Ουμπέιμαρ Ρίος Γκόμες: Ποιος είναι ο Κολομβιανός ποιητής που πρωταγωνιστεί στην ταινία «Ένας Ποιητής»

Το Φεστιβάλ Ισπανόφωνου Κινηματογράφου Αθήνας - FeCHA συμπληρώνει φέτος 10 χρόνια και το γιορτάζει με ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε από τις 21 και διαρκεί μέχρι τις 28 Μαΐου, αναδεικνύοντας για άλλη μία χρονιά την κινηματογραφική κουλτούρα των ισπανόφωνων χωρών. Το πρόγραμμα του φεστιβάλ περιλαμβάνει 23 ταινίες μεγάλου μήκους και 13 ταινίες μικρού μήκους, αφιέρωμα στον βραβευμένο σκηνοθέτη Fabián Bielinsky, ο οποίος με μόλις 2 ταινίες («9 Βασίλισσες», «Η Αύρα») διαμόρφωσε το σύγχρονο αστυνομικό θρίλερ στην Αργεντινή πριν τον ξαφνικό του θάνατο το 2006, και αφιέρωμα Diversidad με επιλεγμένες ταινίες μικρού μήκους queer θεματολογίας με την υποστήριξη του Athens Pride. 

Το 10ο FeCHA θα ρίξει αυλαία με την ταινία «Ένας Ποιητής» (Un Poeta), του Σιμόν Μέσα Σότο, με τον πρωταγωνιστή Ουμπέιμαρ Ρίος παρόντα στην προβολή ως επίσημο καλεσμένο. Η ταινία αποτέλεσε την επίσημη πρόταση της Κολομβίας για Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας 2026 και την πιο εμπορική Κολομβιανή ταινία του 2025. Στο φιλμ γνωρίζουμε τον Όσκαρ, έναν πενηντάρη ποιητή, σε προσωπικό και οικονομικό αδιέξοδο, που βρίσκει δουλειά σ’ ένα γυμνάσιο μιας υποβαθμισμένης συνοικίας, και μαζί την ευκαιρία να αντιμετωπίσει για πρώτη φορά τα σφάλματα της ζωής του. Αναγνωρίζοντας ένα πηγαίο ποιητικό ταλέντο σε μία έφηβη μαθήτρια από φτωχή οικογένεια, προσπαθεί να της εμπνεύσει ενθουσιασμό για να συνεχίσει, έχοντας να αντιμετωπίσει την καχυποψία και διάθεση εκμετάλλευσης από την οικογένειά της αλλά και την αδιαφορία της ίδιας μπροστά σε αυτό το ταλέντο που έχει.

Ο Ουμπέιμαρ Ρίος Γκόμες είναι Κολομβιανός καθηγητής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ηθοποιός, ο οποίος κέρδισε διεθνή φήμη με το υποκριτικό του ντεμπούτο στη συγκεκριμένη δραματική κομεντί. Πριν πρωταγωνιστήσει σε αυτή την ταινία, ο Ρίος δεν είχε καμία επαγγελματική εμπειρία στην υποκριτική, αλλά η συγκινητική και πολυεπιβραβευμένη ερμηνεία του ως ο αποτυχημένος συγγραφέας Όσκαρ Ρεστρέπο του χάρισε την αναγνώριση των κριτικών. Χάρη σε αυτόν τον ρόλο, απέσπασε το βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Λατινικής Αμερικής του Μπιαρίτζ (Biarritz) και έλαβε υποψηφιότητα για τα Βραβεία Platino το 2026.

Αναζητήσαμε τον Ουμπέιμαρ Ρίος για να μας απαντήσει σε μερικές ερωτήσεις μας -και να μας στείλει ένα ποίημά του- λίγο πριν τον δούμε καλεσμένο στην προβολή της ταινίας «Un Poeta» στην Αθήνα.

Θα μπορούσατε να μας περιγράψετε την πλοκή της ταινίας «Un Poeta» και να εξηγήσετε τον συγκεκριμένο ρόλο σας ως Όσκαρ Ρεστρέπο;
Στην ταινία «Ένας Ποιητής» (Un Poeta), εξιστορείται η ζωή του Όσκαρ Ρεστρέπο, ενός θλιμμένου, απογοητευμένου, μελαγχολικού, αποτυχημένου αλλά ευγενικού ποιητή, ο οποίος στα 54 του χρόνια έχει μια μισοεγκαταλελειμμένη κόρη και ζει ακόμα με τη μητέρα του. Από ανάγκη πιάνει δουλειά ως καθηγητής σε ένα λύκειο, και εκεί γνωρίζει μια μαθήτρια, τη Γιουρλάντι (Yurlady), η οποία έχει εξαιρετικό ταλέντο στην ποίηση και το σχέδιο. Ο Όσκαρ γνωρίζει το ευάλωτο περιβάλλον αυτής της μαθήτριας και θέλει να τη βοηθήσει να προοδεύσει, εισάγοντάς την στον κόσμο της ποίησης. Εκείνη όμως δεν δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον, και σε αυτή την προσπάθεια συμβαίνουν διάφορα... Καταστάσεις που μετατρέπουν την ταινία σε μια τραγικωμωδία, από την οποία ξεχειλίζουν τα ανθρώπινα συναισθήματα και οι ευαισθησίες.

