Ο Λαρς Ράσμουσεν μιλά για τα Panathēnea, το φεστιβάλ που αρχίζει σε λίγες μέρες στο Ζάππειο, για τον αγώνα δρόμου ΗΠΑ-Κίνας-Ευρώπης στην AI, και για έναν κόσμο που έρχεται και δεν μοιάζει με τίποτα που έχουμε ζήσει
Πριν γεννηθεί το πρώτο τεχνολογικό «παιδί» του Λαρς Ράσμουσεν ο κόσμος ήταν αλλιώς. Χρησιμοποιούσε χάρτινους και φθαρμένους χάρτες. Μετά ήρθαν τα Google Maps. Ο Δανός μηχανικός πληροφορικής που συνίδρυσε ένα από τα πιο χρησιμοποιημένα εργαλεία στην ανθρώπινη ιστορία κάθεται απέναντί μου σε ένα καφέ στο κέντρο της Αθήνας - της πόλης που διάλεξε να ζει, μαζί με την Ελληνίδα γυναίκα του εδώ και πέντε χρόνια.
Στο χέρι του φοράει ένα βραχιολάκι με το λογότυπο από τα Panathēnea - του φεστιβάλ τεχνολογίας και τεχνών που διοργανώνεται 27 με 29 Μαΐου στο Ζάππειο, με 10.000 διεθνείς επισκέπτες, 250 και πλέον ομιλητές, 5 σκηνές, 70+ παράλληλες εκδηλώσεις στην πόλη, ένα pitching competition για startups - και κορυφώνεται με ένα street party κάτω από την Ακρόπολη. Το βραχιολάκι το φοράει παντού. Από το Λος Άντζελες μέχρι το Μπουτάν.
Ο Ράσμουσεν δεν ήρθε για διακοπές - ήρθε γιατί η σύζυγός του είναι Ελληνίδα και γιατί αυτό που είδε εδώ δεν το περίμενε. «Μείναμε έκπληκτοι από το πόσο δυναμικό, ζωντανό, νεανικό και πεινασμένο είναι το τεχνολογικό οικοσύστημα εδώ. Είναι ακόμα μικρό για ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, αλλά είναι το ταχύτερα αναπτυσσόμενο».
«Ξεκίνησα τα Google Maps στο απόγειο της κρίσης του dot-com, πριν από 25 χρόνια. Είχα δώσει τότε μια ομιλία σε TEDx για το εξής παράδοξο: οι οικονομικές κρίσεις, όσο κι αν δεν θέλεις να συμβαίνουν, είναι στην πραγματικότητα καλή στιγμή για να γίνεις επιχειρηματίας».
Απ’ όταν ήρθε στην Ελλάδα, έχει τοποθετήσει χρήματα σε 10-12 ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας. Αλλά σε κάποιο σημείο αποφάσισε ότι επενδύοντας σε μεμονωμένες εταιρείες δεν αλλάζεις το οικοσύστημα. Για να αλλάξεις οικοσύστημα, χρειάζεσαι κάτι μεγαλύτερο.
Ταξιδεύει πολύ. Πήγε στο Slush, το φεστιβάλ καινοτομίας του Ελσίνκι που μετέτρεψε τη Φινλανδία σε ένα από τα πιο ανταγωνιστικά startup ecosystems της Ευρώπης. Πήγε στο Web Summit της Λισαβόνας, που έκανε κάτι ανάλογο για την Πορτογαλία. Και κοίταξε, πιο μακριά, το South by Southwest στο Austin του Texas - ένα φεστιβάλ 35 ετών που ξεκίνησε ως μουσική εκδήλωση και κατέληξε να μετατρέψει μια μικρή κολεγιούπολη στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη τεχνολογική πόλη της Αμερικής. «Τα αναδυόμενα οικοσυστήματα που καταφέρνουν να διοργανώσουν μεγάλα διεθνή φεστιβάλ καινοτομίας μπορούν να επιταχύνουν την ανάπτυξή τους. Δεν μπορείς να δημιουργήσεις κάτι από το μηδέν, αλλά αν έχεις ήδη αυτή την ορμή, μπορείς να την επιταχύνεις με ένα φεστιβάλ».
Η πρώτη ιδέα ήταν να φέρει τους ίδιους τους Τεξανούς. Να πείσει το South by Southwest να δημιουργήσει ένα ευρωπαϊκό παράρτημα στην Αθήνα. Η συμφωνία έφτασε πολύ κοντά. Και μετά κατέρρευσε. «Και τότε αποφασίσαμε να φτιάξουμε το δικό μας».
