Η φανταστική έκθεση του Maurizio Cattelan

Το ίδρυμα Τέχνης Blenheim Art Foundation φιλοξενεί μια από τις σημαντικότερες ατομικές εκθέσεις του Maurizio Cattelan στο Ηνωμένο Βασίλειο τα τελευταία 20 χρόνια.



Με φόντο τους χρυσαφένιους ασβεστόλιθους, τις ψηλοτάβανες αίθουσες, τα επιβλητικά πορτραίτα ένδοξων προγόνων και τη βαριά μπαρόκ διακόσμηση του ανακτόρου Μπλενχάιμ (Μπλένιμ), ο αξεπέραστος ιταλός γλύπτης «στήνει» την πολιτική επικαιρότητα του Ηνωμένου Βασιλείου και όχι μόνο. «Η νίκη δεν είναι επιλογή», ο  τίτλος της.

Ένας αμετανόητα καυστικός Maurizio Cattelan «εισβάλλει» σε μια Βρετανία που ολισθαίνει στον αυτοκαταστροφικό λαϊκισμό για να επισημάνει απροκάλυπτα τη διχαστική συλλογική παράνοια της χώρας. «Victory is not an option». Μια συλλογή από έργα που δημιούργησε αποκλειστικά για τη συγκεκριμένη έκθεση αλλά και παλαιότερα εμβληματικά γλυπτά, συνθέτουν μια άκρως σουρεαλιστική ατμόσφαιρα έτσι όπως ξεπηδούν ανάμεσα από τους ιστορικούς θησαυρούς που κοσμούν τις σάλες και τους διαδρόμους του ανακτόρου.

Τα εξωφρενικά έργα
Στην κατοικία των προγόνων του Ουίνστον Τσώρτσιλ, ένας Χίτλερ γονατίζει μπροστά στο τεράστιο εκκλησιαστικό όργανο της βιβλιοθήκης και προσεύχεται για συγχώρεση, ένα ταριχευμένο άλογο πέφτει στη μάχη και κρέμεται άψυχο στο κέντρο του  δωματίου με τα χρυσά ταβάνια και τις πορφυρές ταπετσαρίες, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο ΙΙ κείτεται ανήμπορος κάτω από τη γιγαντιαία ταπισερί του Λουδοβίκου του  14^ου καταπλακωμένος από έναν βράχο, περιστέρια κουρνιάζουν στις μνημειώδεις μαρμάρινες φιγούρες του παρεκκλησιού - νεκρές προφητείες για ένα μέλλον που είναι ήδη παρελθόν. Το κενό μπράτσο της Ζαν Ντ’ Αρκ, στην σάλα υποδοχής κρατά ακόμη το δοξασμένο της λάβαρο καθώς πέφτει - ηρωίδα των γάλλων που καίγεται στην πυρά ή εχθρός; Μάρτυρας, σύμβολο που ενώνει την Ευρώπη ή το απομεινάρι ενός ξεχασμένου θριάμβου; Μια φιγούρα αυτο-πορτραίτο του Cattelan κρέμεται από το γιακά δίπλα σε αριστοκράτες σε ολόχρυσες κορνίζες, ταπεινό ανθρωπάκι.







«Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο προκλητική από την τέχνη μου», λέει ο ίδιος ο Cattelan και συγκρούεται χωρίς φόβο με τη δύναμη, την εξουσία, τη μεγαλοπρέπεια, το παρελθόν,  τη «βρετανικότητα», ξεδιπλώνοντας ένα τεράστιο χαλί με τη Union Jack, τη σημαία του Ηνωμένου Βασιλείου, που οδηγεί στις εισόδους του ανακτόρου. Θα ποδοπατηθεί από δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες…  







Blenheim Palace
Το Ανάκτορο Μπλένιμ που βρίσκεται στην περιοχή Γούντστοκ του Όξφορντσάιρ, χτίστηκε από τη Βασίλισσα Άννα τον 18^ο αιώνα και υπήρξε η επίσημη κατοικία των Δουκών του Μάρλμπορο αφού η βασίλισσα το πρόσφερε ως δώρο του Στέμματος και του βρετανικού λαού στον 1ο Δούκα του Marlborough, Σερ Τζων Τσώρτσιλ, μετά την αποφασιστική νίκη του επί των Γάλλων στη μάχη του Μπλένχαϊμ το 1704. Εδώ γεννήθηκε ο Ουίνστον Τσώρτσιλ το 1874. Εδώ έζησε και ο δικός μας,  ηθοποιός της εποχής, Θεόδωρος Ρουμπάνης (τον θυμούνται οι περισσότεροι από τη ταινία «Ο ναύτης του Γιβλαρτάρ) όταν παντρεύτηκε την Λαίδη Σάρα Κονσουέλο Σπένσερ- Τσώρτσιλ  (ανιψιά του Ουίνστον) από το 1967 έως το 1981.





Το Μπλένιμ αποτελεί ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα δείγματα της αρχιτεκτονικής μπαρόκ στην Αγγλία. Το 1987 ανακηρύσσεται Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO. Σήμερα κατοικείται από τον 11^ο Δούκα του Μάρλμπορο και συντηρείται από την οικογένεια Τσώρτσιλ. Δέχεται ένα εκατομμύριο επισκέπτες το χρόνο από όλο τον κόσμο.





Η περιπέτεια της χρυσής τουαλέτας
Ανάμεσα στα έργα που φιλοξενεί η έκθεση, βρισκόταν και ο θρυλικός θρόνος-λεκάνη κατασκευασμένος το 2016 από χρυσό 18 καρατίων  (λειτουργούσε κανονικά), με τον τίτλο «America». Ήταν τοποθετημένος δίπλα στο δωμάτιο που γεννήθηκε ο Ουίνστον Τσώρτσιλ. Με μεγάλες δόσεις ειρωνείας η «Βρετανία» τραβάει το καζανάκι στην Ευρωπαϊκή κληρονομιά της και τη δημοκρατία που τόσο σθεναρά υπερασπίστηκε στο παρελθόν ο πρωθυπουργός της.



Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ιδρύματος, το έργο κλάπηκε στις 14 Σεπτεμβρίου: «Συγκλονισμένοι ενημερώνουμε το κοινό πως στις 14 Σεπτεμβρίου εκλάπη ένα από τα χαρακτηριστικότερα έργα του καλλιτέχνη, το «America». Οι φθορές στο σημείο είναι μεγάλες ωστόσο είμαστε ευγνώμονες που δεν υπήρξαν τραυματισμοί και το προσωπικό του Ανακτόρου αλλά και η αστυνομία του Thames Valley ενήργησαν ακαριαία.
Γνωρίζουμε πως το ενδιαφέρον του κοινού να επισκεφθεί την έκθεση αυτή ήταν τεράστιο και λυπούμαστε πραγματικά πολύ που δεν θα έχουν την ευκαιρία να δουν το εμβληματικό έργο, όμως υπάρχουν αμέτρητα άλλα εντυπωσιακά κομμάτια στη συλλογή αλλά και οι ιστορικοί θησαυροί του ανακτόρου που μπορεί να θαυμάσει το κοινό».

Η έκθεση παραμένει ανοικτή και λειτουργεί κανονικά έως τις 27 Οκτωβρίου 

Installation view, Others, 2011, Victory is Not an Option, Maurizio Cattelan at Blenheim Palace, 2019, photo by Tom Lindboe © Blenheim Art Foundation