Ως μη επαγγελματίας ηθοποιός και καθηγητής φιλοσοφίας, πώς συνδέεται η προσωπική σας ζωή με τον χαρακτήρα του Όσκαρ;
Οι ζωές του Όσκαρ και του Ουμπέιμαρ είναι πολύ διαφορετικές, καθώς εγώ είμαι πολύ πιο λειτουργικός από εκείνον. Σε όλη μου τη ζωή εργάζομαι, παράγω και αγωνίζομαι σε διάφορα μέτωπα, όπως η πολιτιστική διαχείριση, η μουσική και τα κοινοτικά μέσα ενημέρωσης... Ο Όσκαρ όχι. Ωστόσο, η προσωπική μου ζωή συνδέεται με αυτή του Όσκαρ υπό την έννοια ότι και οι δύο είμαστε «αποτυχημένοι» στη λογοτεχνία, εραστές της ποίησης, καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και μας αρέσει το ποτό.

Πώς αποφασίσατε αρχικά να πρωταγωνιστήσετε στην ταινία «Un Poeta» και τι σας έπεισε να αναλάβετε αυτόν τον ρόλο;
Όλα έγιναν κάπως περίεργα: ένας φίλος του σκηνοθέτη Σιμόν Μέσα με ξέρει από παιδί και, χάρη σε αυτή τη φιλία, διάβασε το αρχικό σενάριο. Καθώς το διάβαζε, έβλεπε εμένα σε αυτόν τον ρόλο και είπε στον Σιμόν: «Σου βρήκα τον ποιητή σου». Εκείνος του απάντησε πως, αν με ενδιέφερε, θα έπρεπε να περάσω από κάστινγκ. Στην αρχή δεν ήθελα πολύ, γιατί μου φαινόταν δύσκολο να δεχτώ ότι, χωρίς να είμαι επαγγελματίας ηθοποιός, θα έπαιζα σε ταινία. Μετά όμως πήρα κίνητρο, καθώς έχω μια κόρη που είναι επαγγελματίας ηθοποιός του θεάτρου· σκέφτηκα ότι δεν είχα τίποτα να χάσω, ότι ήταν μια ευκαιρία να κάνω κάτι διαφορετικό σε αυτό το προχωρημένο στάδιο της ζωής μου, και μέτρησε κι ένα σχόλιο που μου έκανε κάποιος: ότι αν με επέλεγαν, θα με πλήρωναν καλά (γέλια). Πέρασα από τις οντισιόν, έμαθα την ιστορία, μου άρεσε και δέχτηκα.

Ποια στοιχεία της ιστορίας της ταινίας σας συγκίνησαν ή σας άγγιξαν περισσότερο;
Λάτρεψα όλη την ιστορία, ειδικά λόγω αυτής της ομάδας των τόσο ταλαντούχων ηθοποιών. Στην ταινία ξεχειλίζουν τα ανθρώπινα συναισθήματα, αλλά αυτές οι σχέσεις και οι διάλογοι με τη μητέρα, την κόρη και τη μαθήτρια είναι τόσο συγκινητικοί και καθηλωτικοί, σε σημείο που τα ένιωθα σαν να ήταν αλήθεια.

Συνεισφέρατε ιδέες ή στοιχεία στο σενάριο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας;
Κάναμε πρόβες για 2 μήνες πριν από τα γυρίσματα και κατά τον πρώτο μήνα μπορέσαμε να κάνουμε κάποιες προσθήκες στο σενάριο. Στην περίπτωσή μου, πρόσθεσα 4 ή 5 λεπτομέρειες, για παράδειγμα: όταν ο Όσκαρ ρωτάει τη Γιουρλάντι αν ζει σε μια βαθιά θλίψη, ή όταν ο Όσκαρ λέει: «Αλεχάνδρα, Αλεχάνδρα, από κάτω είμαι εγώ, Αλεχάνδρα». Και άλλα παρόμοια.

