- CITY GUIDE
- PODCAST
-
22°
Αλέξης Ακριθάκης: Η αιώνια λιακάδα ενός αστείρευτου ταλέντου
Η μεγάλη έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη και τα τέσσερα βιβλία για τη ζωή, τη ζωγραφική και το έργο του.
paint/inks | Αλέξης Ακριθάκης: ένας νοερός μέντορας, οδηγός, δάσκαλος, στάλκερ
Μετράμε τις χρονιές με γεγονότα που μας σημάδεψαν, που αποτέλεσαν κρίσιμους οδοδείκτες μας, που είχαν την ικανότητα να φέρουν στον νου και την ψυχή μας μαρμαρυγές από το χτες και να ανανεώσουν αλλοτινές έντονες στιγμές. Για μας που γαλουχηθήκαμε με τη γόνιμη ψυχεδέλεια, με την περιπέτεια της αβανγκάρντ από τις αρχές του περασμένου αιώνα έως σήμερα, με τα κελεύσματα μιας ελευθερίας δρώσας μες στην καθημερινή εποποιία και με τη διαρκή δημιουργικότητα, το 2026, που σε λίγο εκπνέει, πέρα από τις ζοφερές και παρανοϊκές, επικίνδυνες για όλη την ανθρωπότητα εκφάνσεις του, κατάφερε να μας προσφέρει αλησμόνητες εμπειρίες, που τόνωσαν το ηθικό μας και ενίσχυσαν τις άμυνές μας απέναντι στη γενικευμένη τρέλα των καιρών μας.
Μια τέτοια εμπειρία ήταν η δυναμική παρουσία, μέσα από μια μεγάλη έκθεση και τέσσερα βιβλία, του ποιητή των χρωμάτων και φιλοσόφου του γίγνεσθαι Αλέξη Ακριθάκη (1939-1994). Για μας, μια ωραία παρέα που αρχίζει να σκιρτάει από τα πρώτα βράδια της Μεταπολίτευσης, ο Ακρίθακας, όπως τον λένε οι οικείοι του, ήταν και παραμένει νοερός μέντορας, οδηγός, δάσκαλος, στάλκερ.
Ευλόγως, λοιπόν, επισκεφτήκαμε ξανά και ξανά τη μεγάλη έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης: Μια γραμμή κύμα», κυριολεκτικά συχνάζαμε εκεί, στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς, από τις 12 Φεβρουαρίου έως τις 25 Μαΐου, πρωινά και μεσημέρια και βράδια, συζητούσαμε διεξοδικά τις ποικίλες πτυχές του έργου αυτού του αστείρευτου δημιουργού, και διόλου δεν κουραστήκαμε να συγχαίρουμε τη Χλόη Ακριθάκη και τον Αλέξιο Παπαζαχαρία που επιμελήθηκαν αξιέπαινα την έκθεση, καθώς και τον ακάματο Σάββα Θεουλάκη, που ανέλαβε πολλές και λίαν ενδιαφέρουσες ξεναγήσεις στο ακριθάκειο σύμπαν.
Δύο ξεναγήσεις ανέλαβα κι εγώ, κάτι που με χαροποίησε και με συγκίνησε αφάνταστα, καθώς με ταξίδεψε στα χρόνια της εφηβείας και της πρώτης νιότης, τότε που ανακάλυπτα, παρέα με τον Γιάννη Τζώρτζη και τον Θάνο Σταθόπουλο, την Beat Generation και τον Μάριο Χάκκα, τους MC5 και τη Μαρία Μήτσορα, τους situationnistes και τον Δημήτρη Νόλλα – ένα κοσμογονικό, παλλόμενο τοπίο, που κέντρο του, ίσως γιατί διαισθανόμαστε ότι συνδύαζε όλα αυτά και κάμποσα άλλα, ήταν πάντα ο Ακρίθακας.
Την έκθεση συνόδευσαν τέσσερα βιβλία, όλα φροντισμένα από τις εκδόσεις Άγρα, που σίγουρα εμπλουτίζουν τις γνώσεις και οξύνουν τη ματιά των παλαίμαχων ακριθακικών αλλά, συνάμα, αποτελούν έκτακτη έναρξη μύησης για τους αρχάριους.
Ο τόμος «Αλέξης Ακριθάκης – Γράφοντας τη ζωγραφική – Ημερολόγια 1960-1990», που επιμελήθηκαν η Χλόη Ακριθάκη και ο Θάνος Σταθόπουλος, είναι μια ξενάγηση στο εργαστήριο του δημιουργού αλλά και στον ψυχισμό του, στην διελκυστίνδα τέχνη/ζωή, αλλά και στις εντάσεις της καθημερινότητάς του.
«Λέω για ποίηση… Είναι μια ποίηση δυσανάγνωστη», γράφει στο σημειωματάριό του ο Ακριθάκης στις 21 Ιουλίου του 1976, πριν από μισόν αιώνα, τότε που διέμενε στο Βερολίνο. «Τι είναι η ποίηση που κάνω; Η ζωή που πέρασα γίνηκε ποίημα – η ευγένεια, ο κόπος μου να καταλάβω μια γλώσσα καινούργια που ’φτιαξα, ένας κώδικας κακοφτιαγμένος. Εκείνα τα πρώτα χρόνια, που ’ναι μακριά, λειτούργησα χωρίς καμία καταγραφή. Πέρασα την εφηβεία μου στα καφενεία, στα καπηλειά, στους τεκέδες: πίναμε. Κι έπινα τα πάντα, από κρασιά, ούζα, μέχρι τ’ ακριβότερα ποτά» (σ. 105).
