Μισούν οι γυναίκες η μία την άλλη; Και ναι και όχι, και ο τρόπος που αλλάζει αυτό
Είναι 2023, συντονίζω δύο πάνελ περί αλληλεγγύης γυναικών. Τα μαλλιά έχουν φυτρώσει και μακρύνει πλέον στο ταλαιπωρημένο από τις χημειοθεραπείες κεφάλι μου. Έναν χρόνο πίσω, το 2022, συντόνιζα κάτι παρόμοιο με κούρεμα κομψού λοκατζή, είχα κλάψει με παράπονο πεντάχρονου λίγο πριν ανέβω στο stage, αλλά το ’23 πετούσα. Μόνο πρόβλημα η βίαιη είσοδος στη χειρουργική κλιμακτήριο και 10 παραπανίσια κιλά που άφησαν κορτιζόνες και ξαφνικές αλλαγές του μεταβολισμού. Στην εξίσωση βάλτε και τις εφιδρώσεις, κορυφαίο σινιάλο ότι η εμμηνόπαυση είναι εδώ.
Λίγη μοδίτσα για κορίτσια στην εμμηνόπαυση
Αποφασίζω να φορέσω κάτι δροσερό και άνετο και όσο το δυνατόν πιο κατάλληλο. Μια ολόσωμη τζιν φόρμα, χωρίς μανίκια. Τα μπράτσα μου δεν είναι πια μυώδη και αδύνατα, αλλά προέχει το να μη με βρει κανένα hot flush και λιποθυμήσω τη στιγμή της δουλειάς. Φώτα, προβολείς, κόσμος, όλα πηγαίνουν μια χαρά, το on stage δίωρο κυλάει σαν το νερό. Αγκαλιές, συγχαρητήρια και ξαφνικά γυναίκα συνάδελφος μου δίνει το χέρι. «Α, μπράβο σου, ήσουν φανταστική! Αλλά, μωρή Γαλανοπούλου (sic), αφού ξέρεις ότι έχεις κάνει μπρατσούγκες (ξανά sic), γιατί φόρεσες το έξωμο και σ’ όλα τα πλάνα πρωταγωνιστεί το μπράτσο σου;». Μένω ξερή. Ανεβαίνουν δάκρυα στα μάτια μου και θυμός πηχτός. Το μόνο που με συγκρατεί είναι οι φίλες και ο σύντροφός μου από δίπλα και το ότι ξέρω τι είναι αυτό που μου λέει. Τι το προκαλεί.
Μίσος, γιατί έτσι μας έμαθαν να επιβιώνουμε
Εσωτερικευμένος μισογυνισμός, δηλαδή ανάγκη για επιβίωση σε ένα περιβάλλον που δεν μας αγαπάει, τις γυναίκες. Βασικά δεν αγαπάει κανέναν, αλλά εμείς είμαστε το εύκολα μετρήσιμο τεμάχιο. Από τη μέρα που γεννιόμαστε κυνηγάμε αριθμούς: τον αριθμό της ζυγαριάς, το νούμερο του τζιν, τον αριθμό των παιδιών που κάναμε ή που δεν κάναμε, τον αριθμό των γκόμενων που ρίξαμε στα πατώματα ή τον αριθμό εκείνων που περάσαμε από τη ζωή τους και επιβάρυναν τον έλεγχο αγνότητάς μας. Τον αριθμό της ταυτότητας, τον αριθμό των χρόνων που κρύβουμε για να μη μας πουν ότι λήξαμε και μας κάνει στην άκρη το κοινωνικό και οικονομικό σύστημα. Μας μαθαίνουν να μη μας αγαπάμε και να μην αγαπάμε ή έστω να στηρίζουμε η μία την άλλη. Να κρίνουμε αυστηρά πρώτα τον εαυτό μας και μετά τις ομόφυλες γύρω μας.
Η χοντρή, η κοντή, η άσχημη, η γεροντοκόρη, η στέρφα, η ανεπρόκοπη. Και καλά μ’ αυτά. Σκέψου και όλα τα υπόλοιπα που δεν κυκλοφορούν σε αντρικό γένος, είναι βρισιές και χαρακτηρισμοί που απευθύνονται αποκλειστικά και μόνο σε γυναίκες. Λέξεις αποκλειστικά γένους θηλυκού και πρόσημου ατιμωτικού. Από τα πιο ήπια –«γλωσσού», «σιγανοπαπαδιά», «κατίνα»– μέχρι τα πιο οδυνηρά – «παλιοθήλυκο», «γύναιο», «ξέκωλο», «αντροχωρίστρα», «πατσαβούρα». Και φυσικά είναι πλήγματα που πολύ συχνά εκτοξεύτηκαν από γυναίκα προς γυναίκα.
