More in Culture

Η Βάρκιζα και το βουνό

Πώς μια στήλη που ξεκίνησε να μιλάει αποκλειστικά για δίσκους και βιβλία αναγκάζεται κάποιες φορές να μιλήσει για πολιτική

giorgos-florakis.jpg
Γιώργος Φλωράκης
ΤΕΥΧΟΣ 1019
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
Σημειώσεις Ενός Μονομανούς: Ο Γιώργος Φλωράκης γράφει για την αισθητική της εξουσίας, τη διανόηση και την πολιτική.

Σημειώσεις Ενός Μονομανούς: Ο Γιώργος Φλωράκης γράφει για την αισθητική της εξουσίας, τη διανόηση και την πολιτική. 

Ολονών μας οι δρόμοι
Έχουν γίνει στενοί και μακρύτεροι
Δεν χωράμε δυο δυο να περνάμε
Κι αυτό μου τη δίνει

(Βασίλης Νικολαΐδης, «Στο λίκνισμά της»)

Στα φοιτητικά μου χρόνια πήγαινα πάντα στα πάρτι των Αυτόνομων επειδή έπαιζε πανκ, στα πάρτι του Δημοκρατικού Αγώνα επειδή έπαιζε από Χατζιδάκι μέχρι τζαζ, αν ήθελα ν’ ακούσω κανένα λαϊκό, περνούσα για λίγο από τα γλέντια της Πανσπουδαστικής, αλλά απέφευγα μονίμως τα πάρτι της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ: είχαν πάντα την πιο άθλια ξένη ποπ και τα πιο κραγμένα σκυλάδικα.

Οι πιο μοχθηροί από εμάς υποστήριζαν πάντα ότι η μουσική που ακούς απηχεί την αισθητική σου και σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο που σκέφτεσαι ή που… δεν σκέφτεσαι. Να λοιπόν η ήττα μου, η κατάθλιψή μου, η Βάρκιζα των τελευταίων μου χρόνων: σε επίπεδο αισθητικής, εδώ και αρκετό καιρό η ηγεμονία ανήκει στη… ΔΑΠ-ΝΔΦΚ: Στην ανεγκέφαλη ποπ, στα σκυλάδικα, στις εκδρομές στη Μύκονο, στις απλοποιήσεις, την αλαζονεία και τα ψέματα της ομάδας αλήθειας. Για να μην παρεξηγηθώ, δεν έχω κανένα πρόβλημα με τις απόψεις που εκφράζει οποιοσδήποτε άνθρωπος. Έχω πρόβλημα με την αισθητική με την οποία τις εκφράζει. Και με την αλαζονεία. Επιπλέον, έχω πρόβλημα με τους φασίστες. Όχι μόνο μ’ αυτούς που το δηλώνουν ανοιχτά αλλά και με τους ακροδεξιούς που κυκλοφορούσαν πιο παλιά με τσεκούρια, ή τους άλλους, που την εποχή που το Ισραήλ αγωνιζόταν για ειρήνη πουλούσαν αντισημιτικά βιβλία, και τώρα που διαπράττει γενοκτονίες το υποστηρίζουν, ξέρεις, πάντα από τη σωστή πλευρά της ιστορίας. Ναι, μερικοί από αυτούς είναι υπουργοί. Ή ήταν μέχρι ν’ αναγκαστούν να παραιτηθούν λόγω σκανδάλων. Κι από αισθητική, τι να σου πω; Ray-Ban των εξακοσίων ευρώ και «Α και ΟΥ…» χορεύοντας σαν ουρακοτάγκοι.

Τις έβλεπα χρόνια αυτές τις αθλιότητες και δεν μιλούσα. Ένιωθα απλά ότι «στενεύαν οι δρόμοι και γίνονταν μακρύτεροι» και το πάλευα μέσα από λέσχες ανάγνωσης και ακρόασης, με σκοπό να φτιάξουμε μικρές κοινότητες μήπως «χωράμε να περνάμε δυο δυο» απ’ τους δρόμους. Μα τώρα, χωρίς κανένα όπλο, με μόνη την απόφαση να λέω δυνατά –όταν νιώθω ότι χρειάζεται– αυτά που βλέπω, βγαίνω στο βουνό. Γιατί οι τρόποι που χρησιμοποιεί η συγκεκριμένη εξουσία για να διαιωνίζεται έχουν γίνει αθλιότεροι από ποτέ.

