Ο Ν. Πετρόπουλος (Δ/ντής Εργαστηρίου Πυρηνικής Τεχνολογίας ΕΜΠ) και ο Η. Τατσιόπουλος (Ομ. Καθηγητής ΕΜΠ, τ. Κοσμήτορας ΕΜΠ) γράφουν για την πυρηνική ενέργεια και τις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας)
Μετά από 30 χρόνια σκληρών προσπαθειών στον τομέα των ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), η συμμετοχή τους στο παγκόσμιο ενεργειακό μίγμα έχει αυξηθεί μόνο κατά 1% (ΙΕΑ, 2025). Αυτό συμβαίνει γιατί ταυτόχρονα αυξάνεται διεθνώς η ζήτηση της ενέργειας. Αν συνυπολογίσει κανείς και την ανάγκη απεξάρτησης μετά τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν κατανοεί κανείς γιατί η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο (In newspaper, 2025, Στέτου 2024, 2026, Χεκίμογλου, 2023).
Πυρηνική ενέργεια vs ΑΠΕ: κόστος, ασφάλεια και αποθήκευση ενέργειας στην Ελλάδα
Τα επιχειρήματα των επικριτών της πυρηνικής ενέργειας συνοψίζονται σε δύο θέματα: Την ασφάλεια και το κόστος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Σ’ αυτή τη χώρα, όπου συγκρούονται τρένα στην μία και μοναδική σιδηροδρομική γραμμή (η Γερμανία διαθέτει σιδηροδρομικό δίκτυο με 5.000 γραμμές) είναι δυνατόν να εγκατασταθούν εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας και να γίνει διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων σε συνθήκες που να εξασφαλίζουν ασφάλεια έναντι διαρροής ραδιενέργειας; (Μαθιουδάκης, 2026). Κι όμως αυτή η χώρα, όταν χρειάσθηκε, διοργάνωσε τους άψογους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 (Tziralis et al, 2006) και στην περίοδο του Covid είχε μία από τις καλύτερες στην Ευρώπη οργανώσεις εμβολιασμού του γενικού πληθυσμού. Άρα, εύλογα εικάζεται ότι είναι δυνατόν, τεχνολογικά και θεσμικά (EEAE, 2026), να διασφαλισθούν οι αναγκαίες συνθήκες και προϋποθέσεις. Απομένει το θέμα του κόστους και θα προσπαθήσουμε παρακάτω να το αναλύσουμε.
Είναι γεγονός ότι το αρχικό κόστος μιας επένδυσης σ’ έναν πυρηνικό αντιδραστήρα είναι μεγάλο. Όμως, η απευθείας σύγκριση μεταξύ αρχικού κόστους πυρηνικής ενέργειας και των ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) με αποθήκευση δίνει λάθος συμπέρασμα, διότι αυτό που πραγματικά μετράει είναι το μεσοσταθμικό κόστος ανά μονάδα παραγόμενης ενέργειας σε όλη τη διάρκεια ζωής της αντίστοιχης επένδυσης. Λεπτομερείς αναλύσεις δείχνουν ότι ένα έργο ΑΠΕ με αποθήκευση 4 ωρών και διάρκειας ζωής περίπου 30 ετών κι ένα έργο αντιδραστήρα ίδιας ισχύος και διάρκειας ζωής περίπου 80 ετών έχουν αυτήν την στιγμή συγκρίσιμα μεσοσταθμικά κόστη ανά μονάδα ενέργειας στην περιοχή των 100 USD/MWh (ΙΕΑ, 2025). Η πυρηνική ενέργεια έχει εδώ ένα προβάδισμα γύρω στο 10 – 20% φθηνότερη ανάλογα με τις υποθέσεις του υπολογισμού. Το προβάδισμα αυξάνεται πάρα πολύ σημαντικά αν η αποθήκευση αυξηθεί στις 6 ή 8 ώρες διότι το κόστος συσσωρευτών γίνεται μη διαχειρίσιμο. Η προσδοκώμενη σύντομα μείωση του κόστους των συσσωρευτών δεν αναιρεί το αποτέλεσμα αυτό, διότι το ίδιο αναμένεται να συμβεί και με το κόστος των αντιδραστήρων. Επιπλέον, στο μεσοσταθμικό κόστος των ΑΠΕ με αποθήκευση δεν συμπεριλαμβάνεται το κόστος διάλυσης και διαχείρισης αποβλήτων, πράγμα που κατά κανόνα περιλαμβάνεται για έναν πυρηνικό αντιδραστήρα.
Στις ευρωπαϊκές χώρες, οι πολιτικές για το θέμα αυτό διίστανται. Η Γερμανία απαγόρευσε τους σταθμούς παραγωγής πυρηνικής ενέργειας μετά το ατύχημα της Fukushima στην Ιαπωνία (Hasegawa et al, 2016) για ιδεολογικούς μάλλον λόγους (Atomkraft Nein Danke ήδη από την δεκαετία του ’80 από το ισχυρό πολιτικό κόμμα των Πρασίνων) και γιατί είναι ηγέτιδα στις τεχνολογίες ΑΠΕ. Αντίθετα, στη γειτονική Γαλλία, η οποία είναι ηγέτιδα στην πυρηνική τεχνολογία, η πυρηνική ενέργεια συμμετέχει με ποσοστό περίπου 70% στο ενεργειακό μίγμα της χώρας.