Διάλεξε το όνομα Panathēnea σε μία απόπειρα να αναβιώσει ένα από τα από τα σημαντικότερα φεστιβάλ της αρχαιότητας: του μεγάλου αθηναϊκού εορτασμού προς τιμήν της Αθηνάς, της θεάς της σοφίας και της στρατηγικής, που γινόταν κάθε τέσσερα χρόνια και συγκέντρωνε αθλητές, καλλιτέχνες και διανοητές από όλο τον ελληνικό κόσμο. «Η ιδέα ότι η Ελλάδα επαναπροσδιορίζει αυτό το υπέροχο αρχαίο φεστιβάλ καινοτομίας που κράτησε χίλια χρόνια, που γινόταν προς τιμήν της τρομερής πολεμίστριας θεάς της σοφίας, της Αθηνάς, της οποίας ο ναός εξακολουθεί να είναι το κορυφαίο στολίδι της πόλης - είναι μια τόσο γοητευτική ιστορία».
Η επιλογή της ημερομηνίας -τέλη Μαΐου- δεν είναι τυχαία σε κανένα επίπεδο. «Προσπαθούμε να πετύχουμε την εβδομάδα που ανθίζουν οι γιακαράντες. Το Ζάππειο τον Μάιο είναι μωβ». Αλλά υπάρχει και η πρακτική διάσταση: το Φεστιβάλ Καννών τελειώνει στα μέσα Μαΐου. Πολλοί καλλιτέχνες βρίσκονται ήδη στην Ευρώπη. Αυτό έχει σημασία, γιατί φέτος τα Panathēnea για πρώτη φορά δεν είναι μόνο τεχνολογία. «Πέρυσι ήταν μόνο τεχνολογία. Φέτος προσθέτουμε ένα σκέλος τεχνών εστιασμένο στον κινηματογράφο και τη μουσική».
Ο Ράσμουσεν δεν θέλει απλώς να κάνει ένα μεγαλύτερο φεστιβάλ. Θέλει να φέρει κοντά δύο κόσμους. «Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ο κόσμος της τέχνης και ο κόσμος της τεχνολογίας έχουν απομακρυνθεί. Και νομίζω ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στην AI μπορεί να το έχουν επιδεινώσει κάπως. Θέλουμε τα Panathēnea να βοηθήσουν να έρθουν αυτά τα δύο μονοπάτια πιο κοντά. Είναι απαραίτητο οι τεχνολόγοι να βοηθούν τους καλλιτέχνες να πετύχουν, αλλά και οι καλλιτέχνες να βοηθούν τους τεχνολόγους να χτίσουν "το σωστό"».
«Πολλή από την έμπνευση για την οικοδόμηση της AI προέρχεται από ταινίες και βιβλία που έγραψαν καλλιτέχνες - τα καλά και τα κακά. Υπάρχει και το δυστοπικό "μην το κάνετε αυτό", αλλά υπάρχει επίσης ένας υπέροχος κόσμος όπου μαγικά πράγματα μπορούν να γίνουν με την AI», σημειώνει.
Η φωνή και το βλέμμα του γλυκαίνουν περαιτέρω όταν αναφέρεται στην ομάδα που τρέχει τη διοργάνωση. «Δέκα νέοι άνθρωποι, όλοι στις αρχές της δεκαετίας των 20, χτίζουν τα Panathēnea. Δεν έχω δουλέψει ποτέ με καλύτερη ομάδα στη ζωή μου», λέει απλά. Όλοι Έλληνες. Όλοι ξεκίνησαν ως φοιτητές - μερικοί έχουν πλέον αποφοιτήσει. Γύρω τους, 40 φοιτητές μερικής απασχόλησης βοηθούν στην οργάνωση. Και όταν ανοίξουν οι πύλες στο Ζάππειο στις 27 Μαΐου, 500 φοιτητές θα τρέξουν την ίδια την εκδήλωση. Από αυτούς θα επιλεγούν οι επόμενοι full-time. Η ομάδα θα διπλασιαστεί τον επόμενο χρόνο. Το φεστιβάλ θα γίνεται κάθε Μάιο, κάθε χρόνο. «Είναι μια υπέροχη εμπειρία για αυτούς τους ανθρώπους. Και από αυτούς θα επιλέξουμε τους διοργανωτές του επόμενου έτους».
