Το Λασίθι του Άγγελου Σπάρταλn

Υπάρχουν τόποι στο νησί µου, την Κρήτη, που σου προκαλούν δέος. Και το δέος δεν είναι άλλο από το υπέροχα όµορφο που σου βγάζει και φόβο. Το θαυµάζεις και ταυτόχρονα τα κάνεις και πάνω σου, δηλαδή. Η φουρτουνιασµένη µαύρη θάλασσα, τα ψηλά παγωµένα βουνά, ο σχεδόν ανεκπλήρωτος έρωτας, παρόµοια πράγµατα. Τόπος τέτοιος και το οροπέδιο του Καθαρού στον νοµό Λασιθίου, στα χίλια διακόσια µέτρα πάνω από τη θάλασσα, µου δάγκωσε για τα καλά το µυαλό και την καρδιά (ο νους µου και το αίµα µου παίξανε παλαµάκια) όταν έπεσα πάνω στον αναχωρητή µε το παρανόµι «Ζέρβας», κατά κόσµον Ιωάννης Σιγανός. Πρώτη µου φορά στον υβριδικό καφενέ του, λέω «Θα πιούµε κανένα καφέ» και µου απαντά «Εδώ, µικρέ, είναι κέντρο πολιτισµού, δεν είναι cafe-bar, θες καφέ τον φτιάχνεις µόνος σου». Τον µπαγάσα. «Να σου φτιάξω κι εσένα;» συνεχίζω την πλάκα, «Ναι, αµέ» λέει και φτιάχνω σβέλτα δύο καφεδάκια, είµαι σβέλτος. Αργότερα µου εξοµολογήθηκε ότι αυτή την πλάκα την έκανε σε όλους, αλλά κανένας µέχρι εκείνη τη µοιραία µέρα δεν του είχε απαντήσει ποτέ µε τον δικό µου τρόπο. Οι άνθρωποι ντρέπονται, καλοί-κακοί, λες και είναι αθάνατοι, τέλος πάντων. Ε, και που λέτε, γίναµε φίλοι αδέλφια. Από τότε, όταν θέλω να κάνω διακοπές, που θα πει να διακόψω την κοσµική µου σκέψη –γιατί η σκέψη στο σύνολο της δεν παύει ποτέ, και ο Κρισναµούρτι να είσαι–, πάω στο Καθαρό και µένω µια-δυο βδοµάδες µε τον Ζέρβα παριστάνοντας τον µάγειρα και το σερβιτοράκι στον καφενέ του. Κοιµόµαστε το αργότερο στις εννιά το βράδυ, ακούγοντας παραµύθια στο ραδιόφωνο του δεύτερου προγράµµατος, και ξυπνάµε στις 6 το χάραµα από τη φλυαρία των πουλιών. Περικυκλωµένοι από αχλαδιές, µηλιές και κερασιές, καστανιές και αµυγδαλιές. Και κατσίκες και πατάτες, πολλά κουδουνίσµατα και πολλές πατάτες. Λαθροµετανάστες στον τόπο όπου πριν από εκατοµµύρια χρόνια ζούσαν νάνοι ιπποπόταµοι και νάνοι µαµούθ, µέσα στον πλούτο σπάνιων ενδηµικών φυτών, εκεί που η φύση έχει πάντα χιούµορ και γι’ αυτό είναι εύφορη, µε παρέες µεγάλες στον αριθµό και στον πόθο, θεοποιούµε την αξία των συντρόφων µας αναγνωρίζοντας τη µηδαµινότητα τους και τη δική µας, τα πάντα λάθη µας αλλά και τις τώρα χάρες µας. 

Στη συνηµµένη φωτογραφία της υπέροχης εικαστικής φωτογράφου Αγγελικής Σβορώνου, συντρόφισσας στη ζωή και στην τέχνη, εγώ στ’ αριστερά και ο Ζέρβας στα δεξιά, ανάµεσά µας ο Στυλιανός Σιγανός και η Σοφία Λεµπιδάκη. Τα βλέµµατά µας τα λένε σχεδόν όλα. Διακοπές του νου, καύλα της ψυχής.

* Ο  Άγγελος Σπάρταλης είναι ζωγράφος-κινηµατογραφιστής. Το βιβλίο του «Μαρία και Στέλλα» , ένα εικονογραφηµένο Lesbo-Western, κυκλοφορεί από τις ATHENS VOICE Books.