Από την άλλη υπάρχουν οι ΑΠΕ και η Ελλάδα με πολύ ήλιο και αέρα θεωρεί ότι είναι ευνοημένη από τη φύση. Οι ΑΠΕ όμως (φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες) έχουν ένα σοβαρό μειονέκτημα. Δεν παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα όταν ο ήλιος δεν λάμπει (τα φωτοβολταϊκά) και όταν δεν φυσάει (οι ανεμογεννήτριες). Εξ' ου και η ανάγκη τεράστιων επενδύσεων για την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (συσσωρευτές και δευτερευόντως αντλιοταμίευση, ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ηλεκτρόλυση για παραγωγή υδρογόνου, κ.α.). Εναλλακτικά σήμερα γίνεται καύση του εισαγόμενου φυσικού αερίου σε πολλές εργοστασιακές μονάδες ανά την Ελλάδα, για την ηλεκτροπαραγωγή και την εξισορρόπηση του ηλεκτρικού δικτύου, που παρότι λιγότερο ρυπογόνο από το πετρέλαιο, δεν παύει να είναι ορυκτό καύσιμο. Η γειτονική Βουλγαρία έχει προχωρήσει πάρα πολύ στην εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, ενώ η Ελλάδα μόλις τώρα ξεκινά.
Το συμπέρασμα είναι ότι θα πρέπει ασφαλώς να προχωρήσουν επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας, όπου η Ελλάδα έχει καθυστερήσει σημαντικά (Newsbeast, 2026), σε συνδυασμό με τις ΑΠΕ, οι οποίες πλέον στην Ελλάδα κατέχουν ένα σημαντικό ποσοστό στο ενεργειακό μίγμα της χώρας. Παράλληλα, η ελληνική κοινωνία πρέπει να μετακινηθεί από την αρνητική θέση για την πυρηνική ενέργεια και ν’ αρχίσει να διερευνά όλες τις δυνατότητες που προσφέρει η νέα τεχνολογία για πυρηνικούς αντιδραστήρες ασφαλείς και με προσιτό κόστος, όπως κάνουν και οι υπόλοιπες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ακόμη και οι ως τώρα απόλυτα αρνητικές, όπως η Γερμανία και η Ισπανία. Παρά την πολύχρονη αδράνεια, η χώρα διαθέτει τα απαραίτητα εργαστήρια και τους επιστήμονες για να προχωρήσει (Λεωνίδου, 2005).
Γεωργακόπουλος, Θ. (2026), Να συζητάμε για πυρηνικά εργοστάσια στην Ελλάδα; | Καθημερινή, 02.05.2026.
EEAE (2026), Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, htttps:/eeae.gr.
Hasegawa, A., Ohira, T., Maeda, M., Yasumura, S., Tanogawa, K. (2016), Emergency responses and health consequences after the Fukushima accident; Evacuation and relocation, Clinical Oncology, (28) 4, pp. 247-244.
Θεοδωρόπουλος, Τ. (2026), Εξημερώνοντας την πυρηνική ενέργεια. Καθημερινή 30.4.2026.
ΙΕΑ (2025), International Energy Agency, World Energy Outlook
In newspaper (2026), Σαράντα χρόνια μετά τη δυστοπία του Τσερνόμπιλ, η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει δυναμικά, 25.04.2026.
Λεωνίδου, Δ. (2005), Το Εργαστήριο Πυρηνικής Τεχνολογίας του Ε.Μ. Πολυτεχνείου: Χρονικό 1968-2005, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ.
Μαθιουδάκης, Κ. (2026) Ακριβότερη η πυρηνική ενέργεια από τις ΑΠΕ με αποθήκευση, Energypress.
Newsbeast (2026), Ο Μπίλ Γκέιτς φέρνει την πυρηνική επανάσταση με έναν αντιδραστήρα νέας γενιάς στο Ουαϊόμινγκ, 24.04.2026.
Newsbeast (2026), Σε λειτουργία εισέρχονται τρία από τα πρώτα έργα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, 15.04.2026.
Πετρόπουλος, Ν., Χαραλαμποπούλου, Ι. (2026), Τα επόμενα βήματα, τα πλεονεκτήματα και οι μύθοι για τους αντιδραστήρες, Παραπολιτικά, 14.03.2026.
Στέτου, Χ. (2026), Ανοίγει νέο κεφάλαιο για την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα – Πόσο έτοιμη είναι η χώρα | CNN Greece, 26.04.2026.
Στέτου, Χ. (2024), Πυρηνική ενέργεια: Τι είναι το Milistones Approach – Τα τρία ορόσημα | CNN Greece, 8.11.2024.
Tziralis, G., Tolis, A., Tatsiopoulos, I.P. and Aravosis, K.G. (2006), Economic aspects and the sustainability impact of the Athens 2004 Olympic Games, WIT Press.
Χριστοδουλίδης, Μ. (2026), Μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες: Τι είναι η τεχνολογία που εξετάζει η Ελλάδα για ενεργειακή αυτονομία | Newsbeast 11.03.2026.
