- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Στοιχειολογία και ο φιλόσοφος Ζακ Ντεριντά
Πώς το παρελθόν συνεχίζει να παραμένει ως ένα «φάντασμα» στο παρόν
Ο Ζακ Ντεριντά (Jacques Derrida) ήταν Γάλλος φιλόσοφος, γνωστός και ως θεμελιωτής της αποδόμησης.
Ένα φάντασμα δεν πεθαίνει ποτέ.
Προσποιούμαι ότι προσποιούμαι.
Κινηματογράφος και Ψυχανάλυση συνθέτουν την Επιστήμη των Φαντασμάτων.
Στοιχειολογία (Hauntology) είναι μια φιλοσοφική και πολιτισμική έννοια που εξερευνά το πώς το παρελθόν συνεχίζει να παραμένει ως ένα «φάντασμα» στο παρόν. Ο όρος επινοήθηκε αρχικά από τον φιλόσοφο Ζακ Ντεριντά (Jacques Derrida) και αποτελεί θεμελιώδη έννοια για την κατανόηση της σύγχρονης νοσταλγίας, του πολιτισμού και της παραμόρφωσης της χρονικότητας.
Ο θεμελιώδης ορισμός. Specters of Marx
Ζακ Ντεριντά, Φαντάσματα του Μαρξ (1993). «Το να στοιχειώνει κάτι δεν σημαίνει ότι είναι παρόν και είναι απαραίτητο να εισαγάγουμε τη στοιχειώδη παρουσία (το στοιχειό) στην ίδια τη συγκρότηση μιας έννοιας. Κάθε έννοιας, ξεκινώντας από τις έννοιες του Είναι και του Χρόνου. Αυτό είναι που θα ονομάζαμε Στοιχειολογία (Hauntology)»
Ένα φάντασμα δεν πεθαίνει ποτέ· παραμένει πάντοτε να έρχεται και να επιστρέφει
Σημείωση για τον όρο: το hauntology: Προέκυψε από ένα λογοπαίγνιο του Ζακ Ντεριντά ανάμεσα στις λέξεις ontology (οντολογία, η μελέτη του Είναι) και haunting (στοίχειωμα). Στα ελληνικά αποδίδεται συχνά ως «στοιχειολογία», γιατί διατηρεί αυτή τη σύνδεση με την οντολογία, αν και σε πιο ελεύθερες μεταφράσεις συναντάμε και τον όρο «φασματολογία» ή «φαντασματολογία: φάντασμα και οντολογία.».
Ζακ Ντεριντά: Προσποιούμαι. Στην πραγματικότητα κάνω αυτό που κάνω, επομένως, απλώς προσποιούμαι ότι προσποιούμαι
- Ό,τι δεν μπορεί να ειπωθεί πάνω απ' όλα, δεν πρέπει να αποσιωπηθεί, αλλά να γραφτεί.
- Πάντα ονειρευόμουν ένα στυλό σύριγγα.
- Η ψυχανάλυση έχει διδάξει ότι οι νεκροί -ένας νεκρός γονέας, για παράδειγμα- μπορούν να είναι πιο ζωντανοί για εμάς, πιο ισχυροί, πιο τρομακτικοί από τους ζωντανούς. Είναι το ζήτημα των φαντασμάτων.
- Σε αντίθεση με ό,τι η φαινομενολογία, η οποία είναι πάντα φαινομενολογία της αντίληψης, προσπάθησε να μας κάνει να πιστέψουμε, σε αντίθεση με ό,τι η επιθυμία μας δεν μπορεί παρά να μπει στον πειρασμό να πιστέψει, το ίδιο το πράγμα πάντα διαφεύγει.
- Κινηματογράφος συν Ψυχανάλυση ισοδυναμεί με την Επιστήμη των Φαντασμάτων.
- Η φιλοσοφία πέθανε χθες, από την εποχή του Χέγκελ, του Μαρξ, του Νίτσε ή του Χάιντεγκερ.