Ο Αντόνιο Γκράμσι ήδη από πολύ νωρίς είχε ξεκαθαρίσει την ανάγκη κάθε εξουσίας να βασίζεται σε διανοούμενους και καλλιτέχνες ώστε να διατηρεί την ηγεμονία στο επίπεδο ιδεών μέσα στην κοινωνία. Και να τοι οι εκδρομείς της Μυκόνου των φοιτητικών μας χρόνων, σε όλη τους τη δόξα τραβάνε μπροστά.

Προφανώς, ως διανοούμενος, είναι απόλυτα λογικό να αγνοείς το ένα εκατομμύριο ανθρώπων που κατεβαίνει στις διαδηλώσεις στη Γαλλία, αλλά να βλέπεις τους πεντακόσιους που κάνουν πλιάτσικο. Είναι απόλυτα λογικό να υποστηρίζεις ότι οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές του Μακρόν που εφαρμόζονται εδώ και μία δεκαετία δεν θα φέρουν στην εξουσία τη Λεπέν, αλλά θα τη φέρει ο ένας μήνας των διαδηλώσεων. Εξαιρετική ανάλυση, και μάλιστα με εφαρμογή και στην Ελλάδα! Το θέμα είναι με τι θα την ανταλλάξεις… Με μια θέση στο Επικρατείας, μια θέση στην Ευρωβουλή; Ένα υπουργιλίκι; Θυμάμαι έναν που τα κατάφερε. Εκ των αρίστων φυσικά. Τριάντα τρεις (33) ώρες άντεξε. Ύστερα βγήκανε στη φόρα οι πομπές του και το ’σκασε πανικόβλητος.

Σκέφτομαι ότι ο διανοούμενος και ο καλλιτέχνης δεν κρίνονται μόνο από το έργο τους, τις γνώσεις τους ή την τεχνική τους αρτιότητα. Κρίνονται και από τη σχέση που διαμορφώνουν με την εξουσία. Ο Σαρτρ έλεγε ότι «ο διανοούμενος δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος με γνώσεις. Είναι εκείνος που χρησιμοποιεί τις γνώσεις του για να αμφισβητήσει τους μηχανισμούς που παράγουν αδικία και κυριαρχία» .Όταν κάποιος σταματάει να βλέπει την αδικία κι αρχίζει να δικαιολογεί εκ των προτέρων κάθε πράξη της εξουσίας, μετακινείται από την περιοχή της κριτικής σκέψης στην περιοχή της ιδεολογικής υπηρεσίας. Ο διανοούμενος ή ο καλλιτέχνης που γίνεται απολογητής της εξουσίας δεν χάνει απαραίτητα την ευφυΐα ή την καλλιτεχνική του αξία. Χάνει όμως την ανεξαρτησία του και μετατρέπεται έτσι σ’ έναν ακόμα λακέ της εξουσίας. Βλέπω πολλούς τέτοιους τριγύρω…

Υ.Γ.1: Οι λέσχες δεν θα σταματήσουν. Είναι ο πιο πρόσφορος τρόπος –σ’ αυτή τη φάση– να πλατύνουν οι δρόμοι μας. Οι Σημειώσεις Ενός Μονομανούς θα παραμείνουν μια στήλη για τον πολιτισμό, εκτός εξαιρέσεων. Εκτός δηλαδή από τις στιγμές που νιώθω ότι οι λακέδες το παρακάνουν…

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Tα καλύτερα άρθρα της ημέρας έρχονται στο mail σου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Podcast Όταν το παιδί ζωγραφίζει
Podcast Όταν το παιδί ζωγραφίζει | Τι μαθαίνει ένα παιδί όταν ανακατεύει τα χρώματα;

Από τη σκέψη και τη γλώσσα μέχρι τις αισθήσεις και τη δημιουργικότητα, βλέπουμε πόσα πολλά μπορούν να συμβαίνουν μέσα από μια τόσο απλή και αγαπημένη δραστηριότητα.

Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.

// EMPTY