Φιλιππίνες: Συνελήφθη ο πρώην πρόεδρος Ροντρίγκο Ντουτέρτε μετά από ένταλμα του ΔΠΔ

Ο πρώην πρόεδρος των Φιλιππίνων, Ροντρίγκο Ντουτέρτε, συνελήφθη στη Μανίλα μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που σχετίζονται με τον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών».

Η εκστρατεία καταστολής του Ροντρίγκο Ντουτέρτε, που ξεκίνησε το 2016, είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο έως και 30.000 ανθρώπων, κυρίως φτωχών ανδρών σε αστικές περιοχές.

Ο Ντουτέρτε, ο οποίος θα κλείσει τα 80 αυτόν τον μήνα, συνελήφθη στο αεροδρόμιο της Μανίλας την Τρίτη το πρωί, κατά την επιστροφή του από το Χονγκ Κονγκ. Σύμφωνα με την προεδρία των Φιλιππίνων, η Ιντερπόλ παρέλαβε επίσημα το ένταλμα του ΔΠΔ, και αυτή τη στιγμή τελεί υπό κράτηση στη στρατιωτική αεροπορική βάση Villamor, κοντά στη Μανίλα.

Ένα βίντεο που δημοσιεύθηκε από το τηλεοπτικό δίκτυο GMA φέρεται να δείχνει τη στιγμή που τον σταματούν στο αεροπλάνο, όπου ακούγεται να λέει: «Θα πρέπει να με σκοτώσετε. Δεν θα επιτρέψω να πάρετε το μέρος των λευκών ξένων».

Η κόρη του και νυν αντιπρόεδρος της χώρας, Σάρα Ντουτέρτε, κατήγγειλε ότι ο πατέρας της «μεταφέρεται βίαια στη Χάγη» χωρίς να του έχουν παραχωρηθεί τα νομικά του δικαιώματα.

Οι αντιδράσεις στη σύλληψη του Ροντρίγκο Ντουτέρτε

Η Λέιλα ντε Λίμα, πρώην γερουσιαστής και έντονη επικρίτρια του Ντουτέρτε, η οποία φυλακίστηκε για περισσότερα από έξι χρόνια με αβάσιμες κατηγορίες, δήλωσε: «Ο Ντουτέρτε λογοδοτεί – όχι σε εμένα, αλλά στα θύματα, στις οικογένειές τους, σε έναν κόσμο που δεν ξεχνά».

Ο δικηγορικός σύλλογος National Union of Peoples’ Lawyers, που εκπροσωπεί θύματα της εκστρατείας του Ντουτέρτε, χαιρέτισε τη σύλληψη, δηλώνοντας ότι «η δικαιοσύνη επιτέλους τον προλαβαίνει».

Ωστόσο, υποστηρικτές του, όπως ο γερουσιαστής Ρόναλντ «Μπάτο» ντε λα Ρόσα, υπέβαλαν προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο των Φιλιππίνων, ζητώντας αναστολή της συνεργασίας με το ΔΠΔ και ακύρωση του εντάλματος.

Το επιχείρημα περί δικαιοδοσίας του ΔΠΔ

Οι υποστηρικτές του Ντουτέρτε ισχυρίζονται ότι το ΔΠΔ δεν έχει δικαιοδοσία, καθώς οι Φιλιππίνες αποχώρησαν από το Καταστατικό της Ρώμης το 2019. Ωστόσο, το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει ότι διατηρεί τη δικαιοδοσία για εγκλήματα που διαπράχθηκαν πριν από την αποχώρηση της χώρας.

Η κυβέρνηση του νυν προέδρου Φερδινάνδου Μάρκος Τζούνιορ είχε προηγουμένως αρνηθεί να συνεργαστεί με το ΔΠΔ, αλλά πρόσφατα άλλαξε στάση, πιθανώς λόγω της επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ των οικογενειών Μάρκος και Ντουτέρτε.

Η θητεία Ντουτέρτε και η «αιματοβαμμένη» πολιτική του

Ο Ντουτέρτε εξελέγη το 2016, υποσχόμενος έναν ανελέητο πόλεμο κατά των ναρκωτικών. Είχε δηλώσει δημόσια ότι θα σκότωνε εμπόρους ναρκωτικών και είχε καλέσει τους πολίτες να δολοφονούν χρήστες.

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του:

12.000 έως 30.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν, σύμφωνα με το ΔΠΔ.

Οι περισσότερες δολοφονίες διαπράχθηκαν από την αστυνομία ή άγνωστους ένοπλους, σε δρόμους φτωχών περιοχών.

Αυτόπτες μάρτυρες και ανεξάρτητες έρευνες κατέδειξαν ότι οι αρχές συχνά φύτευαν αποδεικτικά στοιχεία (όπλα, ναρκωτικά) για να δικαιολογήσουν τις εκτελέσεις.

Ο ίδιος ο Ντουτέρτε ομολόγησε το 2024 στη Γερουσία ότι είχε δώσει εντολές στην αστυνομία να προκαλεί εγκληματίες να αντισταθούν ώστε να δικαιολογούνται οι θάνατοί τους.

Ο πρώην πρόεδρος είχε επίσης δηλώσει ότι ως δήμαρχος του Νταβάο είχε δημιουργήσει «ομάδες θανάτου» από εγκληματίες που εκτελούσαν άλλους εγκληματίες.

Το ΔΠΔ και οι κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας

Η έρευνα του ΔΠΔ αφορά εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τον Νοέμβριο του 2011 έως τον Ιούνιο του 2016 στην πόλη Νταβάο (όπου ήταν δήμαρχος) και σε όλη τη χώρα κατά την προεδρία του, έως τις 16 Μαρτίου 2019, όταν οι Φιλιππίνες αποχώρησαν από το Δικαστήριο.

Η οργάνωση Human Rights Watch χαρακτήρισε τη σύλληψη «ένα κρίσιμο βήμα προς τη λογοδοσία», προσθέτοντας ότι «φέρνει τα θύματα πιο κοντά στη δικαιοσύνη».

Τι έπεται για τον Ντουτέρτε

Παραμένει ασαφές πότε και αν θα εκδοθεί στη Χάγη. Η κυβέρνηση των Φιλιππίνων δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει επίσημα τα σχέδιά της.

Ωστόσο, η πίεση από διεθνείς οργανισμούς και ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αυξάνεται, απαιτώντας να μεταφερθεί στο ΔΠΔ για να δικαστεί για τις πράξεις του.

(Με πληροφορίες του Guardian)