Μιλήσαμε με τον συγγραφέα για το νέο του βιβλίο με τίτλο, το τρίτο και τελευταίο μέρος της «Τριλογίας των Φάρων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γραφή
Γιώργος Πολυμενάκος - Μόνο ένα θαύμα: Συνέντευξη για το βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γραφή
Ο Γιώργος Πολυμενάκος μας μεταφέρει «σε έναν κόσμο που πεθαίνει μετά την κλιματική καταστροφή. Δεν βρέχει σχεδόν ποτέ, οι υδάτινοι πόροι έχουν στερέψει. Εποχές δεν υπάρχουν πια, μόνο ένα ατέλειωτο, καυτό λιοπύρι. Τα περισσότερα ζώα έχουν εκλείψει και μόνο λίγα φυτά, ανθεκτικά στις συνθήκες ερήμου, έχουν απομείνει. Το νερό είναι δυσεύρετο, οι τροφές συνθετικές. Μια κοινωνία διαιρεμένη σε Περιττούς και Προνομιούχους. Η κάστα των Προνομιούχων ζει στην Πρωτεύουσα, μια πόλη θαμμένη κάτω από τη γη και ύψιστη προτεραιότητά τους είναι η εξάλειψη των γηρατειών. Οι Περιττοί ζουν στην Περιφέρεια, σε συνθήκες αντίστοιχες με εκείνες της Λίθινης Εποχής. Η επιβίωσή τους εξαρτάται από τις ποσότητες ενός νέου ορυκτού που εξορύσσουν από το αφυδατωμένο έδαφος και το ανταλλάσσουν με τους Προνομιούχους για νερό και τεχνητή τροφή. Σε έναν υπόγειο “φάρο”, ένας άνδρας, εξόριστος από την Πρωτεύουσα, ύποπτος ανυπακοής, συνομιλεί με το φάντασμα της νεκρής αγαπημένης του. Μια νέα γυναίκα, μέλος μιας φυλής Περιττών που ζει κοντά στον υπόγειο φάρο, δίνει καθημερινά μάχη για την επιβίωσή της σε συνθήκες αδυσώπητες, άγνωστες στον “φαροφύλακα” που έχει συνηθίσει να ζει σε έναν τεχνητό, προστατευμένο κόσμο. Σε ένα γύρισμα της τύχης, οι δύο αυτοί άνθρωποι θα συναντηθούν και θα αναγκαστούν να ακολουθήσουν κοινή πορεία, αναζητώντας μια διέξοδο από τον λαβύρινθο θανάτου στον οποίο έχουν βρεθεί εγκλωβισμένοι». Το νέο του βιβλίο με τίτλο «Μόνο ένα θαύμα» είναι το τρίτο και τελευταίο μέρος της Τριλογίας των Φάρων (το πρώτο μέρος είναι το «Σημείο Εξόδου Ένα» και το δεύτερο το «Σκοτεινό Φως») που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γραφή κι εμείς μιλήσαμε με τον συγγραφέα για να μάθουμε περισσότερα.
Γιώργος Πολυμενάκος: Συνέντευξη για το βιβλίο «Μόνο ένα θαύμα», εκδόσεις Γραφή
Το βιβλίο σας εξερευνά, ανάμεσα σε πολλά άλλα, και την έννοια του θάρρους. Πώς ορίζετε το θάρρος μέσα από τους χαρακτήρες σας; Για μένα, θάρρος είναι η επιλογή να δράσεις, ακόμα και όταν οι πιθανότητες δεν είναι με το μέρος σου. Οι χαρακτήρες μου δεν είναι υπερήρωες, αλλά καθημερινοί άνθρωποι που προσπαθούν να επιβιώσουν σε έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις και κινδύνους. Κάποιες φορές δειλιάζουν, όπως όλοι μας όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με δύσκολες καταστάσεις. Όμως, το πραγματικό θάρρος φαίνεται όταν, παρά τους φόβους και τις αμφιβολίες, βρίσκουν τη δύναμη να συνεχίσουν, να αντισταθούν και να υπερασπιστούν αυτό που έχει σημασία για εκείνους.
Υπάρχει κάποιο στοιχείο του βιβλίου που σας εξέπληξε κατά τη συγγραφή; Κάτι που δεν είχατε αρχικά προγραμματίσει; Ναι, η δυναμική που αναπτύχθηκε ανάμεσα στους δύο βασικούς χαρακτήρες με εξέπληξε. Αν και είχα μια γενική ιδέα για το πώς θα αλληλεπιδράσουν, δεν περίμενα ότι η σχέση τους θα εξελισσόταν σε τόσο βαθιά και πολυεπίπεδη. Επίσης, το φάντασμα της νεκρής αγαπημένης του «φαροφύλακα» απέκτησε έναν ρόλο που δεν είχα αρχικά φανταστεί: έγινε μια φωνή εσωτερικής αμφιβολίας, αλλά και ένα σύμβολο του παρελθόντος που δεν μπορεί να σβηστεί.
Ποια είναι η σχέση σας με τους χαρακτήρες; Υπάρχει κάποιος με τον οποίο ταυτίζεστε περισσότερο; Παραδόξως, περισσότερο ταυτίζομαι με την Περιττή, ίσως γιατί είναι τόσο διαφορετική από εμένα: είναι γυναίκα και αναλφάβητη. Ίσως αυτή η απόσταση να μου έδωσε τη δυνατότητα να την προσεγγίσω πιο ελεύθερα, χωρίς να «μεταφέρω» πάνω της δικά μου βιώματα ή πεποιθήσεις. Είναι σαν να με ανάγκασε να την ακούσω πραγματικά, να καταλάβω τη λογική της και τις αντιδράσεις της. Νομίζω ότι μέσα από αυτή τη διαφορετικότητα κατάφερα να βρω έναν χαρακτήρα που είναι αληθινός, αυθεντικός, και ίσως πιο δυνατός από όσο αρχικά πίστευα.
