ΚΠΙΣΝ: Είδαμε την πρώτη έκθεση της Μπάρμπαρα Κρούγκερ στην Ελλάδα

Η Μπάρμπαρα Κρούγκερ εκθέτει για πρώτη φορά στα ελληνικά, στο ΚΠΙΣΝ. Ο τίτλος της έκθεσης «Άτιτλο (Περηφάνεια και περιφρόνηση) εμπνέεται από ένα από τα μεγαλύτερα έργα που έχει σχεδιάσει η ίδια σε δημόσιο χώρο: «Πρόσεξε τη στιγμή που η περηφάνια γίνεται περιφρόνηση», που δεσπόζει στον εξωτερικό τοίχο της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Η επιμελήτρια της έκθεσης μάς ξενάγησε στα εκθέματα, ενώ η ίδια η καλλιτέχνις δεν μπορούσε να είναι παρούσα καθώς αυτό το διάστημα εργάζεται σε ένα μεγάλο πρότζεκτ που θα τοποθετηθεί μόνιμα στο αεροδρόμιο JFK των ΗΠΑ και θα εγκαινιαστεί το προσεχές διάστημα.

«Άτιτλο (Περηφάνεια και περιφρόνηση) στο ΚΠΙΣΝ

13 έργα της Μπάρμπαρα Κρούγκερ παρουσιάζονται στην Εσπλανάδα του ΚΠΙΣΝ μέχρι και τις αρχές Νοεμβρίου. Πρόκειται για τα πρώτη της έργα που παρουσιάζονται στην ελληνική γλώσσα και τα σχεδίασε ειδικά για τη συγκεκριμένη έκθεση, απευθείας στη γλώσσα μας. 

Το κεντρικό έργο της έκθεσης έχει μήκος 90 μέτρα και ύψος πάνω από 8 μέτρα. Τοποθετήθηκε στον εξωτερικό τοίχο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, ακολουθώντας την αρχιτεκτονική του κτιρίου του Ρέντσο Πιάνο. Επομένως -εν αντιθέσει με τα υπόλοιπα- που έχουν τετράγωνο σχήμα- σε αυτό το επιβλητικό έργο υπάρχει καμπύλη, όπως ακριβώς και στο κτίριο. Ένα από τα μελήματα της καλλιτέχνιδος άλλωστε είναι η προσεγμένη μελέτη της αρχιτεκτονικής των χώρων όπου εκθέτει αλλά και η αγάπη της στους τοίχους και τα επιτοίχια έργα μεγάλων διαστάσεων. 

Πώς στήθηκε αυτό το έργο; Η διαδικασία, όπως μας εξήγησε η Γαβριέλλα Τριανταφύλλη, η Διευθύντρια Καλλιτεχνικού Προγραμματισμού και Παραγωγής στο ΚΠΙΣΝ, ήταν απαιτητική και χρονοβόρα και «καταφέραμε να φτιάξουμε μια διώροφη κατοικία με σοφίτα». Επειδή δεν ήταν δυνατόν να παρέμβουν εξωτερικά στο κτίριο, δημιουργήθηκε μια ειδική μεταλλική κατασκευή που εφάπτεται στον τοίχο, για να τοποθετηθεί το έργο πάνω σε αυτή. Λόγω του μήκους του, δεν έγινε μια μόνο εκτύπωση, αλλά χωρίστηκε σε μικρότερα μέρη, τα οποία εν συνεχεία τοποθετήθηκαν προσεκτικά ώστε να δημιουργήσουν ένα ενιαίο σύνολο. 

Η εγκατάσταση αυτή στο ΚΠΙΣΝ αποτελεί ένα από τα πιο μεγάλα σε μέγεθος έργα που έχει εκθέσει ποτέ η Κρούγκερ σε εξωτερικό χώρο. Όπως ανέφερε η Κατερίνα Σταθοπούλου, είναι πολύ μεγαλύτερο από το έργο που ετοιμάζει αυτή τη στιγμή η καλλιτέχνης στο JFK (εκείνο θα έχει 57 μέτρα μήκος). Είναι πολύ επιβλητικό και μπορεί κάποιος να το διαβάσει εύκολα τόσο αν περπατά παράλληλα στο Κανάλι από την πλευρά της Εθνικής Βιβλιοθήκης όσο και αν βρίσκεται απέναντι. 

Αν παρατηρήσετε προσεκτικά, πέρα από τη φράση, στο κάτω μέρος του έργου, καθ' όλο του το μήκος, η καλλιτέχνις έχει τοποθετήσει ένα μεγάλο αριθμό από emojis. Είναι μια διεθνής «γλώσσα» που καταλαβαίνουν όλοι σε κάθε σημείο της γης, ενώ έτσι έρχεται πιο κοντά και με τους πιο νέους, που συνηθίζουν να τα χρησιμοποιούν. 