Ο κόσμος που έρχεται και δεν μοιάζει με τίποτα που ξέρουμε
Από το Ζάππειο στην παγκόσμια οικονομία της AI, η μετάβαση είναι αναπόφευκτη στη συζήτηση. Γιατί τα Panathēnea δεν γεννήθηκαν στο κενό αλλά ακριβώς τη στιγμή που η AI αναδιατάσσει τα πάντα, από τις αγορές εργασίας μέχρι τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Στο ερώτημα για τον παγκόσμιο αγώνα δρόμου μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ευρώπης, η ανάλυσή του είναι προσεκτική. «Η Αμερική ξεκίνησε πρώτη, αλλά κοιτάξτε πόσο γρήγορα η Κίνα σχεδόν την έχει φτάσει. Ακόμα και στην Ευρώπη, τους τελευταίους μήνες αναδύθηκαν δύο εργαστήρια πολλών δισεκατομμυρίων: η Mistral, που μόλις ανακοίνωσε γύρο χρηματοδότησης 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, και η Kyutai, που ίδρυσαν συνεργάτες του Γιαν Λέκουν. Δεν νομίζω ότι αυτός είναι αγώνας όπου ο νικητής τα παίρνει όλα. Θα καταλήξουμε όλοι σε μια παρόμοια σταθερή κατάσταση».
Και κάπου εδώ θυμάται μια ρήση που του είπε κάποιος: «Το ποτάμι ρέει μόνο προς μία κατεύθυνση. Αυτή η τεχνολογία δεν θα εξαφανιστεί. Θα συνεχίσει να βελτιώνεται με ιλιγγιώδη ρυθμό και θα πρέπει όλοι να την αγκαλιάσουμε».
Ρωτώ αν είναι τεχνο-αισιόδοξος ή τεχνο-απαισιόδοξος. «Πάρα πολύ αισιόδοξος. Επειδή όλη η ανθρώπινη πρόοδος προήλθε από τεχνολογικές εξελίξεις. Η AI δεν διαφέρει». Δεν ανησυχεί για τις θέσεις εργασίας; «Πιστεύω ότι η αγορά εργασίας για τους knowledge workers θα αλλάξει αρκετά. Δεν μπορείς να προβλέψεις πώς. Αλλά αν σκεφτείς τη Βιομηχανική Επανάσταση, όταν ξαφνικά φτιάξαμε μηχανές σωματικά πιο δυνατές, με τεράστια διαφορά, από τους ανθρώπους εργάτες - αυτό ήταν επίσης πολύ αγχωτικό τότε. Αλλά το λύσαμε».
Και προχωρά στην πιο ζουμερή ατάκα της συζήτησης: «Πιστεύω ότι θα καταλήξουμε σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι δεν θα χρειάζεται να εργάζονται για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους». Σε ποιο χρονικό ορίζοντα; «Δεκαετίες. Μια τέτοια αλλαγή απαιτεί χρόνο». Αλλά έρχεται.
Γι' αυτό και η ερώτηση που ακολουθεί: «είμαστε έτοιμοι;». Δεν έχει εύκολη απάντηση. «Πιθανότατα θα είναι μια δύσκολη διαδρομή, όπως ήταν και τότε. Αλλά το αποτέλεσμα νομίζω ότι θα είναι μαγικό για την ανθρωπότητα».
Ρωτώ αν η Ελλάδα μπορεί να κάνει άλμα στην εποχή της AI. Η απάντηση είναι θετική, αλλά με όρους. «Υπάρχει μια ρήση: οι δύσκολες εποχές δημιουργούν δυνατούς ανθρώπους. Και οι δυνατοί άνθρωποι δημιουργούν σπουδαίες startups. Η Ελλάδα δεν πρέπει να αφήσει αυτή την κρίση να πάει χαμένη - και δεν την αφήνει.
Πριν κλείσουμε, τον καλώ να δώσει μία συμβουλή προς την Ελλάδα: «Να αγκαλιάσει την τεχνολογία - σε επίπεδο κυβέρνησης, σχολείων, στον κόσμο των startups, στη δημοσιογραφία... να την αξιοποιήσει στο έπακρο. Αυτός είναι ο βραχυπρόθεσμος στόχος σε έναν ανταγωνιστικό κόσμο για ένα άτομο σαν εμάς, αν θέλουμε να παραμείνουμε σχετικοί θα πρέπει να αγκαλιάσουμε αυτές τις νέες τεχνολογίες. Αλλά νομίζω επίσης μακροπρόθεσμα, η τεχνολογία θα έχει τον καλύτερο αντίκτυπο στον κόσμο και στις ζωές μας».
10.000 διεθνείς επισκέπτες. 250+ ομιλητές. 5 σκηνές στο Ζάππειο. 70 και πλέον παράλληλες εκδηλώσεις σε όλη την πόλη. Ένα pitching competition όπου startups από όλο τον κόσμο παρουσιάζουν την ιδέα τους μπροστά σε επενδυτές και industry leaders. Και στο τέλος, ένα street party κάτω από την Ακρόπολη.
