Εναλλακτική Εποχή: Το φιλόδοξο στοίχημα της Εναλλακτικής Σκηνής για τη σεζόν 2026-2027

Η συμπλήρωση δέκα χρόνων δημιουργικής παρουσίας της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου, τολμηρού κύκλου προγραμματισμού υπό τον τίτλο «Εναλλακτική Εποχή». Με αφετηρία τον ήχο, επιχειρείται μια σύνδεση της μουσικής με τις διαφορετικές μορφές έκφρασης και εμπειρίας, το θέατρο, τον χορό, τις εικαστικές τέχνες, αλλά και την ηλεκτρονική δημιουργία. Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΕΛΣ, Γιώργος Κουμεντάκης, διαμόρφωσε τον προγραμματισμό της νέας σεζόν μαζί με τον νέο Υπεύθυνο Προγραμματισμού Γιάννη Αγγελάκη, έναν νέο συνθέτη ακουστικής και ηλεκτρονικής μουσικής με εμπειρία στη δημιουργία πρωτότυπων σκηνικών έργων και παραστάσεων.  

Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΕΛΣ Γιώργος Κουμεντάκης σημειώνει: « Η “Εναλλακτική Εποχή” προτείνει έναν νέο τρόπο να βιώνουμε τον χώρο, τη μουσική και τη συνάντηση με την τέχνη. Για πρώτη φορά, ο προγραμματισμός μας οργανώνεται σε μια σειρά από θεματικά φεστιβάλ, το καθένα με τη δική του ταυτότητα, τους δικούς του δημιουργούς και το δικό του κοινό. Όλα τους, όμως, έχουν ως κοινή αφετηρία τον ήχο: από το μουσικό θέατρο, που παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της Εναλλακτικής Σκηνής, μέχρι τον χορό, τις εικαστικές τέχνες, την ηλεκτρονική δημιουργία, την παλαιά και τη βυζαντινή μουσική, ο ήχος γίνεται το νήμα που συνδέει διαφορετικές μορφές έκφρασης και εμπειρίας. Ταυτόχρονα, η Εναλλακτική Σκηνή ως σκηνικός χώρος μεταλλάσσεται διαρκώς: από θεατρική και συναυλιακή σκηνή μέχρι ζωντανή εγκατάσταση, εργαστήριο, χώρος συμμετοχής και ανοιχτή αρένα για μουσική και χορό. Η “Εναλλακτική Εποχή” σηματοδοτεί μια ανοιχτή πρόσκληση: να ακούσουμε διαφορετικά, να συναντηθούμε διαφορετικά, να φανταστούμε νέες σχέσεις ανάμεσα στον ήχο, την ανθρώπινη φωνή, την τεχνολογία και τη σκηνική δημιουργία στον 21ο αιώνα».

Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ: Ο προγραμματισμός για τη σεζόν 2026-27

Οι Έξι Νέες Παραγωγές Μουσικού Θεάτρου

Στον νέο προγραμματισμό της Εναλλακτικής Σκηνής για τη σεζόν 2026-2027 δεσπόζουν  έξι νέες αναθέσεις που διερευνούν τα όρια της σκηνικής πράξης. Ο Γιώργος Κουμεντάκης παρουσιάζει το έργο «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι», μια συνεργασία με το Μπαλέτο της ΕΛΣ, όπου τρία έργα μουσικής δωματίου συνομιλούν με ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη μελοποιημένα σε ιδίωμα αμανέ, με τη συμμετοχή του Ζαχαρία Καρούνη και των συνόλων Oros Ensemble και Osmosis Saxophone Quartet.

Στη συνέχεια, το μουσικό σχήμα àktapha και ο σκηνοθέτης Θέμελης Γλυνάτσης στην «Προσφορά» καταπιάνονται με την τραυματική εμπειρία της θυσίας, χτίζοντας μια ηχητική βιογραφία του πιστού μέσα σε ένα εικαστικό τοπίο καταστροφής. Η ομάδα Nova Melancholia και ο Βασίλης Νούλας διερευνούν τον αισθητικό όρο Camp στο έργο «Το να μιλάς γι’ αυτό είναι σαν να το προδίδεις», αντλώντας έμπνευση από τη Σούζαν Σόνταγκ σε ένα πολυαισθητηριακό θέαμα που υμνεί την ετεροδοξία.

Η πειραματική διάθεση κορυφώνεται με το έργο «Paradise Lost – Μορφαί δαιμονίων» του Νίκου Γαλενιανού, ένα ιδιόμορφο ορατόριο που φέρνει σε σύγκρουση τη γλώσσα του Μίλτον με μια βίαιη μέταλ φωνή και το γυναικείο χορωδιακό σύνολο CHÓRES, υπό τους ήχους ηλεκτρονικά επεξεργασμένου αρμονίου. Παράλληλα, οι Κωνσταντίνος Μπαράς και Φάνης Σακελλαρίου στην «Κάθοδο» παρουσιάζουν ένα πολυμεσικό έργο για μια μηχανή που αποκτά συνείδηση στον τελευταίο κύκλο της Κόλασης του Δάντη, ενώ ο Γιάννης Αγγελάκης στον «Αντίχριστο» χρησιμοποιεί τον ήχο ως δύναμη που γεννά τη δράση, ανασύροντας αρχέτυπα από τον κινηματογράφο τρόμου και τη θεολογία σε μια χορογραφία του «ανοίκειου».