Η δική σας ιστορία ζωής ως καθηγητή ή ποιητή μοιάζει με τα γεγονότα της ταινίας με κάποιον τρόπο;
Ως δάσκαλος, ο Ουμπέιμαρ δάνεισε λίγο από το στυλ του στον Όσκαρ. Αξίζει βέβαια να διευκρινίσω ότι εγώ δεν πίνω τις ώρες του μαθήματος! Ως ποιητής, θα τολμούσα να πω ότι μοιάζω στον Όσκαρ, καθώς αμφισβητώ σχεδόν καθετί που γράφω, ενώ θα μπορούσαμε να πούμε ότι και οι δύο είμαστε «αποτυχημένοι» στη λογοτεχνία. Από την άλλη πλευρά, διοργανώνω επίσης ένα Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης στο Ριονέγρο της Αντιόχειας.

Πώς ήταν η σχέση σας με τον σκηνοθέτη Σιμόν Μέσα Σότο καθ' όλη τη διάρκεια της παραγωγής;
Ήταν μια σχέση μεγάλου σεβασμού. Ο Σιμόν είναι σπουδαίος σκηνοθέτης και για μένα αυτή ήταν η πρώτη μου εμπειρία, επομένως αφέθηκα να με καθοδηγήσει—όπως έχω πει και αλλού, αφέθηκα ολοκληρωτικά στη σκηνοθεσία του. Επιπλέον, υπήρχε μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Πώς προετοιμαζόσασταν για κάθε σκηνή, ειδικά δεδομένου του φιλοσοφικού σας υπόβαθρου και όχι του υποκριτικού;
Οι 2 προηγούμενοι μήνες των προβών βοήθησαν πάρα πολύ. Η ποιότητα των ηθοποιών μού έδινε επίσης μεγάλη σιγουριά, ενώ προετοιμάστηκα απομνημονεύοντας πολύ καλά το σενάριο. Και κάθε βράδυ, μετά από 12 ώρες γυρισμάτων, δούλευα άλλες 2 ή 3 ώρες κάνοντας πρόβα με έναν φίλο μου τις σκηνές της επόμενης μέρας.

Υπήρξαν στιγμές ή σκηνές που σας δυσκόλεψαν κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων και τι τις έκανε δύσκολες;
Υπήρξαν πολλές δύσκολες σκηνές, αλλά ας αναφέρουμε εδώ εκείνη όπου ο Όσκαρ οδηγεί το αυτοκίνητο, μιας και εγώ δεν ξέρω να οδηγώ, ή τη σωματική προσπάθεια που χρειαζόταν για να σηκώσω τη Γιουρλάντι στο ξενοδοχείο ή στον δρόμο. Δεν τα κατάφερα, οπότε μου έφεραν έναν αντικαταστάτη (κασκαντέρ) για να τη σηκώσει. Επίσης, η σκηνή του τρεξίματος όταν ο αδελφός της Γιουρλάντι θέλει να χτυπήσει τον Όσκαρ, ανάμεσα σε τόσες άλλες περίπλοκες και απαιτητικές στιγμές.

Πώς σχετίζεστε με τους δικούς σας μαθητές και έχουν δει το «Un Poeta»; Τι είπαν για την ερμηνεία σας;
Υπάρχει μεγάλη ενσυναίσθηση με τους μαθητές, είναι μια σχέση ευγένειας και σεβασμού. Οι περισσότεροι έχουν δει την ταινία και είναι χαρούμενοι με τον «διάσημο καθηγητή» τους· με πειράζουν για τη «μαύρη τρύπα» και λένε ότι είμαι εξαιρετικός ηθοποιός. Γελάμε πολύ, αλλά τα μαθήματα συνεχίζονται κανονικά, όπως γίνονταν πάντα.

Πώς βλέπετε τη σχέση των νέων σήμερα με την ποίηση;
Γενικά η σχέση των νέων με την ποίηση είναι απόμακρη, δεν δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον γι' αυτήν. Παρ' όλα αυτά, υπάρχει μια ενθουσιώδης μειονότητα που αγαπά τον λόγο. Κάποιοι νέοι στη χώρα μου μού έχουν πει ότι πλησίασαν την ποίηση χάρη στην ταινία, και αυτό μου φαίνεται περίεργο αλλά πολύ ενδιαφέρον.

Τι ρόλο παίζουν η ποίηση και η φιλοσοφική σκέψη στον σημερινό κόσμο που κυριαρχείται από το διαδίκτυο;
Η Ποίηση και η Φιλοσοφία είναι μια πράξη πίστης, ελπίδας και αντίστασης, καθώς με κάποιον τρόπο μάς σώζουν, έστω και στιγμιαία, από τον άρρωστο καπιταλισμό και μας δίνουν τη δυνατότητα να παρατηρούμε τον κόσμο και τον εαυτό μας σε βάθος.