- Η φιλοσοφία θα έπρεπε ακόμα να περιπλανιέται προς το νόημα του θανάτου της. Πάντα ζούσε γνωρίζοντας ότι πεθαίνει...
- Η φιλοσοφία πέθανε μια μέρα, μέσα στην ιστορία, και πάντα τρεφόταν από την ίδια της την αγωνία, από τον βίαιο τρόπο με τον οποίο ανοίγει την ιστορία αντιπαρατιθέμενη στη μη φιλοσοφία, η οποία είναι το παρελθόν και η ανησυχία της.
- Εκ γενετής, και τουλάχιστον για μία φορά, αυτά είναι προβλήματα που τίθενται στη φιλοσοφία ως προβλήματα που η φιλοσοφία δεν μπορεί να επιλύσει. Αναπάντητα ερωτήματα.
Ζακ Ντεριντά (Jacques Derrida), 1930 – 2004 - Σύντομο βιογραφικό
Γάλλος φιλόσοφος γεννημένος στην Αλγερία, γνωστός ως θεμελιωτής της Aποδόμησης. Το έργο του είχε επίδραση στο πεδίο της λογοτεχνικής θεωρίας και στη φιλοσοφία. Το έργο του επηρέασε πολλά επιστημονικά πεδία που δεν σχετίζονταν ευθέως με τη φιλοσοφία όπως το πεδίο των επιστημών, του δικαίου και της αρχιτεκτονικής. Tα γνωστότερα έργα του: Περί Γραμματολογίας, Τα φαντάσματα του Μαρξ, Η φωνή και το φαινόμενο.
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Από τις «Αρχέγονες ροές» στις «Νέες φωνές»: Έξι ημέρες μουσικής, φωτογραφίας, σινεμά και δράσεων για όλη την οικογένεια, με ελεύθερη είσοδο
Με 330.000 ευρώ από το ΕΣΠΑ προχωρούν εργασίες στον σημαντικό αρχαιολογικό χώρο
Η προβολή του «Cold War» και η συνομιλία του σκηνοθέτη με τον Emmanuel Carrère στο Bring Your Chair – cozy festival
Από την Αργολίδα και το Μαίναλο μέχρι το Μπούρτζι και την Ακροναυπλία, ο Θοδωρής Γκόνης σχεδιάζει ένα φεστιβάλ που αναζητά τις ιστορίες, τους ανθρώπους και τις μνήμες που έχουν διαμορφώσει τον τόπο
Ενισχύονται 110 πολιτιστικοί φορείς μέσω του προγράμματος «Δημιουργική Ελλάδα 2026»
Το Αλκαζάρ επιστρέφει. Και αυτή τη φορά δεν ανοίγει απλώς ως μνημείο
Μετά τη μεγάλη πυρκαγιά στο Πόρτο Γερμενό
Η ζωή, οι άνθρωποι, οι τόποι και το έργο που διαμόρφωσαν μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
Οι προγραμματιζόμενες εργασίες από το Υπουργείο Πολιτισμού
Αυτοψία στο έργο της αποκατάστασης και ανάδειξης του τεμένους Κουρσούμ
Μια ιστορία από το γνωστό μυθιστόρημα του Μιγκέλ ντε Θερβάντες «Δον Κιχώτης»
Ο πολιτισμός αποτελεί έναν κρίκο στην άμυνα της πατρίδας μας, το μήνυμα Μενδώνη
«Λειτούργησε ως γέφυρα μεταξύ της παράδοσης και της ανανέωσης» σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού
Ο Αύγουστος δεν είναι απλώς ο τελευταίος μεγάλος μήνας του καλοκαιριού. Είναι πολλά περισσότερα.
Οι δύο καλλιτέχνες μιλούν για τη δράση τους στον Αρχαιολογικό Χώρο Ορχομενού Αρκαδίας και τη σχέση τέχνης, φύσης και τεχνολογίας
Μια συνέντευξη με τον Καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας Χρήστο Τσαγγάλη
Σπουδαίο εύρημα των ύστερων κλασικών χρόνων - Προσφέρει νέα στοιχεία για το εμπόριο
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.