Στην απέναντι πλευρά του Καναλιού, σε διάλογο με το επιβλητικό αυτό έργο βρίσκονται τα υπόλοιπα 12 της έκθεσης που εκτίθενται σε έξι μεταλλικές κατασκευές ανά ζεύγη. Εδώ θα βρούμε έργα που χωρίζονται σε αντιθετικά δίπολα: «Η αλήθεια είναι μύθος», «Το καλό είναι κακό», «Η εγρήγορση είναι ύπνος», «Το πάνω είναι κάτω», «Το σωστό είναι λάθος»... 

Όλες οι φράσεις της Κρούγκερ, σε ασπρόμαυρο και πράσινο -ένα χρώμα που χρησιμοποιεί πλέον στα έργα της εδώ και αρκετά χρόνια, αφήνοντας κατά μέρος το κόκκινο με το οποίο την έχουμε συνδέσει ως επί το πλείστον- είναι ανοιχτές σε ερμηνείες, ενώ δίνουν αιχμηρά, άμεσα και δυνατά μηνύματα στο κοινό, καλώντας το να αντιδράσει, να σκεφτεί. Το πράσινο είναι και ένα από τα αγαπημένα της χρώματα στην καθημερινότητά της, είναι ευανάγνωστο ενώ παράλληλα έχει συνδεθεί στον χώρο της διαφήμισης με τα brand και τις καμπάνιες για καλό σκοπό, όπως τα βιολογικά προïόντα,  η ανακύκλωση... Παράλληλα, είναι το κατάλληλο χρώμα για μια έκθεση που βρίσκεται σε εξωτερικό χώρο, μέσα στα δέντρα και το πράσινο της φύσης. 

Η καλλιτέχνις δημιούργησε αυτά τα έργα αποκλειστικά για το ΚΠΙΣΝ. Οι φράσεις της μεταφράστηκαν στα ελληνικά από τον Νικόλα Γιατρωμανωλάκη ενώ έγιναν πολλές συζητήσεις για την επιλογή των κατάλληλων λέξεων που να αποδίδουν με ακρίβεια τα νοήματα που είχε στο μυαλό της όταν σκέφτηκε τις φράσεις στη δική της μητρική γλώσσα. Αφού μεταφράστηκαν και συμφώνησαν στις κατάλληλες λέξεις, εκείνη σχεδίασε τα έργα στα ελληνικά. Η εκτύπωση έγινε στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις οδηγίες και τις προδιαγραφές που εκείνη έδωσε. 

Με πάνω από πέντε δεκαετίες καλλιτεχνικής πρακτικής, η  81χρονη πλέον Μπάρμπαρα Κρούγκερ πολύ νωρίς διαμόρφωσε το δικό της ξεχωριστό ύφος, με τα κοφτά και δυνατά μηνύματά της στον κόσμο, χρησιμοποιώντας τον γραπτό λόγο και το design ως εργαλεία πολιτικής και κοινωνικής κριτικής. Αυτό που την ενδιαφέρει πολύ στο έργο της είναι η αμεσότητα και η προσβασιμότητα. Γι' αυτό και σε κάθε χώρα που εκθέτει έργα της, μεταφράζονται στην ομιλούσα γλώσσα του κόσμου, ώστε να μπορεί να επικοινωνηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το μήνυμά της. Τα θέματα που κυριαρχούν στο έργο της είναι οι σχέσεις εξουσίας και οι ιεραρχίες, οι σχέσεις των δυο φύλων, το φαινόμενο του καταναλωτισμού αλλά και οι έννοιες της αλήθειας και της κοινωνικής ευθύνης. Ακούραστη και διαρκώς σε εγρήγορση, είναι ενεργή καλλιτεχνικά τόσα χρόνια τώρα, εκθέτοντας πολλές φορές παράλληλα σε διάφορες χώρες ενώ η ίδια εποπτεύει και την παραμικρή λεπτομέρεια σε όλες τις διαδικασίες. 

Η έκθεση που εγκαινιάστηκε σήμερα, θα φιλοξενηθεί στο ΚΠΙΣΝ μέχρι και την αρχή του Νοεμβρίου ενώ έχουν ήδη προγραμματιστεί παράλληλες δράσεις για σχολεία και οικογένειες, ώστε να έρθουν σε επαφή με το έργο της Κρούγκερ και να σκεφτούν πάνω στα δικά τους δίπολα. 

INFO
ΚΠΙΣΝ, έως 1 Νοεμβρίου