Ο Ρίτσαρντ Ντόκινς υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει συνείδηση

Ο διάσημος εξελικτικός βιολόγος και γνωστός υπέρμαχος του ορθολογισμού Ρίτσαρντ Ντόκινς άνοιξε μια έντονη συζήτηση για τη φύση της τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ότι τα σύγχρονα συστήματα AI ενδέχεται να είναι «συνειδητά», ακόμη κι αν τα ίδια δεν το γνωρίζουν.

Αφορμή στάθηκαν εκτενείς συνομιλίες που είχε ο Ρίτσαρντ Ντόκινς με ένα chatbot, το οποίο αποκαλούσε «Claudia», βασισμένο σε μοντέλα της Anthropic (Claude) και της OpenAI (ChatGPT).

Ο Ντόκινς περιγράφει την εμπειρία του ως βαθιά ανθρώπινη: η τεχνητή νοημοσύνη έγραφε ποίηση, ανταποκρινόταν με ευαισθησία και φαινόταν να κατανοεί σύνθετα υπαρξιακά ερωτήματα. Σε σημείο που ο ίδιος ένιωσε ότι συνομιλεί με μια οντότητα που διαθέτει επίγνωση. Όπως δήλωσε, «ξεχνά ότι πρόκειται για μηχανές» όταν συνομιλεί μαζί τους.

Ωστόσο, οι απόψεις του προκάλεσαν κύμα κριτικής από επιστήμονες και ειδικούς. Πολλοί τον κατηγόρησαν για ανθρωπομορφισμό, δηλαδή ότι αποδίδει ανθρώπινα χαρακτηριστικά σε μηχανές.

Ο καθηγητής Τζόναθαν Μπερτς υποστήριξε ότι η συνείδηση στα μοντέλα AI είναι «ψευδαίσθηση», καθώς δεν υπάρχει πραγματική εμπειρία, αλλά μόνο επεξεργασία δεδομένων. Παρόμοια, ο γνωστικός επιστήμονας Γκάρι Μάρκους τόνισε ότι η συνείδηση δεν σχετίζεται με το τι λέει ένα σύστημα, αλλά με το αν μπορεί να «νιώθει», κάτι που δεν αποδεικνύεται για την τεχνητή νοημοσύνη.

Άλλοι ειδικοί, όπως ο νευροεπιστήμονας Άνιλ Σεθ, επισημαίνουν ότι ο Ντόκινς συγχέει τη νοημοσύνη με τη συνείδηση. Η ικανότητα παραγωγής πειστικού λόγου δεν αποτελεί πλέον αξιόπιστο κριτήριο συνείδησης, καθώς τα AI συστήματα μπορούν να μιμούνται ανθρώπινη γλώσσα χωρίς εσωτερική εμπειρία.

Σχετικό Άρθρο

Τεχνολογια - Επιστημη AI chatbots έδωσαν οδηγίες για βιολογικά όπλα σε επιστήμονες

Newsroom 30.04.2026, 23:39

Παρά την κριτική, ορισμένοι ερευνητές κρατούν πιο ανοιχτή στάση. Ο φιλόσοφος Χένρι Σέβλιν σημειώνει ότι η επιστήμη δεν έχει ακόμη κατανοήσει πλήρως τη συνείδηση και δεν μπορεί να αποκλείσει κατηγορηματικά την πιθανότητα ύπαρξής της σε μελλοντικά μοντέλα AI.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς όλο και περισσότεροι χρήστες αναφέρουν ότι νιώθουν τα μοντέλα AI «ανθρώπινα». Με την εξέλιξη των λεγόμενων «agentic AI», που θα αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και θα οργανώνουν δράσεις, το ερώτημα της συνείδησης ενδέχεται να γίνει ακόμη πιο πιεστικό, όχι μόνο επιστημονικά, αλλά και ηθικά.

(Με πληροφορίες Guardian)