Οι Αγαπημένες Αναβιώσεις που Επιστρέφουν

Η Εναλλακτική Σκηνή επενδύει και στη διαχρονικότητα των παραγωγών που αγαπήθηκαν, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο δύο εξαιρετικά δημοφιλή έργα. Η ανατρεπτική όπερα του Γκαετάνο Ντονιτσέττι «Viva la mamma!», σε σκηνοθεσία Σοφίας Πάσχου, επιστρέφει για να σατιρίσει με ευφυΐα τις ματαιοδοξίες των λυρικών θιάσων πίσω από τις κουίντες, συνδυάζοντας λυρικούς τραγουδιστές και ηθοποιούς σε ένα παιχνίδι ανατροπών. Την ίδια στιγμή, ο «Καραγκιόζης Ριγολέττος» των Αλέξανδρου Μελισσηνού και Δημήτρη Δημόπουλου προσφέρει μια μοναδική σύζευξη του παραδοσιακού θεάτρου σκιών με την αριστουργηματική μουσική του Βέρντι. Ο διάσημος καμπούρης του λαϊκού θεάτρου ερμηνεύει τον ομώνυμο ρόλο στα ελληνικά, πλαισιωμένος από λυρικούς τραγουδιστές, σε μια παράσταση που καταρρίπτει τα στερεότυπα μεταξύ «υψηλής» και λαϊκής τέχνης.

Ένας Μαραθώνιος Φεστιβάλ και Θεματικών Κύκλων

Το φετινό πρόγραμμα διαρθρώνεται γύρω από εκτεταμένα θεματικά φεστιβάλ που καλύπτουν κάθε πτυχή της μουσικής ιστορίας. Οι Ημέρες Σύγχρονης Μουσικής περιλαμβάνουν δεκαοκτώ συναυλίες με σημαντικά αφιερώματα στα 100 χρόνια του Γκιαιργκ Κούρταγκ και τα 80 χρόνια του Γιώργου Απέργη, καθώς και έναν διεθνή διαγωνισμό σύνθεσης (Οκτώβριος- Νοέμβριος 2026).

Οι Ημέρες Βυζαντινής Μουσικής, υπό την επιμέλεια του Ζαχαρία Καρούνη, αναδεικνύουν τη ζωντανή ψαλτική παράδοση μέσα από 4 συναυλίες (Οκτώβριος 2026), ενώ οι Ημέρες Παλαιάς Μουσικής χωρίζονται σε δύο κύκλους, και μέσα από 9 συναυλίες εξερευνούν από την εποχή των επαναστάσεων του Μπετόβεν μέχρι τις σύγχρονες ηλεκτρονικές αναγνώσεις του μπαρόκ ρεπερτορίου (Νοέμβριος 2026).

Τον Φεβρουάριο 2027, οι Ημέρες Ηλεκτρονικής Μουσικής υπόσχονται μια εμβυθιστική εμπειρία με ambient, τέκνο και οπτικοακουστικά live, ενώ τον Μάρτιο 2027 οι Ημέρες Εικαστικών παρουσιάζουν την εγκατάσταση «Gardens of Subversion» του Πέτρου Τουλούδη, εμπνευσμένη από χάρτες ροκοκό κήπων της Στουτγάρδης. Τέλος, ο Ιούνιος 2027 ανήκει στις Ημέρες Σύγχρονου Χορού υπό τον τίτλο «groundRules», ένα νέο φεστιβάλ που χαρτογραφεί τις τάσεις από το σωματικό θέατρο μέχρι το χιπ χοπ, δίνοντας βήμα στη νέα γενιά χορογράφων.

Κοινότητα, Εκπαίδευση και Περιφερειακές Συνέργειες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις εκπαιδευτικές και κοινωνικές δράσεις με τις Ημέρες Κοινότητας και Δημιουργίας. Ξεχωρίζουν οι παραγωγές για όλη την οικογένεια, όπως η όπερα του Μπέντζαμιν Μπρίττεν «Ο μικρός καπνοδοχοκαθαριστής» και «Το καρναβάλι των ζώων» του Σαιν-Σανς, το οποίο υλοποιείται με όρους καθολικής προσβασιμότητας (relaxed performances).

Τα προγράμματα Co-OPERAtive, «Η τέχνη του ρυθμού» και τα διαπολιτισμικά σύνολα (Διαπολιτισμική Ορχήστρα και Διαπολιτισμική Χορωδία της ΕΛΣ) συνεχίζουν να ενισχύουν τη συμμετοχή διαφορετικών κοινοτήτων στην καλλιτεχνική πράξη. Επιπλέον, ο νέος Κύκλος Εργαστηρίων Μουσικού Θεάτρου δημιουργεί ένα ετήσιο φυτώριο για νέους συνθέτες και σκηνοθέτες.

Η σεζόν συμπληρώνεται από τη συνεργασία με το Φεστιβάλ Φιλίππων, η οποία φέρνει στην Αθήνα πέντε σημαντικές παραγωγές, ανάμεσα στις οποίες η όπερα «Φαέθων» από την Ομάδα Μουσικού Θεάτρου Ραφή και η νουβέλα του Κλάιστ «Ο σεισμός στη Χιλή», επισφραγίζοντας έναν προγραμματισμό που αγκαλιάζει ολόκληρο το πολιτιστικό οικοσύστημα.