Στο Κάσκο του Σέργιου Γκάκα, η Θεσσαλονίκη είναι μια άγρια κι επικίνδυνη πόλη

Θεσσαλονίκη, χειμώνας του ’95: Αυτός είναι ο χρόνος και ο τόπος του αστυνομικού μυθιστορήματος Κάσκο του Σέργιου Γκάκα με ήρωα έναν μοναχικό σαραντάρη δικηγόρο. Διαλυμένος από τις αποτυχίες και το αλκοόλ, ανεβαίνει στον Βορρά μετά από προτροπή μοιραίας πρασινομάτας με πολλά χρήματα, η οποία του αναθέτει να ξεδιαλύνει το μυστήριο της εξαφάνισης του μεγάλου πλην καταραμένου της έρωτα. Μίξη ηρωίδας του Ντάσιελ Χάμετ και του Ρέιμοντ Τσάντλερ, με ολίγη από πάμπλουτο κορίτσι Πανοράματος και με πατέρα διαπλεκόμενο φαρμακοβιομήχανο, η θεά διαθέτει όλα τα φόντα, τα προσόντα και τα αξεσουάρ, για να τον κάνει να την ερωτευτεί τρελά και να βουτήξει με τα μπούνια στα εγκληματικά βαθιά του κόσμου της.

-Συμεών;
Η φωνή της ήταν αδύναμη, αλλά με διαπέρασε σαν ηλεκτρικό ρεύμα
-Συμεών, πού είσαι;
-Εδώ, στη Θεσσαλονίκη.
-Έμαθες για τον Άρη;
-Ναι.
-Εκείνος τον σκότωσε;
-Δεν ξέρω.

Από το ξεκίνημα, το αστυνομικό μυθιστόρημα του Σέργιου Γκάκα, κοφτό και λαχανιασμένο, τηρεί τις ιδρυτικές αρχές του νουάρ: κυνισμός και τρυφερότητα, κίνδυνοι, θάνατοι, ηρωισμός, αυταπάρνηση, αλκοόλ, τσιγάρα και μια αποστολή εκτός έδρας, σε μια Θεσσαλονίκη την οποία ο Αθηναίος δικηγόρος Συμεών Πιερτζοβάνης την ξέρει καλά: «Χάρηκε όταν της είπα πως πέρασα τα φοιτητικά μου χρόνια στη Θεσσαλονίκη και με πληροφόρησε ότι τα παλιά καλά στέκια είτε είχαν κλείσει είτε είχαν μετατραπεί σε γυαλιστερά κέντρα του συρμού». Ο Κοπρόσκυλος, όπως είναι το ψευδώνυμο του ντετέκτιβ δικηγόρου, όχι απλώς ξέρει την πόλη αλλά παραξέρει. Άσε που εδώ επάνω τον περιμένει ένας Θεσσαλονικιός συμφοιτητής του, με έφεση στις ταβέρνες της Άνω Πόλης, τα κωλόμπαρα στο Λιμάνι και τις χαρτοπαικτικές μπαρμπουτιέρες ή τις γκαρσονιέρες πίσω από τη Ροτόντα. Μαζί οι δυο τους, θα προσπαθήσουν να εξιχνιάσουν μια υπόθεση με σωρούς από πτώματα που σπέρνει ο συγγραφέας Σέργιος Γκάκας με φόντο την πλατεία Αριστοτέλους και τον Εύοσμο, οπλίζοντας τον αδίστακτο πατέρας της πρασινομάτας, όπως και έναν άγνωστο δολοφόνο που ξεπαστρεύει χωρίς οίκτο, με σκανδάλες που απειλούν, τρομοκρατούν, εκβιάζουν και ανεβάζουν πυρετικά το σασπένς: «Έφτασα στην πόλη των φοιτητικών μου χρόνων στις εφτά. Το ψιλόβροχο είχε πάρει κίτρινο χρώμα και η κίνηση ήταν εκνευριστική. Παράτησα το Χίλμαν στο πάρκινγκ της Μητροπόλεως και πήγα κατευθείαν στο “Turist”, το μόνο ξενοδοχείο της πόλης που μου έδινε την ψευδαίσθηση της ασφάλειας. Πρέπει να χτίστηκε πολύ πριν τον Λευκό Πύργο, απ’ τους ίδιους αγέλαστους γέρους που σήμερα σε κοιτάζουν καχύποπτα πίσω από τον πάγκο της ρεσεψιόν, σαν να είσαι εσύ που θα τους αφαιρέσεις την άδεια παραμονής τους σ’ αυτό τον κόσμο».

Και ακόμα καλύτερα: «Η Θεσσαλονίκη ήταν λαμπερή και παγωμένη σαν εξώφυλλο περιοδικού μόδας». Με φόντο την υγρή πόλη, ο Σέργιος Γκάκας, που έσβησε πέρσι, έγραψε ένα βιβλίο για ανεκπλήρωτους έρωτες και ανεξιχνίαστα εγκλήματα που διαδραματίζονται εντός τριακοσίων σελίδων και μυρίζουν Θεσσαλονίκη από αρχή έως τέλος: «Δίπλωσα προσεκτικά το σημείωμα, βγήκα από το νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος κι άρχισα να κατηφορίζω προς την παραλία. Το μόνο που ήθελα να δω ήταν η θάλασσα. Αν είχα μια δική μου γυναίκα σ’ αυτή την πόλη, θα πήγαινα να κρυφτώ στην αγκαλιά της και θα την ικέτευα να μου εξηγήσει πώς αυτός ο γαμημένος κόσμος είναι γεμάτος προβλήματα που δεν έχουν λύση. Δεν είχα όμως κι έτσι κατέληξα σ’ ένα παγκάκι στον Λευκό Πύργο, χαζεύοντας τους αργόσχολους που έπαιζαν με καλάμια ψαρέματος και δολώματα. Δε φύσαγε καθόλου και η θάλασσα βρομούσε χειρότερα κι απ’ την ανάσα μου».

Το Κάσκο, που επανακυκλοφορεί σε νέα έκδοση συμπληρωμένη με πρόλογο και επίμετρο από τον Ανδρέα Αποστολίδη, είναι γραμμένο χαρντ μπόιλ, αλλά και ποιητικά. Το πλήθος αναφορών του σε Μπέκετ και Καμύ, εκτός από τους πρωτομάστορες Χάμετ και Τσάντλερ, έρχεται και δένει αρμονικά και με ολίγη από Πάκο Ιγνάσιο Ταΐμπο ΙΙ, καθότι ο ήρωας ένα τραύμα με την αριστερά που τον πονάει το κουβαλάει. Στις αναφορές ευδιάκριτη είναι και μια αγάπη στους κλόουν του Φελίνι με στοιχεία Στίβεν Κινγκ να παραμονεύουν κάτω από τις τέντες ενός τσίρκου που έστησε τα συμπράγκαλά του στην πόλη. Αν, κατά πώς λένε τα κλισέ του καλοκαιριού, «ένα καλό αστυνομικό και μια καλή παραλία, αυτές είναι οι αξίες του θέρους», τότε αυτό είναι το ελληνικό χαρντ μπόιλ που ψάχνεις. Αν, δε, είσαι από Θεσσαλονίκη, ευνόητο είναι πως θα το γλεντήσεις περισσότερο και τι κι αν ο ήρωας του Γκάκα δεν είναι ούτε ΠΑΟΚ ούτε Άρης ούτε Ηρακλής, μα Πανιώνιος!