Πώς ένα διπλό LP Wu-Tang έμπλεξε τη Σερ, τον Μάρτιν Σκρέλι και την αμερικανική κυβέρνηση
Σε μια έπαυλη στα βουνά της Γιούτα, στο περιθώριο του Φεστιβάλ Σάντανς, παίχτηκε για μόλις έβδομη φορά στην ιστορία του το «Once Upon a Time in Shaolin», το διπλό άλμπουμ των Wu-Tang Clan που υπάρχει σε μία και μοναδική φυσική κόπια και θεωρείται το ακριβότερο ηχογράφημα στον κόσμο.
Το άλμπουμ των Wu-Tang Clan, ένα έργο 31 κομματιών, ηχογραφήθηκε μυστικά από το 2007 έως το 2013 και, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει σε μορφή download ή streaming. Δημιουργήθηκε ως καλλιτεχνικό project και ως σχόλιο για την απαξίωση της μουσικής στην εποχή του διαδικτύου και της πειρατείας, με βασικούς εμπνευστές τον Ριζά και τον Ολλανδομαροκινό ράπερ-παραγωγό Ταρίκ «Σιλβαρίνγκζ» Αζουγκάρ.
Η διαδρομή του άλμπουμ έγινε θρυλική όταν πουλήθηκε σε δημοπρασία το 2015 έναντι 2 εκατ. δολαρίων στον Μάρτιν Σκρέλι, τον μετέπειτα καταδικασμένο για απάτη επενδυτή που έμεινε γνωστός ως «Pharma Bro». Λίγα χρόνια αργότερα, οι δίσκοι κατασχέθηκαν από τις αμερικανικές αρχές στο πλαίσιο της υπόθεσής του και το άλμπουμ κατέληξε σε θυρίδα του υπουργείου Δικαιοσύνης, μέχρι να μεταπωληθεί το 2021 σε ανώνυμο συλλογικό ψηφιακής τέχνης, την PleasrDAO, έναντι ποσού που αντιστοιχούσε σε 4 εκατ. δολάρια ή και περισσότερα σε κρυπτονόμισμα.
Η ιστορία του «Once Upon a Time in Shaolin» είναι το θέμα του ντοκιμαντέρ «The Disciple» της σκηνοθέτριας Τζοάνα Νατασεγκάρα, που έκανε πρεμιέρα στο Σάντανς. Το φιλμ παρακολουθεί τόσο τη σύλληψη της ιδέας —ένα άλμπουμ-αντικείμενο τέχνης, «σαν τη Μόνα Λίζα»— όσο και την ιδιότυπη «αιχμαλωσία» του έργου: καμία πρόσβαση στο ευρύ κοινό, αυστηροί όροι χρήσης και μια ρήτρα μη εμπορικής εκμετάλλευσης διάρκειας 88 ετών, που σημαίνει ότι κανείς δεν θα μπορεί να κατέχει αντίγραφο πριν από το 2103.
Για την προβολή στο Σάντανς, περίπου 40 άτομα συμμετείχαν σε ακρόαση αυστηρά ελεγχόμενη: τα κινητά μπήκαν σε ειδικές θήκες απομόνωσης σήματος, ενώ μεταφέρθηκε με ισχυρή ασφάλεια ένα από τα πιο «προστατευμένα» μουσικά αντικείμενα παγκοσμίως. Η PleasrDAO, που δηλώνει αποφασισμένη να προστατεύσει το έργο από την πειρατεία, δεν επέτρεψε να χρησιμοποιηθεί μουσική από το άλμπουμ στο ίδιο το ντοκιμαντέρ.
Στο «Shaolin» συμμετέχουν όλα τα μέλη των Wu-Tang, με εξαίρεση τον Όλ’ Ντέρτι Μπάσταρντ που πέθανε το 2004, καθώς και συνεργάτες και «δορυφορικές» ομάδες του κύκλου τους. Ανάμεσα στις πιο απρόσμενες παρουσίες συγκαταλέγονται ποδοσφαιριστές της Μπαρτσελόνα, η Ολλανδή ηθοποιός Καρίς φαν Χάουτεν και —η πιο απρόβλεπτη απ’ όλες— η Σερ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Σερ ηχογράφησε πέντε λήψεις έπειτα από απλή πρόσκληση μέσω email από τον Σιλβαρίνγκζ, ενώ συμμετέχει και σε ξεχωριστό σκετς.
Η υπόθεση, ωστόσο, παραμένει αμφιλεγόμενη ακόμη και μέσα στους ίδιους τους Wu-Tang. Στο ντοκιμαντέρ αναφέρεται ότι, πέρα από τον Ριζά και τον Καπαντόνα, οι περισσότεροι επίσημοι members αρνήθηκαν να συμμετάσχουν. Η ένταση συνδέεται, μεταξύ άλλων, με το πώς παρουσιάστηκε το project σε ορισμένους καλλιτέχνες, αλλά και με το οικονομικό σκέλος: ο Σιλβαρίνγκζ τους πλήρωσε ως guest συμμετοχές, όχι ως δίσκο των Wu-Tang, κάτι που προκάλεσε αντιδράσεις. Ο Μέθοντ Μαν εμφανίζεται ως ο πιο σφοδρός επικριτής, χαρακτηρίζοντας το εγχείρημα «gimmick» και δηλώνοντας ανοιχτά ότι δεν αντέχει τον Σιλβαρίνγκζ.
Για την PleasrDAO, το άλμπουμ αποτελεί ζήτημα «κηδεμονίας» ενός σπάνιου αντικειμένου της hip-hop ιστορίας. Το 2024, η ομάδα κέρδισε δικαστική απόφαση που υποχρέωσε τον Σκρέλι να παραδώσει τυχόν αντίγραφα που είχε δημιουργήσει, ενώ στόχος της, όπως δηλώνει, είναι να βρει τρόπους ώστε το έργο να γίνει πιο «δημόσιο» χωρίς να παραβιάζονται οι όροι — μεταξύ άλλων μέσω εκθέσεων σε μουσεία, όπου η ακρόαση θα θυμίζει «προσκύνημα».
11°
