Στόουνχεντζ: Νέα γεωλογική έρευνα αποκλείει σχεδόν οριστικά τη βορειοανατολική Σκωτία ως τόπο προέλευσης της εξάτονης πέτρας
Η προέλευση μιας από τις πιο αινιγματικές πέτρες του προϊστορικού μνημείου του Στόουνχεντζ εξακολουθεί να προβληματίζει τους επιστήμονες, καθώς νέα έρευνα απομακρύνει ένα από τα βασικά σενάρια που είχαν διατυπωθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο γιγαντιαίος «λίθινος βωμός»(Altar Stone), μια τεράστια πλάκα ψαμμίτη βάρους περίπου έξι τόνων, η οποία αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του μνημείου στη νότια Αγγλία.
Το 2024, επιστήμονες από πανεπιστήμια της Βρετανίας και της Αυστραλίας είχαν διατυπώσει την εκτίμηση ότι η πέτρα προερχόταν από τη βορειοανατολική Σκωτία, σε απόσταση μεγαλύτερη των 640 χιλιομέτρων από το Στόουνχεντζ. Η υπόθεση είχε προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς έθετε νέα ερωτήματα για τις δυνατότητες μεταφοράς τόσο μεγάλων λίθων κατά τη Νεολιθική εποχή, αλλά και για τις επαφές μεταξύ των προϊστορικών κοινοτήτων.
Η νέα έρευνα, ωστόσο, αμφισβητεί αυτό το συμπέρασμα.
Οι γεωλόγοι αναζητούν την προέλευση της πέτρας
Μια διεθνής ομάδα ειδικών από τον Καναδά, την Ιταλία, τη Σουηδία και τη Σκωτία συνεργάστηκε για να δημιουργήσει ένα λεπτομερές γεωλογικό προφίλ της πέτρας. Οι ερευνητές εξέτασαν τη σύστασή της, πραγματοποίησαν μη επεμβατικές αναλύσεις στο ίδιο το μνημείο και μελέτησαν οκτώ μικρά θραύσματα που φυλάσσονται σε μουσεία.
Τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων έδειξαν ότι είναι απίθανο η πέτρα να προέρχεται από τη συγκεκριμένη περιοχή.
Ο Νικ Πιρς, ομότιμος καθηγητής Γεωχημείας στο Πανεπιστήμιο του Άμπεριστγουιθ, περιέγραψε την αναζήτηση ως προσπάθεια εντοπισμού μιας βελόνας μέσα σε έναν τεράστιο σωρό από άχυρα, καθώς η περιοχή που πρέπει να ερευνηθεί καλύπτει χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Όπως εξήγησε, η διαδικασία απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό και εκτεταμένη επιτόπια έρευνα, καθώς οι επιστήμονες πρέπει να συλλέγουν δείγματα από διαφορετικά γεωλογικά σημεία και στη συνέχεια να τα εξετάζουν στα εργαστήρια.
Ο Ντάνκαν Πίρι, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Ουαλίας και επικεφαλής της μελέτης, εκτίμησε ότι είναι «πολύ απίθανο» η πέτρα να προέρχεται από τη βορειοανατολική Σκωτία. Παράλληλα, απέκλεισε με βεβαιότητα τη νότια Βρετανία ως πιθανή περιοχή προέλευσης.
Έτσι, η αναζήτηση στρέφεται πλέον σε άλλες περιοχές της Σκωτίας, στη βόρεια Αγγλία, αλλά και στην Ιρλανδία.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την προέλευση της πέτρας «αίνιγμα», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη γεωλογική έρευνα που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για το συγκεκριμένο εύρημα. Παρά την πρόοδο, κανένα από τα σημεία που έχουν εξεταστεί δεν παρουσιάζει μέχρι στιγμής τον ίδιο συνδυασμό γεωλογικών χαρακτηριστικών.
Το ταξίδι που μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα για το Στόουνχεντζ
Η ανακάλυψη της πραγματικής προέλευσης της πέτρας δεν θα έλυνε απλώς ένα γεωλογικό μυστήριο. Θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τους ανθρώπους που κατασκεύασαν το Στόουνχεντζ, τις μετακινήσεις τους και τις σχέσεις που διατηρούσαν με μακρινές κοινότητες.
Ο ειδικός σε θέματα Στόουνχεντζ Μάικ Πιτς, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημείωσε ότι ο ακριβής εντοπισμός της περιοχής από την οποία ξεκίνησε η πέτρα θα βοηθούσε τους αρχαιολόγους να κατανοήσουν καλύτερα τον κόσμο των ανθρώπων που τη μετέφεραν.
Θα τους επέτρεπε, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, να δουν το τοπίο μέσα από τα μάτια εκείνων που πραγματοποίησαν αυτό το εντυπωσιακό εγχείρημα χιλιάδες χρόνια πριν.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα κιτ έκτακτης ανάγκης για άτομα με χρόνια νοσήματα, όπως ο διαβήτης, και πώς διασφαλίζεται η προστασία των ευάλωτων ομάδων σε συνθήκες κρίσης.
17°
