημα και γίνεται δείκτης ποιότητας διοίκησης.
Υπάρχουν ήδη πολιτικές από όλον τον κόσμο που προσφέρουν χρήσιμα παραδείγματα. Στην Αυστραλία δημοσιεύονται μισθολογικά χάσματα σε επίπεδο εργοδότη για οργανισμούς με τουλάχιστον 100 εργαζομένους. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Οδηγία για τη Διαφάνεια των Αμοιβών προβλέπει ενημέρωση για το εύρος αμοιβής πριν από την πρόσληψη, περιορίζει τη χρήση του προηγούμενου μισθού ως σημείου αναφοράς και εισάγει υποχρεώσεις αναφοράς για τους μεγαλύτερους εργοδότες. Η αξία αυτών των εργαλείων είναι ότι μεταφέρουν τη συζήτηση από τις προθέσεις στα δεδομένα.
Το δεύτερο πεδίο είναι η φροντίδα. Η Σουηδία διαθέτει 480 ημέρες γονικής άδειας ανά παιδί, ενώ ο Καναδάς έχει χτίσει ένα ομοσπονδιακό σύστημα προσιτής προσχολικής φροντίδας με στόχο μέσο κόστος περίπου δέκα δολαρίων την ημέρα. Κανένα μοντέλο δεν αντιγράφεται αυτούσιο. Δείχνουν όμως ότι η φροντίδα μπορεί να αντιμετωπιστεί ως οικονομική υποδομή. Όταν η επιστροφή στην εργασία γίνεται πρακτικά ευκολότερη, μειώνεται ένα από τα βασικά σημεία όπου οι διαδρομές γυναικών και ανδρών αρχίζουν να αποκλίνουν. Η σύνδεση προσιτής φροντίδας και συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας έχει επισημανθεί επανειλημμένα και από τον ΟΟΣΑ.
Υπάρχουν και εργαλεία για την ηγεσία. Η ευρωπαϊκή οδηγία για τα διοικητικά συμβούλια θέτει για τις εισηγμένες εταιρείες στόχο τουλάχιστον 40% για το λιγότερο εκπροσωπούμενο φύλο στις μη εκτελεστικές θέσεις. Η Ισλανδία, που για χρόνια στηρίχθηκε στην πιστοποίηση ίσης αμοιβής, πέρασε πρόσφατα σε νέο σύστημα τακτικής αναφοράς με ανάλυση αμοιβών και σχέδιο διορθωτικών ενεργειών. Κοινός παρονομαστής είναι πάντα η μέτρηση, η διαφάνεια και η ευθύνη εφαρμογής.
Για την Ελλάδα η μεγαλύτερη ευκαιρία βρίσκεται στη σύνδεση αυτών των εργαλείων με την επόμενη οικονομία. Ένα χρήσιμο dashboard για επιχειρήσεις και δημόσιους οργανισμούς δεν θα μετρούσε μόνο πόσες γυναίκες εργάζονται. Θα παρακολουθούσε ποσοστά προαγωγών, αμοιβές ανά ισοδύναμη θέση, συμμετοχή σε προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών δεξιοτήτων, επιστροφή μετά τη γονική άδεια και πρόσβαση σε ρόλους με ευθύνη προϋπολογισμού. Είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό από μια φωτογραφία ισορροπίας σε ένα εταιρικό site. Έτσι, οι προθέσεις μετατρέπονται σε στόχους που μπορούν να ελεγχθούν.
Το προσωπικό μου συμπέρασμα είναι αισιόδοξο. Η έκθεση δεν περιγράφει έναν κόσμο ακίνητο. Περιγράφει έναν κόσμο που έχει ήδη αποδείξει ότι αλλάζει, και που τώρα χρειάζεται καλύτερο σχεδιασμό. Για την Ευρώπη, η ισότητα μπορεί να γίνει μέρος της απάντησης στο έλλειμμα ταλέντου και παραγωγικότητας. Για την Ελλάδα, μπορεί να γίνει η ευκαιρία να αξιοποιήσει καλύτερα ανθρώπους που ήδη μορφώνει. Η επόμενη μεγάλη κατάκτηση δεν θα είναι απλώς περισσότερη παρουσία. Θα είναι περισσότερη πρόσβαση στην ευκαιρία, στην τεχνολογία, στο κεφάλαιο και στην απόφαση. Και αυτό είναι ένα πολύ πιο ενδιαφέρον αφήγημα για την οικονομία του αύριο.
Για τη χώρα μας τα στοιχεία του Global Gender Gap Report 2026 του World Economic Forum είναι πιο σύνθετα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, και ακριβώς γι' αυτό πιο ενδιαφέροντα
23°