Panathēnea 2026: AI, σινεμά και επενδυτικά funds στην Αθήνα
Ο βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης Barry Jenkins, στελέχη της OpenAI, επενδυτές από τη Sequoia Capital και την Accel, founders εταιρειών δισεκατομμυρίων δολαρίων και καλλιτέχνες από τον χώρο της μουσικής και του κινηματογράφου θα βρεθούν στην Αθήνα στα τέλη Μαΐου, σε μια διοργάνωση που επιχειρεί να τοποθετήσει την ελληνική πρωτεύουσα στον ευρωπαϊκό χάρτη της τεχνολογίας, της δημιουργικής βιομηχανίας και της AI οικονομίας.
Τα Panathēnea 2026 επιστρέφουν από τις 27 έως τις 29 Μαΐου στο Ζάππειο, με στόχο φέτος να ξεπεράσουν τα όρια ενός κλασικού tech conference και να λειτουργήσουν ως σημείο συνάντησης ανάμεσα στο διεθνές επενδυτικό κεφάλαιο, τις startups, την τεχνητή νοημοσύνη και τον σύγχρονο πολιτισμό.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, περισσότεροι από 10.000 συμμετέχοντες αναμένονται στην Αθήνα, ενώ στο φεστιβάλ θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι funds που διαχειρίζονται κεφάλαια άνω των 400 δισ. δολαρίων. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Sequoia Capital, που έχει επενδύσει σε εταιρείες όπως η Apple και η OpenAI, η Accel, γνωστή από τις επενδύσεις της σε Facebook και Spotify, αλλά και η Index Ventures.
Το τεχνολογικό κομμάτι της διοργάνωσης κινείται γύρω από την AI, το defense tech, τη ρομποτική και το fintech, με περισσότερες από 70 παράλληλες εκδηλώσεις, workshops και ομιλίες. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν επίσης founders εταιρειών-μονόκερων όπως η Bolt, η ElevenLabs και η Deel.
Ανάμεσα στα πρόσωπα που ξεχωρίζουν είναι και ο Markus Villig, ιδρυτής της Bolt και ένας από τους νεότερους δισεκατομμυριούχους της Ευρώπης, ενώ στο Ζάππειο θα βρεθούν στελέχη από τη NVIDIA, τη Google και τη Microsoft.
Παράλληλα, τα Panathēnea επιχειρούν φέτος να αποκτήσουν πιο ισχυρό πολιτιστικό αποτύπωμα. Η παρουσία του Barry Jenkins αποτελεί το πιο ηχηρό όνομα του κινηματογραφικού προγράμματος, με τον Αμερικανό σκηνοθέτη να συμμετέχει σε δημόσια συζήτηση γύρω από το storytelling, τη σκηνοθεσία και τη σύγχρονη κινηματογραφική παραγωγή. Μαζί του θα βρεθούν η σκηνοθέτις Lulu Wang, ο experimental composer Ben Frost, γνωστός από τη μουσική της σειράς «Dark», ο visual artist Andrew Thomas Huang, αλλά και ο παραγωγός Oscar Boyson.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης συζήτηση με Ελληνίδες σκηνοθέτιδες, ανάμεσά τους η Εύη Καλογηροπούλου, η Εύα Στεφανή, η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη και η Ζακλίν Λέντζου, με επίκεντρο τις αλλαγές στη γλώσσα του σύγχρονου κινηματογράφου και τη σχέση τέχνης και τεχνολογίας.
Σημαντικό μέρος της διοργάνωσης αφορά και την AI δημιουργία. Στα workshops περιλαμβάνεται εργαστήριο generative AI από τον Matt Zien, συνεργάτη της Grimes, αλλά και sessions μουσικής παραγωγής με τον TEO .x3.
Τα Panathēnea θα αναπτυχθούν και έξω από το Ζάππειο, με προβολές σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και την πλατφόρμα Cinobo, μουσικές δράσεις με τη συμμετοχή της Εθνική Λυρική Σκηνή, night runs, workshops και θερινούς κινηματογράφους σε διαφορετικά σημεία της πόλης.
Η διοργάνωση θα κορυφωθεί στις 29 Μαΐου με ανοιχτό street party μπροστά από το Ζάππειο, σε συνεργασία με την Endeavor Greece, με διεθνείς DJs και ελεύθερη είσοδο.
Ο CEO της διοργάνωσης, Λευτέρης Κατσιαδάκης, υποστηρίζει ότι στόχος είναι η Αθήνα να λειτουργήσει ως μόνιμο hub για founders, creators και επενδυτές που κινούνται ανάμεσα στην τεχνολογία και τον πολιτισμό.
17°