Τι αντίκτυπο πιστεύετε ότι θα έχει η τεχνητή νοημοσύνη στην ποίηση και τη φιλοσοφία στο μέλλον;
Η τεχνολογία έχει μεγάλο αντίκτυπο. Συνεχίζουμε να αντιστεκόμαστε, αλλά είναι αναπόφευκτο ότι η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει τα πάντα. Ήδη υπάρχουν συγγραφείς που παραδέχονται ότι τη χρησιμοποιούν για τις ποιητικές τους δημιουργίες, για παράδειγμα. Μας έλαχε να είμαστε μάρτυρες αυτών των μεταμορφώσεων, είτε μας αρέσει είτε όχι.

Έχετε μελετήσει Έλληνες φιλοσόφους και πώς αντιλαμβάνεστε την αρχαία ελληνική σκέψη;
Μου αρέσουν πολύ οι Έλληνες, ειδικά ο Επίκουρος, ο οποίος κατά κάποιον τρόπο αποτελεί το θεμέλιο της ζωής μου, καθώς η σκέψη του μού χαρίζει, ας το πούμε έτσι, γαλήνη. Και η αλήθεια είναι ότι θα έπρεπε πάντα να είμαστε πρόθυμοι να φιλοσοφούμε. Η σκέψη της αρχαίας Ελλάδας με τρέφει και μου δίνει τη δυνατότητα να αγκαλιάσω ολόκληρη τη φύση, καθώς και να εξερευνήσω τι είναι πραγματικά ο άνθρωπος, μετατρέποντάς μας σε αιώνιους αναζητητές που θέτουν ερωτήματα.

Πώς ζείτε την προσωπική σας ζωή καθημερινά, ποια θέση κατέχει η ποίηση στην καθημερινότητά σας, πώς την ασκείτε;
Από σήμερα ξεκινώ μια νέα ζωή, καθώς μετά από 32 χρόνια αποσύρομαι από το επάγγελμα του εκπαιδευτικού. Στην καθημερινότητά μου παρέδιδα μαθήματα ηθικής και εκεί ακριβώς εφάρμοζα στην πράξη την αγάπη μου για την ποίηση, αφού μέσα στην τάξη διάβαζα ποιήματα. Δεν γράφω πολύ, αλλά διαβάζω, και δημιούργησα ένα συγκρότημα όπου κάνουμε μια μίξη ποίησης και ροκ. Επιπλέον, είμαι ο διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης στο Ριονέγρο (Rionegro). Μου αρέσει η παρέα με φίλους, στα πρότυπα του Επίκουρου, στην καθημερινή μου ζωή, και είμαι επίσης άνθρωπος της οικογένειας.

Σας γοήτευσε η εμπειρία των γυρισμάτων αρκετά ώστε να ασχοληθείτε περαιτέρω με τον κινηματογράφο; Ποιο είναι το επόμενο βήμα σας μετά από αυτή την ταινία;
Στα τέλη Ιουνίου θα περάσω από κάστινγκ για μια άλλη ταινία, θα δούμε τι θα γίνει· προς το παρόν, και μετά την αποχώρησή μου από την εκπαίδευση, μου ανοίχτηκαν οι πόρτες στην κολομβιανή τηλεόραση και είμαι παρουσιαστής της εκπομπής «Colombia Verso a Verso» (Η Κολομβία στίχο-στίχο). Επίσης, τον Αύγουστο θα ηχογραφήσουμε την πρώτη μας δισκογραφική δουλειά με το συγκρότημα «Poiesis» (Ποίησις). Και φυσικά, θα συνεχίσουμε να ασχολούμαστε ενεργά με την πολιτιστική διαχείριση.

Θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας έναν από τους αγαπημένους σας στίχους από τη δική σας ποίηση;

Ποίημα
Όταν σε βλέπω
Παραδομένη στον πόνο εξαιτίας μου
Απογοητευμένη, κομματιασμένη
Να λαχταράς περισσότερα από μένα
Ο πόνος αγγίζει κι εμένα
Δεν βρίσκω λόγια
Να εξηγήσω τι συμβαίνει
Απλά σωπαίνω κι αυτό σε πληγώνει ξανά
Δεν υπάρχει φιλί που να συμφιλιώνει
Ούτε ποίημα να σου τραγουδήσω
Δεν υπάρχουν δικαιολογίες
Μόνο μια ειλικρινής αγκαλιά εμφανίζεται
Και μας αφήνει στην αγωνία
Του «ποιος ξέρει».

Info
Η ταινία θα βγει στις αίθουσες στις 28 Μαΐου από τις Filmtrade και Tanweer.
Το 10ο επετειακό FeCHA πραγματοποιείται στους θερινούς κινηματογράφους Ελληνίς Cinemax Europa Cinemas, Αελλώ Cinemax, ενώ προβολές φιλοξενούν το Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας και η Ελληνοαμερικανική Ένωση.