Τον Απρίλιο που μας πέρασε κυκλοφόρησε το ιδιαίτερο και ιδιάζον βιβλίδιο «Ο κροκόδειλος», που είχε εμφανιστεί πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 1990. Ο Ακριθάκης, με συνεργό, τον λίαν εκλεκτό Σταύρο Πετσόπουλο, παίζει, ως ακραιφνής homo ludens, με τις δυνατότητες και τη χρήση του σχεδίου, του θεάτρου, της ζωολογίας, του τσίκι-τσίκι (η ξακουστή μέθοδος που ο ίδιος επινόησε), με την αέναη παιδικότητα, με τον ντανταϊσμό και την ψυχεδέλεια. Μια αναψυκτική, ψυχωφελής χειρονομία!
Ο κατάλογος της έκθεσης στο Μπενάκη είναι ένα διπλό δώρο: με ποικιλία χρωμάτων στο κάλυμμα (πορτοκαλί, κίτρινο, λαδί, φούξια) ένας τόμος τριακοσίων σελίδων μεγάλου σχήματος στα ελληνικά και άλλος ένας, ο δίδυμός του, στα αγγλικά – με πολλά επιλεγμένα έργα του Ακριθάκη (κάμποσα απ’ αυτά ελάχιστα γνωστά, καθόσον ανήκουν σε συλλέκτες και σπανίως εκτίθενται) και με διαφωτιστικά κείμενα φίλων του, ομοτέχνων, διανοούμενων, ποιητών, θεωρητικών και ιστορικών της τέχνης. Ένα διπλό εκδοτικό κόσμημα και μια εξαίσια ευκαιρία εξοικείωσης με τον δημιουργό για όσους δεν κατάφεραν να επισκεφτούν την έκθεση.
«Τα τελευταία του έργα εγκαταλείπουν το βαρύ και το συμπαγές για χάρη του ελαφρού και του διάφανου, καλλιεργώντας ένα καινούργιο είδος ατμόσφαιρας», γράφει ο Αλέξιος Παπαζαχαρίας. «Το τέλος θα έρθει δοξαστικό, κάτι σαν τις Θερμοπύλες, όπως είχε προφητεύσει ο ίδιος, με έργα που αντιμετωπίζουν το όριο και το περιθώριο ως κόψη και ως σημείο χωρίς επιστροφή» (σ. 18).
Ναι, αστείρευτο ήταν το ταλέντο του Αλέξη Ακριθάκη και, παρά την αγωνία και τον γνόφο που τον ταλάνιζαν, αέναη εμμένει η λιακάδα της ζωγραφικής του.
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η μεγάλη έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη και τα τέσσερα βιβλία για τη ζωή, τη ζωγραφική και το έργο του.
Η πολιτιστική ατζέντα της εβδομάδας
Η ανάρτηση του Σπύρου Μπιμπίλα
Πώς μια στήλη που ξεκίνησε να μιλάει αποκλειστικά για δίσκους και βιβλία αναγκάζεται κάποιες φορές να μιλήσει για πολιτική
Η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών χρηματοδοτεί το σύνολο των εργασιών με δωρεά ύψους 1,1 εκατ. ευρώ
Μια συζήτηση για το βιβλίο «Απόντες - Μια Προφορική Ιστορία» και την ταινία του Νίκου Γραμματικού
Πώς εξελίσσεται η αντίληψη και η αναπαράσταση του χώρου μέσα από το παιδικό σχέδιο.
Η εξημέρωση του σκύλου, τα λιοντάρια που κάποτε ίσως ζούσαν στην Ελλάδα και η ξεχωριστή θέση της κουκουβάγιας
Ο Ζευς μεταμορφώθηκε σε Σάτυρο για να προσεγγίσει ερωτικά την Αντιόπη, κόρη του Νυκτέα ή του Ασωπού
Ενισχύεται η ασφάλεια του σημαντικού μνημείου του 4ου αιώνα π.Χ.
Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα
Ο κωμικός μιλάει στην ATHENS VOICE για το stand-up comedy πέρα από τα viral βίντεο
Η φιλοσοφία των μεταμορφώσεων στην ελληνική μυθολογία
Η Αλεξάνδρα Μαράτη εμπνεύστηκε από την πολυβραβευμένη ταινία και τις δικές της διαδρομές στις ερήμους της Αφρικής
Με αφορμή τη δωρεά του σπάνιου αρχείου του γλύπτη στο Takis Foundation, η ιδιοκτήτρια της Γκαλερί Ζουμπουλάκη μιλάει για τη φιλία τους
Η πολιτιστική ατζέντα της εβδομάδας
Μία ακουαρέλα του 18ου αιώνα αποκάλυψε το μυστικό της τοποθεσίας του
Επτά κιτρινισμένες σελίδες αποκαλύπτουν τις αλλαγές που έκανε λίγες ώρες πριν την ομιλία που έμεινε στην ιστορία
Ο πρωτοπόρος των εννοιολογικών κόμιξ έρχεται στο στούντιο της Athens Voice
Ομόφωνη γνωμοδότηση του ΚΑΣ για την υδραυλική θωράκιση, τον φωτισμό και την αύξηση της χωρητικότητας
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.