Λέξεις που περιγράφουν τραύματα και καταστάσεις που έπρεπε να παλέψεις, αλλά να μη σου φαίνεται κιόλας. Να έχεις πάει και να έχεις γυρίσει, αλλά να μοιάζεις με εξώφυλλο περιοδικού. Να έχεις μόλις γεννήσει, αλλά να δείχνεις και φωτομοντέλο. Να έχεις επιστρέψει από τον άλλο κόσμο, αλλά να πρέπει να δείχνεις αλώβητη. Να έχεις κάνει τα πάντα, αλλά να μη σου αναγνωρίζεται τίποτα. Να σε έχουν ξεγελάσει, ταπεινώσει, ισοπεδώσει, αλλά να αντιδράς στη χλεύη με ανωτερότητα. Γίνεται; Εννοείται ότι δεν γίνεται. Και για να γίνει, χρειάζεται χρόνος, ταξίδι και κουβέντα. Πρέπει να πλησιάσεις πληγές και να εξηγήσεις τραύματα. Να μάθεις να μετατοπίζεσαι και να συναισθάνεσαι, αν όχι να αγαπάς. Κι όλο αυτό να είναι το πιο δύσκολο πράγμα στον κόσμο, γιατί το να μάθεις να αγαπάς τον εαυτό σου και όσες σου μοιάζουν by default θέλει μια ζωή ακόμα.
Μια ζωή στην οποία ο ανταγωνισμός μεταξύ γυναικών ξεριζώνεται κλαδί το κλαδί, ρίζα τη ρίζα. Με κλασματοποίηση των ανάρμοστων συμπεριφορών από γυναίκα σε γυναίκα και σχολαστική ανάλυση και εξήγησή τους. Να ξεκινάς από εσένα και να φτάνεις στην προ-προγιαγιά σου, που την έμαθαν να αρκείται στον κύρη και αφέντη της και στην επιβράβευση ή την απόρριψη και την περιφρόνηση που εκείνος και οι όμοιοί του της επεφύλασσαν. Αυτό που κάνεις τώρα, να μετράς δηλαδή τα άλλα κορίτσια με το υποδεκάμετρο του προ-προπάππου σου, είναι απομεινάρι παλιάς στρατηγικής επιβίωσης σε περιβάλλοντα που σε χωρούσαν μόνο υπό προϋποθέσεις. Να ντύνεσαι / φέρεσαι / ελίσσεσαι σύμφωνα με το τι θα εγκρίνουν οι κοινωνίες των αντρών είναι το παλιό, αυτό που γκρεμίζεται, αλλά αντέχει ακόμη επειδή εσύ το επιτρέπεις.
Σιγά μη γίνουμε κοινωνία (γυναικών) αγγέλων
Τι λέμε εδώ; Ότι ξαφνικά θα αγαπήσουμε όλες τις γυναίκες, μόνο και μόνο επειδή είναι γυναίκες; Όχι, δα. Δεν είναι αυτό φεμινισμός, ούτε και αλληλεγγύη. Τα έχει εξηγήσει καλύτερα η Ροξάν Γκέι στην «Κακή φεμινίστρια», το εμβληματικό βιβλίο της για τις σχέσεις μεταξύ γυναικών. «I believe feminism is grounded in supporting the choices of women even if we wouldn’t make certain choices for ourselves» (μτφρ.: «Πιστεύω ότι ο φεμινισμός θεμελιώνεται στην υποστήριξη των επιλογών των γυναικών, ακόμα κι αν εμείς οι ίδιες δεν θα κάναμε αυτές τις επιλογές»), είχε γράψει και μιλάμε ακριβώς γι’ αυτό. Αν δεν μπορείς να αγαπήσεις ή έστω να υποστηρίξεις τη γυναίκα απέναντί σου, τουλάχιστον σεβάσου τη, μαζί με τις επιλογές της, οι οποίες την έφτασαν σε ένα σημείο και μια εικόνα που εσύ δεν εγκρίνεις. Τόσο, τόσο απλό.
Εκείνο που δεν ξέρεις εσύ είναι από ποια μάχη ενδέχεται να βγήκε και τι της κόστισε για να στέκεται όρθια, με το καλύτερο που μπορεί αυτή τη στιγμή. Και ναι, αυτό είναι κάτι στο οποίο μπορείς να εκπαιδεύεις την εαυτή σου κάθε μέρα, μέχρι να μη χρειάζεται άλλο πια. Καλά να περάσεις.
Από τα Τέμπη και την «κουκκίδα» του τρένου μέχρι το πρόστιμο των 150 ευρώ στα Εξάρχεια — τι δείχνει η κινητικότητα για το πώς λειτουργεί τελικά το κράτος
Σε μία εποχή όπου τα θεμελιώδη δικαιώματα θεωρούνται αυτονόητα, οι σεξεργάτες συνεχίζουν να αγωνίζονται με στόχο τη θεσμική προστασία, την ισότιμη μεταχείριση και την κοινωνική αποδοχή
17°