Πώς προσεγγίζετε τη δημιουργία ενός κόσμου που είναι τόσο κοντά στη δική μας πραγματικότητα, αλλά και τόσο διαφορετικός; Προσπαθώ να «ξεκινήσω» από τον κόσμο μας, με τα προβλήματα και τις προκλήσεις που ήδη αντιμετωπίζουμε, και να φανταστώ πώς θα εξελιχθούν αν συνεχίσουμε στην ίδια πορεία. Ο κόσμος του βιβλίου είναι διαφορετικός από τον δικό μας, αλλά η διαφορά αυτή βασίζεται σε προβλέψιμες συνέπειες: κλιματική καταστροφή, κοινωνικές ανισότητες, υπερτεχνολογία που αποξενώνει αντί να ενώνει. Δεν θέλω ο κόσμος που περιγράφω να μοιάζει μακρινός, αλλά να είναι μια προειδοποίηση για το πού θα μπορούσαμε να φτάσουμε.
Ο φάρος είναι κεντρικό σύμβολο στην τριλογία σας. Υπάρχει κάποιος λόγος που επιλέξατε αυτό το σύμβολο αντί για κάποιο άλλο; Ο φάρος είναι ένα σύμβολο που πάντα με γοήτευε, γιατί συνδυάζει δύο φαινομενικά αντίθετες έννοιες: την απομόνωση και την καθοδήγηση. Στην τριλογία μου, λειτουργεί ως μια μεταφορά για την ελπίδα, αλλά και για την προειδοποίηση. Όπως και το φως του φάρου, η ελπίδα μπορεί να φωτίζει έναν δρόμο, αλλά δεν εξασφαλίζει ότι ο ταξιδιώτης θα φτάσει στον προορισμό του. Είναι κάτι που σε καλεί, αλλά αφήνει τις επιλογές και τις πράξεις στα δικά σου χέρια.
Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία έχει τη δύναμη να επηρεάσει την κοινωνική πραγματικότητα; Αν ναι, πώς; Απολύτως. Η λογοτεχνία δεν προσφέρει λύσεις, αλλά θέτει ερωτήματα, προκαλεί συζητήσεις και μας αναγκάζει να δούμε τον κόσμο μέσα από διαφορετικές οπτικές. Μέσα από τις ιστορίες, οι άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν προβλήματα που ίσως αγνοούσαν ή να δουν τον εαυτό τους σε καταστάσεις που δεν είχαν φανταστεί. Είναι μια μορφή αντίστασης απέναντι στην αδιαφορία και την απάθεια, γιατί κινητοποιεί τη σκέψη και το συναίσθημα.
Γιώργος Πολυμενάκος - Βιογραφικό συγγραφέα
Ο Γιώργος Πολυμενάκος γεννήθηκε το 1959 στο Γύθειο. Μεγάλωσε και ζει στο Πέραμα, τη δυτικότερη συνοικία του Πειραιά. Τον Δεκέμβριο του 2019 εκδόθηκε η συλλογή διηγημάτων του «Ιστορίες από την άλλη όχθη» από τις εκδόσεις Απόπειρα – δεύτερη έκδοση Σεπτέμβριος 2021. Τον Δεκέμβριο του 2020, το διήγημά του «Γουχάν, Τικόπια, Αθήνα» διακρίθηκε ως ένα από τα πέντε καλύτερα του διαγωνισμού «Πεζογραφία δωματίου ή Ημέρες Εγκλεισμού» των εκδόσεων Κίχλη. Τον Νοέμβριο του 2021 εκδόθηκε από την Απόπειρα το μυθιστόρημά του «Σημείο Εξόδου Ένα», το οποίο επιλέχθηκε ως ένα από τα δέκα καλύτερα μυθιστορήματα εκείνης της χρονιάς στα λογοτεχνικά βραβεία του περιοδικού «Ο Αναγνώστης». Ξεκίνησε την «Τριλογία των Φάρων» με το «Σημείο Εξόδου Ένα», τη συνέχισε με το «Σκοτεινό Φως» (εκδόσεις Γραφή 2023) και την ολοκληρώνει με το «Μόνο ένα θαύμα» (εκδόσεις Γραφή 2024).Γράφει στίχους από το 1985. Τραγούδια του («Χειμωνιάτικα μπαρ», «Παραισθήσεις», «Ο τόπος που μεγάλωσα», «Πίνω, πίνω» και άλλα πολλά), έχουν μελοποιήσει και ερμηνεύσει διάφοροι Έλληνες καλλιτέχνες. Έχει δημιουργήσει το πειραματικό ντοκιμαντέρ «Ο τόπος».
Από τη θεατρική σκηνή στη διδασκαλία, από την Ελλάδα σε πανεπιστήμια και θεατρικές αίθουσες σε ολόκληρο τον κόσμο. Με αφορμή την αγγλόφωνη έκδοση του βιβλίου του «Υποκριτική: Από τη θεωρία στην πράξη».
Στο έργο του Ακριθάκη, ιστορίες που ξεκινούν από τις σελίδες των τετραδίων, σημειωματάριων και ημερολογίων του μεταφέρονται στο χαρτί, τον καμβά, τον «μικρό τύπο» και το βιβλίο.
Ένα μυθιστόρημα που αναδεικνύει την εξαιρετική περιγραφική δύναμη της συγγραφέως και την ικανότητά της να μετατρέπει έναν συγκεκριμένο τόπο —εδώ, τη Χάβρη— σε ολοκληρωμένη λογοτεχνική εμπειρία
17°
