Από τον Μονέ στον Warhol στο Μουσείο Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή: Είδαμε την έκθεση πριν ανοίξει για το κοινό

Η νέα μεγάλη έκθεση του Μουσείου του Ιδρύματος Β & Ε Γουλανδρή, με τίτλο «Από τον Μονέ στον Warhol», φιλοξενεί 83 έργα που αναφέρονται σε τουλάχιστον 15 διαφορετικά κινήματα. Όλα προέρχονται από μία μόνο ιδιωτική συλλογή, η οποία ωστόσο κρατά μυστικότητα σχετικά με το όνομά της. Ξεκινώντας από τα «Νούφαρα» του Μονέ, η έκθεση μάς ταξιδεύει και μας φτάνει μέχρι τα νούφαρα του Ρόι Λίχτενστάιν, σε ένα πραγματικό ταξίδι στην ιστορία της τέχνης μέσα από όμορφες εικόνες και έργα σπάνια, που φωτίζουν άγνωστες στιγμές πολύ διάσημων καλλιτεχνών ή μας συστήνουν άλλους που δεν είχαμε υπόψιν μας. Άλλωστε τα έργα που φιλοξενούνται στην έκθεση καλύπτουν πάνω από έναν αιώνα καθώς ξεκινάμε από το 1876 και φτάνουμε μέχρι το 1992. 

Η έκθεση «Από τον Μονέ στον Γουόρχολ» στο Μουσείο Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αυτής της έκθεσης, που συνεπιμελούνται η Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau και η Marina Ferretti Bocquillon (Επίτιμη Επιστημονική Διευθύντρια του Musée des impressionnismes Giverny), είναι ότι μας μυεί και στη ματιά των συλλεκτών. Τη συλλογή την ξεκίνησε ο παππούς, πέρασε στον πατέρα και πλέον τη συνεχίζει ο εγγονός, με ένα πάθος για την τέχνη που το μοιράζονται τρεις διαφορετικές γενιές. Με καταγωγή από την Ελβετία -είναι το μόνο στοιχείο που δίνεται για αυτούς- η συλλογή τους έχει και λιγότερο γνωστά έργα καλλιτεχνών όπως ο Καντίνσκι ή ο Πικάσο, αλλά και έργα καλλιτεχνών που δεν είναι τόσο γνωστοί. 

Το σήμα-κατατεθέν και η αρχή των πάντων για αυτήν την έκθεση είναι τα «Νούφαρα» του Μονέ, που βρίσκεται και στην αφίσα της, το μοναδικό έργο του ιμπρεσιονιστή καλλιτέχνη που φιλοξενείται στον χώρο. Από εκεί ξεκινά η περιήγηση σε μια σειρά από καλλιτέχνες που άλλοι είναι πολύ γνωστοί, άλλοι λιγότερο, ενώ υπάρχουν και κάποιοι εντελώς άγνωστοι που έχουν όμως αφήσει σπουδαία έργα. Περνάμε από τον ιμπρεσιονισμό στον πουαντιγισμό και έπειτα στον μετα-ιμπρεσιονισμό, τον φωβισμό, τους ναμπί και τον εξπρεσιονισμό, τον συμβολισμό, μέχρι και την ποπ αρτ και τον σουρεαλισμό. Ο Πολ Σινιάκ είναι ένας από τους αγαπημένους καλλιτέχνες των συλλεκτών και μέσα από τα έργα της έκθεσης αυτής παρακολουθούμε την εξέλιξη του κινήματος του πουντιγισμού. Πώς ξεκινά με πιο λεπτές κουκίδες από τον Πισαρό και τον Σερά και καταλήγει σε πιο έντονες πινελιες από τον Σινιάκ.

Ένας άγνωστος καλλιτέχνης του κινήματος που πρώτη φορά βλέπουμε στην Ελλάδα είναι ο Πουρτό. Τα έργα του είναι πολύ περιορισμένα καθώς έφυγε από τη ζωή ξαφνικά σε νεαρή ηλικία σε ένα ναυάγιο. Το έργο της έκθεσης είναι μια «απάντηση» στο κλασικό έργο του Σερά «Κυριακη μεσημέρι στο νησί της Grande Jatte». 

Ένα όχι πολύ γνωστό έργου του Εντβαρ Μουνκ βρίσκεται σε αυτήν την έκθεση, με τίτλο «Η καρδιά», ενώ θα δούμε και έναν Καντίνσκι προτού ξεκινήσει τα αφαιρετικά του έργα. Στην έκθεση φιλοξενούνται ακόμη λιγότερο γνωστά έργα του Πικάσο, όπως η γκραβούρα «Το λιτό γεύμα» που, αν και ασπρόμαυρη, τοποθετείται ξεκάθαρα στη Μπλε περίοδο ενώ αποτελεί την πιο ακριβή γκραβούρα στον κόσμο.

Έργα λιγότερο γνωστών καλλιτεχνών όπως ο μετα-ιμπρεσιονιστής και φίλος του Henri de Toulouse Lautrec, Louis Anquetant, θα μας εκπλήξουν ευχάριστα. Η έκθεση φιλοξενεί ένα έργο που ενέπνευσε τον Βαν Γκογκ, το γνωστό του έργο «Terrasse de cafe», ενώ σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά έργα της έκθεσης έχει ζωγραφίσει τον Τουλουζ Λοτρέκ σε ένα νυχτερινό κέντρο στο Παρίσι. 

Στην ίδια κατηγορία ανήκει και ο Κρος, ο οποίος έχει ζωγραφίσει και τη χαρακτηριστική σκηνή από το Παρίσι στο Pont Neuf, εκεί που τώρα έχει κτιστεί η Samaritaine. Ο νεο-ιμπρεσιονιστής Κρος, με τα υπέροχα χρώματά του, πίστευε στην αναρχία, δεν ήθελε να υπάρχει μια κεφαλή που να κυβερνά τον κόσμο. Και οι σκηνές που ζωγράφιζε ήταν γεμάτες φως, ηρεμία και αγάπη.

Ο Βαν Γκογκ απουσιάζει από αυτή την έκθεση, καθώς οι συλλέκτες δεν είχαν στην κατοχή τους κάποιο έργο του. Η Μαρία Κουτσομάλλη-Μoreau εξηγεί: «Όταν ξεκίνησαν τη συλλογή, ο Μονέ δεν πουλιόταν πολύ ακριβά. Και καθώς συνέχιζαν να εμπλουτίζουν τη συλλογή τους, οι τιμές ανέβαιναν. Οπότε όταν αποφάσισαν να στραφούν σε καλλιτέχνες όπως ο Βαν Γκογκ, οι τιμές ήταν πολύ υψηλές».

Ένας καλλιτέχνης επίσης άγνωστος αλλά πολύ σπουδαίος είναι ο Σαφράν, με τη χαρακτηριστική του σκάλα που σε καλεί να την ανέβεις.

Η διαδρομή φτάνει μέχρι τον Μαν Ρέι, τον Άντι Γουόρχολ και τον Λιχτενστάιν ενώ ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και εντυπωσιακή είναι η εκδοχή του τελευταίου για τα «Νούφαρα», σε άμεσο διάλογο με το έργο του Μονέ.

ΙΝFO
Μουσείο Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, 6 Δεκεμβρίου έως 11 Απριλίου 2026